Tết Nguyên đán từ lâu không chỉ là dịp sum họp, nghỉ ngơi mà còn được nhiều người xem như một điểm khởi đầu mới. Những kế hoạch thay đổi bản thân, học thêm kỹ năng, chuyển việc hay cải thiện lối sống thường được hẹn lại bằng một câu quen thuộc: “Qua Tết rồi tính”.
Thế nhưng, khi Tết đã qua đi, guồng quay công việc trở lại, không ít người trẻ bỗng nhận ra những dự định từng ấp ủ vẫn nằm nguyên ở “thì tương lai”.
Tới thời điểm gần rằm tháng Giêng, mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều chia sẻ mang cùng một tâm trạng: chưa bắt đầu được việc gì như đã dự định đầu năm. Tết vốn được kỳ vọng là bước đệm cho sự thay đổi, nay lại trở thành “khoảng ngắt” khiến nhiều kế hoạch tiếp tục bị trì hoãn.
Anh Nguyễn Minh Đức hiện vẫn "loay hoay", chưa sắp xếp được thời gian học thêm các kỹ năng nâng cao về thiết kế đồ họa.
Anh Nguyễn Minh Đức (25 tuổi, xã Thạch Hà) cho biết: “Tôi từng đặt mục tiêu sẽ học thêm các kỹ năng nâng cao về thiết kế đồ họa để mở rộng cơ hội việc làm. Cuối năm bận nên tôi nghĩ cứ nghỉ Tết xong sẽ học cho thoải mái đầu óc. Nhưng khi qua Tết và đã đi làm lại thì tôi bị cuốn theo công việc, tối về chỉ muốn nghỉ ngơi, nên kế hoạch vẫn chưa thể bắt đầu”.
Không chỉ riêng anh Đức, tâm lý chờ một thời điểm “thuận lợi hơn” khá phổ biến ở nhiều người trẻ. Cuối năm thì bận rộn, đầu năm lại cần thời gian thích nghi, cứ thế, sự khởi đầu bị lùi hết lần này sang lần khác.
Thực tế, việc gắn kỳ vọng thay đổi cuộc sống vào một mốc thời gian cụ thể như sau Tết thực chất dễ khiến con người rơi vào trạng thái trì hoãn có lý do. Khi tin rằng chỉ cần bước sang năm mới là động lực sẽ tự đến, nhiều người vô thức cho phép mình chậm lại ở hiện tại và sự chậm lại ấy kéo dài lâu hơn dự tính.
Dù đã qua Tết song chị Trâm vẫn chưa thể xây dựng lại lối sống khoa học như dự định.
Chị Nguyễn Thị Bảo Trâm (23 tuổi, xã Việt Xuyên) chia sẻ: “Bản thân tôi từng đặt mục tiêu điều chỉnh lối sống sau thời gian dài làm việc với cường độ cao. Công việc văn phòng của tôi khá áp lực, thường xuyên tăng ca nên cuối năm ngoái đã tự nhủ sang năm mới sẽ xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh hơn. Nhưng hết Tết quay lại guồng việc cũ, thời gian lại bị cuốn đi, đến giờ những thay đổi mà tôi dự định vẫn chưa thực hiện được”.
Sự loay hoay ấy thể hiện thực tế: người trẻ ngày nay có nhiều lựa chọn hơn, nhưng cũng vì thế mà khó đưa ra quyết định hơn. Áp lực ổn định tài chính, kỳ vọng phát triển bản thân và nỗi sợ sai, sợ thất bại khiến nhiều người chọn cách trì hoãn thay vì hành động ngay.
Thay vì chờ đợi, mỗi người trẻ cần chủ động điều chỉnh cách đặt mục tiêu và hành động sớm nhất có thể.
Tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Văn Hòa - Giảng viên Trường Đại học Hà Tĩnh nhận định: “Nhiều người trẻ xem Tết như dấu mốc chuyển giao của một chu kỳ vận hành thời gian (chu kỳ lặp lại) nên thường đặt kỳ vọng đây sẽ là điểm khởi đầu cho những thay đổi tích cực. Tuy nhiên, tâm lý chờ đợi ấy cũng vô tình trở thành lý do hợp thức hóa sự trì hoãn trong suy nghĩ và hành động. Ở góc độ tâm lý học, cuối mỗi chu kỳ làm việc, trạng thái mệt mỏi, giảm động lực cùng tâm thế bước vào kỳ nghỉ dài khiến nhiều người dễ rơi vào sự chùng xuống sau Tết. Bên cạnh đó, việc lên kế hoạch cụ thể và mục tiêu rõ ràng cũng khiến không ít bạn trẻ dù có nhiều kỳ vọng đầu năm nhưng vẫn loay hoay trong việc bắt đầu”.
Người trẻ cần lập kế hoạch rõ ràng theo tuần, theo tháng, tự tạo cam kết cho bản thân để đạt được các mục tiêu đề ra.
Do đó, để thoát khỏi tâm lý “qua Tết rồi tính”, điều quan trọng là mỗi người chủ động điều chỉnh cách đặt mục tiêu và hành động. Thay vì chờ một thời điểm lý tưởng, người trẻ có thể bắt đầu từ những việc nhỏ, cụ thể và phù hợp với quỹ thời gian hiện tại. Việc lập kế hoạch rõ ràng theo tuần, theo tháng, tự tạo cam kết cho bản thân và duy trì thói quen đều đặn mỗi ngày sẽ giúp các dự định không còn nằm trên giấy. Khi hành động được khởi động, dù chỉ là một bước nhỏ, cảm giác trì trệ cũng dần được thay thế bằng sự chủ động và quyết tâm.
Anh Thùy - Hồng Vinh