Nghị định 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ và cá nhân kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng mỗi năm.
Theo quy định mới, kê khai theo quý chỉ áp dụng với nhóm có doanh thu vượt 1 tỷ đồng. Các hộ ở dưới ngưỡng này về cơ bản không phát sinh nghĩa vụ thuế, đồng thời được giản lược thủ tục, chỉ cần thông báo doanh thu theo Mẫu 01/TKN-CNKD với tần suất một hoặc hai lần mỗi năm đối với cơ sở mới.
Vấn đề nảy sinh ở nhóm doanh thu từ trên 500 triệu đến 1 tỷ đồng. Trước đây họ phải nộp thuế, nay được miễn, trong khi kỳ kê khai quý I/2026 đã diễn ra.
Để tháo gỡ, Thuế cơ sở 8 tại Bắc Ninh đưa ra ba tình huống cụ thể.
Ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ và cá nhân kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng. Ảnh: Hoàng Anh
Kịch bản 1: Chưa nộp tờ khai quý I
Với nhóm chưa nộp tờ khai, thủ tục được giản lược đáng kể. Hộ kinh doanh thực hiện thông báo tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế và chủ động theo dõi doanh thu trên sổ kế toán.
Trường hợp doanh thu cả năm 2026 không vượt 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh gửi thông báo doanh thu theo mẫu 01/TKN-CNKD chậm nhất vào ngày 31/1/2027.
Với hộ mới bắt đầu kinh doanh, việc thông báo được thực hiện hai lần trong năm. Kỳ thứ nhất cho 6 tháng đầu năm, hạn cuối ngày 31/7/2026. Kỳ thứ hai cho 6 tháng cuối năm, hạn cuối ngày 31/1/2027.
Trong trường hợp doanh thu thực tế vượt 1 tỷ đồng so với dự kiến, nghĩa vụ kê khai phát sinh ngay tại quý vượt ngưỡng. Hộ kinh doanh cần nộp tờ khai tương ứng và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Kịch bản 2: Đã nộp tờ khai nhưng chưa nộp tiền thuế
Khi tờ khai đã được nộp, hệ thống ghi nhận đầy đủ thông tin tài khoản ngân hàng, doanh thu và số thuế phải nộp. Tuy vậy, cơ quan thuế khuyến nghị tạm thời chưa nộp tiền và chờ hướng dẫn tiếp theo.
Trong trường hợp lo ngại phát sinh tiền chậm nộp, hộ kinh doanh có thể điều chỉnh tờ khai, đưa doanh thu về 0 để xóa nghĩa vụ thuế. Cách làm này vẫn giữ nguyên thông tin tài khoản ngân hàng đã khai trước đó, không cần thực hiện lại.
Phương án hủy tờ khai không được khuyến khích. Do hệ thống chưa hỗ trợ thao tác trực tuyến, việc hủy phải thực hiện bằng hồ sơ giấy và xử lý thủ công, làm tăng thời gian và chi phí tuân thủ.
Sau khi điều chỉnh, hộ kinh doanh tiếp tục theo dõi doanh thu trong năm. Nếu doanh thu không vượt 1 tỷ đồng, thực hiện thông báo vào cuối năm. Nếu vượt ngưỡng, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế phát sinh từ quý có doanh thu vượt.
Kịch bản 3: Đã nộp tờ khai và đã nộp tiền
Với nhóm đã hoàn tất cả kê khai và nộp tiền, cách xử lý hồ sơ thực hiện tương tự kịch bản 2, bao gồm việc điều chỉnh doanh thu về 0 nếu cần thiết.
Phần tiền đã nộp được xử lý theo kết quả kinh doanh của cả năm 2026. Nếu doanh thu không vượt 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh thực hiện thủ tục hoàn thuế theo quy định.
Trường hợp doanh thu vượt ngưỡng, số tiền đã nộp được bù trừ vào nghĩa vụ thuế của các kỳ sau. Phần chênh lệch còn thiếu sẽ được nộp bổ sung.
Cơ quan thuế lưu ý, ở thời điểm hiện tại, hộ kinh doanh chưa nên thực hiện thủ tục hoàn thuế.
Nguyên nhân nằm ở việc doanh thu năm 2026 vẫn đang biến động, chưa đủ cơ sở để xác định nghĩa vụ thuế cuối cùng. Cơ quan thuế vì vậy cũng chưa có căn cứ xử lý hồ sơ hoàn thuế.
Giải pháp phù hợp là tiếp tục theo dõi sát doanh thu thực tế và chờ hướng dẫn chính thức từ cơ quan quản lý trước khi thực hiện các bước tiếp theo.
Lam Anh