Tính đến ngày 31/3, nợ công của Mỹ đã chạm mốc 31.265 tỷ USD, trong khi tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm vừa qua đạt 31.216 tỷ USD. Theo dữ liệu công bố hôm thứ năm tuần trước, tỷ lệ này hiện ở mức 100,2%, tăng so với con số 99,5% vào cuối năm tài khóa trước (30/9). Chỉ số này được dự báo sẽ còn tiếp tục leo thang trong tương lai gần, khi chính phủ liên bang vẫn duy trì mức thâm hụt ngân hàng năm kỷ lục.
Nợ công Mỹ vượt 100% GDP. (Ảnh minh họa)
Hiện tại, Chính phủ Mỹ đang chi tiêu tới 1,33 USD cho mỗi 1 USD thu được từ ngân sách. Thâm hụt ngân sách năm nay dự kiến lên tới 1.900 tỷ USD, không có nhiều thay đổi so với năm 2025 khi các chính sách cắt giảm thuế của Đảng Cộng hòa có hiệu lực trước cả khi các biện pháp cắt giảm chi tiêu kịp phát huy tác dụng.
Mức thâm hụt thực tế của năm nay sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho chiến sự Iran, các khoản hoàn thuế và diễn biến của nền kinh tế. Mỹ chưa kết thúc năm tài khóa nào với nợ công trên 100% GDP kể từ năm 1946.
Theo WSJ, nợ công vượt 100% GDP không đồng nghĩa nền kinh tế sẽ lập tức rơi vào khủng hoảng. Tỷ lệ này cũng có thể dao động trong các quý tới, khi nguồn thu thuế được báo cáo, các khoản hoàn thuế được chi trả.
Dù vậy, mốc ba chữ số có thể phản ánh sức ép tài khóa tích tụ nhiều thập kỷ ở Mỹ. Các nghị sĩ lưỡng đảng đều tỏ ra lo ngại về tình trạng nợ công của Mỹ, nhưng vẫn ưu tiên giảm thuế, tăng chi.
Tỷ lệ nợ trên GDP là thước đo để đánh giá gánh nặng vay nợ đối với nền kinh tế. Khi tỷ lệ này tăng lên, nợ công sẽ “ngốn” sạch các nguồn lực lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn cho các mục tiêu khác.
Gánh nặng nợ càng lớn, Chính phủ càng trở nên nhạy cảm với biến động lãi suất. Hiện nay, cứ 7 USD chi tiêu liên bang thì có 1 USD được dùng để trả lãi. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), chỉ cần lãi suất tăng thêm 0,1 điểm phần trăm, cái giá phải trả sẽ là 379 tỷ USD trong vòng 10 năm.
Một số chuyên gia cũng cho rằng nợ công cao có thể gây áp lực lạm phát, buộc ngân hàng trung ương giữ lãi suất thấp, hoặc trong trường hợp cực đoan là phải in tiền để trả nợ.
Nợ công Mỹ từng vượt 100% GDP trong đại dịch Covid-19 năm 2020 do GDP sụt giảm và chính phủ vay mạnh để hỗ trợ nền kinh tế. Sau đó, tỷ lệ này giảm nhờ tăng trưởng phục hồi và lạm phát cao.
PV (t/h)