Thực tế cho thấy ngày càng nhiều người trẻ thừa nhận họ cảm thấy căng thẳng, thậm chí lo lắng vào những ngày đầu năm mới. Các chuyên gia tâm lý cho rằng hiện tượng này xuất phát từ sự thay đổi lối sống hiện đại, áp lực xã hội và những kỳ vọng vô hình.
NỘI DUNG
Áp lực tài chính tăng mạnh dịp cuối năm
Kỳ vọng từ gia đình và xã hội
Áp lực hoàn thành mục tiêu cuối năm
Mạng xã hội khiến áp lực vô hình gia tăng
Rối loạn nhịp sinh hoạt và thiếu thời gian nghỉ ngơi
Nỗi lo về tương lai và những khởi đầu mới
Làm gì để giảm áp lực
Áp lực tài chính tăng mạnh
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến người trẻ stress trước thềm năm mới là gánh nặng tài chính. Dịp lễ này thường kéo theo nhiều khoản chi tiêu như mua sắm quà biếu, lì xì, trang trí nhà cửa, chi phí đi lại hoặc tổ chức gặp mặt bạn bè, người thân.
Theo các chuyên gia tâm lý, khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, người trẻ – đặc biệt là nhóm mới đi làm hoặc thu nhập chưa ổn định – dễ rơi vào trạng thái lo lắng về tài chính. Việc cố gắng đáp ứng kỳ vọng xã hội như tặng quà sang trọng hay chi tiêu "bằng bạn bằng bè" khiến áp lực càng gia tăng.
Ngoài ra, nhiều người trẻ còn đặt mục tiêu phải có khoản tiết kiệm hoặc thành tựu tài chính nhất định trước khi về quê ăn Tết. Khi không đạt được mục tiêu này, họ dễ rơi vào cảm giác thất vọng và tự ti.
Người trẻ tất bật mua sắm, chuẩn bị Tết khiến áp lực tài chính và tâm lý gia tăng. Hình minh họa
Kỳ vọng từ gia đình và xã hội
Bên cạnh tiền bạc, áp lực từ các câu hỏi quen thuộc trong dịp sum họp gia đình cũng khiến nhiều người trẻ cảm thấy căng thẳng. Những câu chuyện xoay quanh sự nghiệp, hôn nhân hoặc thành công cá nhân vô tình trở thành áp lực tâm lý.
Các chuyên gia sức khỏe tinh thần cho rằng, giai đoạn trưởng thành là thời điểm con người phải đối mặt với nhiều quyết định quan trọng. Khi những vấn đề riêng tư liên tục bị nhắc đến trong các cuộc trò chuyện ngày Tết, người trẻ dễ cảm thấy bị đánh giá hoặc so sánh với người khác.
Tâm lý so sánh này có thể khiến nhiều người rơi vào trạng thái lo âu, đặc biệt khi họ chưa đạt được các cột mốc mà gia đình kỳ vọng.
Áp lực hoàn thành mục tiêu
Thời điểm cận Tết cũng thường trùng với giai đoạn tổng kết công việc hoặc học tập. Điều này khiến khối lượng công việc tăng cao, deadlines dồn dập và áp lực hoàn thành chỉ tiêu cuối năm trở nên nặng nề.
Các nghiên cứu về stress chỉ ra rằng những sự kiện lớn trong cuộc sống, dù tích cực hay tiêu cực, đều có thể làm gia tăng căng thẳng tâm lý. Việc phải xử lý nhiều nhiệm vụ trong thời gian ngắn khiến người trẻ dễ rơi vào trạng thái kiệt sức.
Ngoài ra, nhiều người còn tự đặt ra mục tiêu cá nhân như thăng tiến nghề nghiệp, cải thiện thu nhập hay hoàn thành kế hoạch học tập trước khi bước sang năm mới. Khi những mục tiêu này chưa đạt được, cảm giác thất vọng và áp lực càng rõ rệt.
Mạng xã hội khiến áp lực vô hình gia tăng
Trong thời đại số, mạng xã hội đóng vai trò lớn trong việc hình thành cảm xúc của người trẻ. Dịp lễ. Tết, các nền tảng trực tuyến thường tràn ngập hình ảnh về cuộc sống thành công, gia đình hạnh phúc hay những chuyến du lịch sang trọng.
Theo các chuyên gia tâm lý, việc tiếp xúc thường xuyên với những hình ảnh "hoàn hảo" này khiến nhiều người rơi vào trạng thái so sánh bản thân. Khi cảm thấy mình chưa đạt được những thành tựu tương tự, họ dễ nảy sinh cảm giác tự ti hoặc áp lực phải thay đổi cuộc sống.
Đây là một dạng stress tâm lý khá phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở nhóm người trẻ thường xuyên sử dụng mạng xã hội.
Mạng xã hội với những hình ảnh hoàn hảo dịp Tết dễ khiến người trẻ so sánh và cảm thấy stress. Hình minh họa
Rối loạn nhịp sinh hoạt và thiếu thời gian nghỉ ngơi
Những ngày cuối năm thường khiến lịch sinh hoạt của người trẻ bị xáo trộn. Công việc bận rộn, các buổi liên hoan, gặp gỡ bạn bè trước Tết và khai xuân khiến họ ít có thời gian nghỉ ngơi.
Các chuyên gia sức khỏe cho rằng thiếu ngủ và mệt mỏi kéo dài có thể làm giảm khả năng kiểm soát cảm xúc, khiến con người dễ cáu gắt, lo âu và stress hơn. Khi cơ thể không được phục hồi đầy đủ, tâm trạng tiêu cực cũng dễ xuất hiện.
Nỗi lo về tương lai và những khởi đầu mới
Tết không chỉ là dịp khép lại năm cũ mà còn đánh dấu bước sang năm mới. Đối với nhiều người trẻ, đây là thời điểm họ nhìn lại hành trình một năm qua và đặt ra kế hoạch cho tương lai.
Việc tự đánh giá bản thân đôi khi khiến họ cảm thấy áp lực nếu cho rằng mình chưa đạt được mục tiêu mong muốn. Cảm giác lo lắng về tương lai, sự nghiệp hoặc các mối quan hệ cũng dễ xuất hiện trong giai đoạn này.
Làm gì để giảm áp lực?
Các chuyên gia tâm lý khuyến nghị người trẻ nên xây dựng kế hoạch tài chính hợp lý, tránh chi tiêu vượt khả năng. Việc đặt kỳ vọng thực tế cho bản thân cũng giúp giảm cảm giác thất vọng và áp lực.
Ngoài ra, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh như ngủ đủ giấc, tập thể dục và dành thời gian cho bản thân có thể giúp cải thiện sức khỏe tinh thần. Người trẻ cũng nên học cách chia sẻ cảm xúc với người thân hoặc bạn bè thay vì giữ áp lực một mình.
Nếu tình trạng căng thẳng kéo dài, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống, việc tìm đến chuyên gia tâm lý là lựa chọn cần thiết.