Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn: Lá phiếu cử tri - nền tảng xây dựng Nhà nước của Dân, do Dân và vì Dân

4 giờ trướcBài gốc

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam về những chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm của cử tri và mối quan hệ giữa cử tri với đại biểu dân cử trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội khoa học hành chính. Ảnh: Khánh Ly

Cử tri - chủ thể quan trọng của đời sống chính trị

- Nhìn lại tiến trình các cuộc bầu cử ở nước ta từ sau Cách mạng Tháng Tám đến nay, ông đánh giá thế nào về vai trò của cử tri trong đời sống chính trị của đất nước?

- Từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay, quyền bầu cử của nhân dân luôn được xác định là một trong những quyền chính trị cơ bản và quan trọng nhất của công dân. Việc bầu cử ở nước ta luôn bảo đảm tư tưởng: Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân và được thực hiện theo các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 không chỉ là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, mà còn là dấu mốc khẳng định quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những người đại diện tham gia bộ máy nhà nước. Từ đó đến nay, qua nhiều giai đoạn phát triển của đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò của cử tri ngày càng được khẳng định trong quá trình xây dựng Nhà nước của Dân, do Dân và vì Dân.

Hiến pháp và pháp luật về bầu cử, về tổ chức bộ máy nhà nước cũng ngày càng được hoàn thiện theo hướng bảo đảm quyền tham gia của người dân vào đời sống chính trị. Cùng với đó, nhận thức và trách nhiệm chính trị của cử tri cũng ngày càng được nâng cao. Cử tri không chỉ quan tâm đến lý lịch hay quá trình công tác của ứng cử viên, mà còn chú ý nhiều hơn đến năng lực, phẩm chất, chương trình hành động cũng như khả năng đóng góp thực chất cho sự phát triển của địa phương và đất nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và chuyển từ quản lý nhà nước sang quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, vai trò của cử tri không chỉ dừng lại ở việc tham gia bỏ phiếu.

Cử tri còn là chủ thể quan trọng trong quá trình giám sát quyền lực nhà nước thông qua các kênh như tiếp xúc cử tri, phản ánh kiến nghị, giám sát xã hội, phản biện chính sách cũng như thông qua các tổ chức quần chúng và truyền thông, báo chí.

- Trong bối cảnh công nghệ thông tin và môi trường truyền thông đa chiều phát triển mạnh mẽ, nhận thức và trách nhiệm của cử tri đối với lá phiếu của mình đang có những chuyển biến ra sao?

- Sự phát triển của công nghệ thông tin và môi trường truyền thông đa chiều đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong đời sống chính trị - xã hội, tác động trực tiếp đến nhận thức và hành động của cử tri.

Nếu trước đây thông tin về ứng cử viên hay hoạt động của các cơ quan dân cử chủ yếu được tiếp cận thông qua một số kênh truyền thông nhất định, thì ngày nay cử tri có điều kiện tiếp cận thông tin đa dạng, nhanh chóng và phong phú hơn rất nhiều.

Điều đó khiến việc lựa chọn của cử tri khi bỏ phiếu ngày càng mang tính chủ động và có sự cân nhắc với trách nhiệm cao hơn. Cử tri có thể tìm hiểu kỹ hơn về quá trình công tác, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm quản lý cũng như chương trình hành động của các ứng cử viên.

Trong nhiều trường hợp, cử tri còn theo dõi hoạt động của đại biểu trong nhiệm kỳ trước để đánh giá mức độ hoàn thành trách nhiệm đại diện của họ.

Bên cạnh đó, yêu cầu về minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị quốc gia và quản trị địa phương ngày càng cao cũng tác động trực tiếp đến nhận thức và sự tín nhiệm của cử tri. Người dân ngày nay không chỉ quan tâm đến việc ai được bầu, mà còn quan tâm đến việc người đó sẽ làm gì và kết quả mang lại ra sao.

Tuy nhiên, trong môi trường thông tin mở và đa chiều, cử tri cũng cần có bản lĩnh và khả năng tiếp nhận thông tin một cách có chọn lọc. Không phải mọi thông tin trên môi trường mạng đều chính xác và đáng tin cậy.

Vì vậy, mỗi cử tri cần tự trang bị kiến thức và khả năng phân tích, đánh giá thông tin một cách khách quan, tỉnh táo. Khi cử tri ý thức rõ quyền và trách nhiệm của mình đối với lá phiếu, chất lượng của các cuộc bầu cử cũng như hoạt động của các cơ quan dân cử chắc chắn sẽ được nâng cao.

Gắn bó chặt chẽ giữa cử tri và đại biểu dân cử

- Trong điều kiện nước ta đã vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của cử tri trong việc lựa chọn và giám sát đại biểu dân cử cần được thực hiện như thế nào?

- Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một bước đổi mới quan trọng trong tổ chức bộ máy nhà nước, nhằm rút ngắn quá trình ra quyết định và xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn. Trong điều kiện đó, vai trò của cử tri càng trở nên quan trọng, bởi đại biểu dân cử chính là cầu nối trực tiếp giữa chính quyền với nhân dân.

Nếu cử tri lựa chọn được những người thực sự có năng lực, trách nhiệm và bản lĩnh để đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân thì những kiến nghị, mong muốn chính đáng của người dân sẽ được phản ánh tới các cấp chính quyền để xem xét, giải quyết.

Không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn đúng người trong ngày bầu cử, cử tri còn cần phát huy vai trò giám sát trong suốt nhiệm kỳ của đại biểu. Thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, các kênh phản ánh kiến nghị cũng như thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, cử tri có thể theo dõi và đánh giá việc thực hiện chương trình hành động của đại biểu sau khi được bầu.

Trong quản trị quốc gia và quản trị địa phương theo hướng hiện đại, sự giám sát của cử tri và xã hội là yếu tố rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử.

- Theo ông, mối quan hệ giữa cử tri và đại biểu dân cử cần được thực hiện ra sao để phản ánh đúng ý chí, nguyện vọng của nhân dân?

- Mối quan hệ giữa cử tri và đại biểu dân cử có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đại biểu được bầu để đại diện cho nhân dân, nhưng điều đó chỉ thực sự có ý nghĩa khi đại biểu duy trì được sự gắn bó chặt chẽ và thường xuyên với cử tri.

Đại biểu cần coi việc tiếp xúc cử tri không chỉ là một nghĩa vụ, mà là một kênh thông tin quan trọng để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Ở chiều ngược lại, cử tri cũng cần chủ động hơn trong việc tham gia vào đời sống chính trị thông qua việc đóng góp ý kiến, phản ánh kiến nghị và theo dõi việc thực hiện lời hứa của đại biểu.

- Từ góc độ là một chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu và tham gia xây dựng tổ chức bộ máy nhà nước, ông nhìn nhận như thế nào về trách nhiệm của đại biểu dân cử trong bối cảnh hiện nay?

- Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy và xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân, đại biểu dân cử có vai trò đặc biệt quan trọng.

Đại biểu vừa là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; vừa tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương; đồng thời thực hiện chức năng giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức.

Điều đó đòi hỏi đại biểu phải thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, thực hiện tốt việc tiếp công dân, giải quyết kiến nghị của người dân với tinh thần “nói đi đôi với làm”.

Một đại biểu xứng đáng với sự lựa chọn của nhân dân không chỉ tham gia phát biểu tại các kỳ họp, mà còn phải gắn bó với đời sống thực tiễn, hiểu rõ những vấn đề phát sinh trong xã hội và mạnh dạn đề xuất các giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình phát triển.

Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, yêu cầu đối với đại biểu dân cử ngày càng cao hơn. Các quyết định và kiến nghị của đại biểu phải hướng tới lợi ích của người dân, của cộng đồng và sự phát triển bền vững của địa phương.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hương Ly thực hiện

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguyen-thu-truong-bo-noi-vu-tran-anh-tuan-la-phieu-cu-tri-nen-tang-xay-dung-nha-nuoc-cua-dan-do-dan-va-vi-dan-738553.html