Chiều 9-6, Sở Xây dựng TPHCM phối hợp Hội Khoa học - Kỹ thuật Xây dựng TP HCM tổ chức Hội nghị triển khai và xúc tiến đầu tư phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP HCM.
Tham dự hội nghị, về phía Trung ương có ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng; về phía thành phố có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được.
Nhu cầu lớn
Trong phát biểu định hướng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Công Vinh nhìn nhận đối với đô thị 14 triệu dân, trung tâm kinh tế lớn như TP HCM, nhu cầu nhà ở cho chuyên gia, công nhân, sinh viên và người lao động ngày càng gia tăng mạnh mẽ.
Quán triệt chỉ đạo sát sao của Trung ương về việc quyết liệt tháo gỡ vướng mắc pháp lý nhằm giải quyết nhu cầu an cư cho người dân, TPHCM đang hành động với quyết tâm cao nhất. Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu phát triển thêm 181.257 căn nhà ở xã hội.
Vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có kết luận mang tính bước ngoặt, yêu cầu đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ việc chỉ tập trung phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời nhà ở sở hữu và nhà ở cho thuê.
Trong đó, tạo lập khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê, đồng thời dự kiến chuyển đổi công năng một phần quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang mục đích nhà ở cho thuê để tối ưu hóa nguồn lực.
"Dù đã có những nỗ lực, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận thị trường nhà ở cho thuê hiện nay vẫn thiếu vắng những cơ chế tín dụng đủ dài hạn, chính sách ưu đãi chưa đủ mạnh khiến nhiều doanh nghiệp còn ngần ngại" - ông Nguyễn Công Vinh nói.
Ông nhấn mạnh hội nghị chính là diễn đàn để thành phố, cơ quan quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp thảo luận thẳng thắn nhằm tìm ra giải pháp đột phá về đất đai, nguồn vốn và mô hình quản lý. Thành phố mong muốn nhận được nhiều ý kiến đóng góp để sớm hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê hiện đại, bền vững, xứng tầm đô thị văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Thông tin tại hội nghị, cho hay giai đoạn 2026-2030 TPHCM đặt mục tiêu phát triển thêm 181.257 căn nhà ở xã hội (gấp 10 lần kết quả của giai đoạn 2021 - 2025). Về quy hoạch quỹ đất thực hiện dự án nhà ở xã hội, tổng diện tích đất để phát triển loại hình này trên địa bàn TPHCM đến năm 2040 là 1.740 ha.
Mổ xẻ vướng mắc
Hội nghị ghi nhận nhiều tham luận tâm huyết của các sở, ngành, hiệp hội, doanh nghiệp... Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM, đề xuất nghiên cứu mô hình phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với khu dân cư và nhà ở cho công nhân, người lao động song song với hoàn thiện cơ chế tài chính, tín dụng hỗ trợ phát triển nhà ở cho những đối tượng này.
Trong đó, kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi dành riêng cho lĩnh vực phát triển nhà ở phục vụ công nhân, người lao động theo hướng ổn định, dài hạn và phù hợp với đặc thù của dự án cho thuê, thuê mua, nhằm tạo điều kiện giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp đầu tư, góp phần giảm giá thuê nhà và nâng cao khả năng tiếp cận chỗ ở ổn định của người lao động có thu nhập thấp...
Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM nhấn mạnh nhà ở cho công nhân, người lao động không chỉ là vấn đề dân sinh mà còn là nền tảng quan trọng để bảo đảm an sinh xã hội, ổn định nguồn nhân lực và phát triển bền vững thành phố.
Dự án nhà ở xã hội cho thuê quy mô 1.040 căn hộ tại phường Cát Lái, TP HCM. Ảnh: QUỐC ANH
Ông Phan Trần Huy Hùng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng TPHCM, nêu quan điểm nếu giao thông là hệ tuần hoàn của đô thị thì nhà ở cho thuê chính là một trong những điều kiện giúp duy trì và tái tạo nguồn nhân lực cho đô thị.
Một đô thị phát triển bền vững không chỉ được đo bằng quy mô đầu tư, chiều cao công trình hay giá trị bất động sản mà còn được đo bằng khả năng giúp người dân có thể sống, làm việc và gắn bó lâu dài.
Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng TPHCM kỳ vọng nhà ở cho thuê ngày càng được quan tâm đúng mức trong chiến lược phát triển của thành phố.
"Đồng thời, mong muốn các cơ quan quản lý Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức nghề nghiệp, các cơ sở nghiên cứu và toàn xã hội cùng chung tay thúc đẩy sự phát triển của thị trường nhà ở cho thuê theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững" - ông Hùng nói.
Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư tài chính TP HCM (HFIC), nêu ý kiến rằng Nghị quyết của HĐND TPHCM dựa trên nền tảng Nghị quyết 98/2023 của Quốc hội có nội dung thành phố hỗ trợ lãi suất cho các dự án, trong đó có nhà ở xã hội với mức 200 tỉ đồng/dự án, thời hạn hỗ trợ là 7 năm. Tuy nhiên, mức hỗ trợ này vẫn còn tạo áp lực tài chính. Vì vậy, HFIC đề xuất mức hỗ trợ lên 300 tỉ đồng/dự án, thời hạn 10 năm.
Hỗ trợ tối đa
Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng có nghịch lý là số lượng người thu nhập thấp nhiều hơn người thu nhập cao nhưng nhà ở dòng cao cấp lại nhiều (khoảng 70%), còn lại chủ yếu là nhà ở phân khúc trung bình, nhà ở xã hội chiếm số lượng nhỏ.
Nghịch lý nữa là nhiều người hay nói về tình trạng cá nhân có nhu cầu thì không có nhà, người có nhà thì không có nhu cầu, dẫn đến méo mó thị trường, tỉ lệ người ở thấp trong khi dấu hiệu đầu cơ nổi lên.
Theo ông Nguyễn Văn Được, lỗi này có nguyên nhân từ lệch lạc trong đầu tư, tâm lý xã hội... và cần giải quyết trong thời gian tới.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại hội nghị
Về các kiến nghị, Chủ tịch UBND TPHCM cho biết sẽ tiếp thu, trong đó đối với quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê thành phố hỗ trợ tối đa, tạo "luồng xanh" cho thủ tục liên quan. Ngoài ra, thành phố nghiên cứu đưa ra "giá trần" nhà ở cho thuê để phù hợp với thu nhập của người lao động, công nhân.
Ông Nguyễn Văn Được cho biết cuối tuần này Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ làm việc với TPHCM và ông sẽ kiến nghị, đề xuất một số nội dung phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.
Chủ tịch UBND TPHCM cũng kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê để doanh nghiệp, người dân tham gia xây dựng và khẳng định thành phố có cơ sở, niềm tin hoàn thành thắng lợi chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng về phát triển nhà ở cho thuê.
Cam kết mạnh mẽ
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh các ý kiến tại hội nghị là căn cứ quan trọng để sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản trong thời gian tới.
Ông đề nghị TPHCM mạnh dạn đưa nội dung cơ chế đột phá phát triển nhà ở cho thuê vào khung thể chế ở Luật Đô thị đặc biệt cho thành phố. Đồng thời, rà soát lại nhu cầu nhà ở cho thuê chính xác, thực chất, đúng nhu cầu để đầu tư phát triển.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng đề nghị thành phố rà soát tài sản công, nhà công để chuyển đổi sang nhà cho thuê, tránh lãng phí. Ngoài ra, xem xét quỹ nhà ở một số khu tái định cư chưa sử dụng, chuyển đổi sang nhà ở cho thuê.
Khối doanh nghiệp tư nhân ký kết đăng ký tham gia chương trình phát triển nhà ở cho thuê. Ảnh: CHÍ NGUYÊN
Tại hội nghị, các đơn vị doanh nghiệp ký cam kết tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Trong đó, 4 đơn vị thuộc khối cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp nhà nước cam kết phát triển 46.755 căn nhà ở cho thuê.
Cụ thể, Quỹ Phát triển nhà ở TPHCM 25.000 căn; Ban Quản lý các Khu Chế xuất và Công nghiệp (Hepza) 10.000 căn; LĐLĐ TPHCM 10.000 căn; Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn - TNHH MTV 1.755 căn. Chín doanh nghiệp tư nhân cam kết phát triển hơn 50.000 căn nhà ở cho thuê.
QUỐC ANH - CHÍ NGUYÊN