Nhà ở xã hội cho thuê: Vì sao vắng bóng?

25 phút trướcBài gốc

Dự án nhà ở xã hội Rice City tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm. Ảnh: HG

Theo quy định, nhà ở xã hội cho thuê là giải pháp hỗ trợ chỗ ở giá rẻ từ Nhà nước hoặc chủ đầu tư dành cho người thu nhập thấp đô thị, công nhân, và các đối tượng chính sách. Giá thuê được kiểm soát chặt chẽ và người đang thuê không được phép cho thuê lại.

Vào đầu tháng 4/2025, Hà Nội ban hành khung giá cho thuê nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng không bằng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn trên địa bàn thành phố.

Mức giá tối thiểu thuê nhà ở xã hội ở Hà Nội là 48.000 đồng/m2 một tháng với nhà dưới 10 tầng và cao nhất 198.000 đồng/m2 với nhà trên 30 tầng. Mức giá chưa bao gồm thuế, phí vận hành, bảo trì và các chi phí tiện ích khác. Với mức giá này, một căn hộ 1 phòng ngủ với diện tích 50m2 có mức thuê tối thiểu hàng tháng chỉ từ 2,4 triệu đồng đến gần 10 triệu đồng. Mức giá này được xem là rẻ so với mức thuê thực tế tại các chung cư mini, chung cư cao tầng tại Hà Nội.

Tuy nhiên, lượng căn hộ cho thuê (không phải dạng thuê mua) nhà ở xã hội tại Hà Nội vô cùng hạn chế so với nhu cầu về nhà ở khổng lồ của cư dân thu nhập thấp Thủ đô.

Trong khi đó đại đa số các dự án nhà ở xã hội hiện nay thường đưa ra thị trường dưới các hình thức gồm: bán nhà, cho thuê mua với người đủ điều kiện và bán các căn thương mại nằm trong nhà ở xã hội. Hoàn toàn vắng bóng hình thức cho thuê lâu dài theo năm.

Theo Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ 1/8/2024, Nhà nước đã chính thức bỏ quy định bắt buộc dành 20% diện tích để cho thuê. Chủ đầu tư được quyền tự quyết định cơ cấu tỷ lệ giữa số căn hộ để bán đứt, cho thuê mua, hoặc cho thuê ngay từ khâu lập dự án đầu tư để trình UBND cấp tỉnh phê duyệt.

Giải thích việc căn hộ nhà ở cho thuê ngày càng vắng bóng từ khi Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực, một chủ doanh nghiệp chuyên làm nhà ở xã hội tại Hà Nội cho rằng, khi triển khai dự án nhà ở xã hội thời gian thẩm định kéo dài rất lâu, thường từ 3 đến 5 năm hoặc lâu hơn nên doanh nghiệp muốn tối ưu thời gian mở bán để nhanh chóng thu hồi vốn.

“Chúng tôi sẽ ưu tiên bán phần lớn chiếm 70 đến 80% bao gồm nhà xã hội bán đúng đối tượng thụ hưởng và nhà thương mại bán tự do. Doanh nghiệp thường để lại phần nhỏ thuê mua chiếm đến 20%. Còn căn hộ cho thuê thuần túy biến mất vì doanh nghiệp ngại bỏ tiền chẵn, thu tiền lẻ và thời gian thu hồi vốn kéo dài”, vị này nói với PV Đại đoàn kết.

Trong khi phát triển nhà cho thuê hiện hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của doanh nghiệp tại Hà Nội và thực tế rất ít căn hộ cho thuê thuần túy xuất hiện thì tại TP HCM, vai trò của địa phương mang tính kết nối, kiến tạo. Theo Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, hàng chục nghìn căn hộ cho công nhân, người lao động thuê đang được doanh nghiệp cấp tập triển khai.

Khác với cách làm trước đây là chủ đầu tư phải đi thu tiền thuê nhà hàng tháng thì theo phương án mới, Liên đoàn Lao động TP HCM sẽ đứng giữa làm trung gian, để thu tiền nhà từ chủ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tự lo đất xây nhà cho thuê, trừ tiền nhà vào lương hàng tháng của công nhân, nên chủ đầu tư sẽ yên tâm khi đến kỳ thanh toán, tiền thuê nhà sẽ chuyển vào tài khoản.

Hiện có khoảng 70.000 căn hộ đã được chủ đầu tư thỏa thuận với Liên đoàn Lao động TP HCM và các chủ doanh nghiệp để xây dựng.

Thông Chí

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/nha-o-xa-hoi-cho-thue-vi-sao-vang-bong.html