Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm Mong thúc đẩy thỏa thuận hợp tác lĩnh vực điện tử và bán dẫn

4 giờ trướcBài gốc

Triển vọng xuất khẩu sang Ấn Độ rất tích cực

- Nhìn lại 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ (2016 - 2026), đâu là những điểm sáng trong hợp tác kinh tế, đầu tư lĩnh vực điện tử giữa hai nước, thưa bà?

Bà Đỗ Thị Thúy Hương

- Có thể nói, trong 10 năm qua, hợp tác kinh tế - đầu tư giữa Việt Nam và Ấn Độ đã có những bước tiến rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh hai nước nổi lên như những trung tâm sản xuất công nghiệp mới của châu Á. Điểm sáng nổi bật là kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng ổn định, trong đó nhóm hàng điện tử, máy tính và linh kiện ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong kim ngạch xuất nhập khẩu của hai quốc gia. Hiện, Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn ở chuỗi cung ứng khu vực; không chỉ xuất khẩu sản phẩm hoàn chỉnh, chúng ta còn cung ứng linh kiện và mô đun (module) trung gian phục vụ sản xuất tại Ấn Độ.

Riêng năm 2025, xuất khẩu linh kiện và điện thoại sang Ấn Độ đạt 2,142 tỷ USD và nhập khẩu là 13 triệu USD. Ở hạng mục máy tính và linh kiện, Việt Nam xuất khẩu 1,74 tỷ USD và nhập khẩu 37 triệu USD. Đây là hai nhóm hàng có giá trị kim ngạch xuất khẩu lớn nhất sang Ấn Độ.

Theo đánh giá của chúng tôi, vị thế hàng điện tử Việt Nam tại thị trường Ấn Độ đã và đang chuyển dịch từ thị trường bổ trợ sang đối tác tiềm năng trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, mức độ hiện diện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Dư địa tăng trưởng giai đoạn tới vẫn còn rất lớn.

- Ấn Độ là "thị trường tỷ dân" với sức mua khổng lồ. Theo bà, đâu là những thời cơ vàng và lợi thế cạnh tranh cốt lõi doanh nghiệp điện tử Việt Nam đang nắm giữ khi gia nhập thị trường này?

- Ấn Độ hiện là một trong những thị trường năng động nhất thế giới về tiêu dùng và sản xuất điện tử với tốc độ tăng trưởng đến hai con số trong nhiều phân khúc, đặc biệt là điện thoại thông minh, thiết bị số và hạ tầng viễn thông. Với thị trường này, doanh nghiệp điện tử Việt Nam có ba lợi thế quan trọng.

Thứ nhất, Việt Nam đã hình thành được hệ sinh thái sản xuất điện tử quy mô lớn với sự tham gia của nhiều tập đoàn toàn cầu, tạo nền tảng về năng lực sản xuất và chất lượng tiêu chuẩn quốc tế. Chúng ta đang có vị thế khá tốt trong chuỗi cung ứng.

Thứ hai, Việt Nam đang có vị trí trong chuỗi cung ứng “Trung Quốc cộng một”. Điều này đã và đang giúp doanh nghiệp có kinh nghiệm làm việc với các đối tác đa quốc gia, dễ dàng kết nối sang thị trường mới như Ấn Độ. Đặc biệt, mối quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ lâu nay khá tốt đẹp đã tạo lợi thế cho doanh nghiệp hai nước kết nối giao thương, đặc biệt là trong chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp điện tử, hạ tầng công nghệ thông tin.

Thứ ba, doanh nghiệp Việt Nam có chi phí sản xuất khá cạnh tranh cùng khả năng linh hoạt trong gia công, lắp ráp. Đây cũng là lợi thế đáng kể so với thị trường Ấn Độ.

Với ba lợi thế đó, có thể thấy triển vọng tăng trưởng của các mặt hàng điện tử, công nghệ thông tin và hạ tầng viễn thông của Việt Nam tại thị trường Ấn Độ là rất tích cực. Trong trung và dài hạn, đây không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là điểm đến sản xuất quan trọng. Nếu tận dụng tốt, doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực linh kiện, bán dẫn, điện tử, công nghiệp.

- Ở chiều ngược lại, thị trường Ấn Độ vốn nổi tiếng với các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe và các chính sách bảo hộ sản xuất nội địa ("Make in India"). Đâu là những nút thắt lớn mà doanh nghiệp điện tử Việt cần tháo gỡ để tận dụng tối đa tiềm năng tại thị trường này, thưa bà?

- Hiện, có ba thách thức rất lớn doanh nghiệp phải vượt qua. Đầu tiên là rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng. Ấn Độ có hệ thống quy định riêng và đôi khi rất khác biệt với các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nghiêm túc về chứng nhận kiểm định để xuất khẩu sang Ấn Độ.

Tiếp đến là chính sách ưu tiên sản xuất nội địa thông qua chương trình “Make in India” hay chương trình Ưu đãi liên kết sản xuất (PLI). Điều này khiến hàng nhập khẩu vào thị trường Ấn Độ gặp bất lợi nếu không gắn với đầu tư tại chỗ.

Bên cạnh đó là hạn chế về thông tin thị trường và năng lực tiếp cận trực tiếp của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ vào thị trường Ấn Độ. Thực tế, thị trường này khá rộng lớn nhưng không dễ tiếp cận.

Để vượt qua ba thách thức đó, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy xuất khẩu đơn thuần sang tư duy tham gia thị trường, tức là không chỉ bán hàng mà còn phải tìm cách để liên doanh đầu tư và trở thành nhà cung ứng cho các nhà máy đang hoạt động tại Ấn Độ. Hiện, nhiều doanh nghiệp Việt, đặc biệt trong ngành điện tử, công nghệ thông tin, hạ tầng công nghệ thông tin đã và đang sang thị trường Ấn Độ để tìm kiếm cơ hội đầu tư liên doanh, đặt nhà máy tại thị trường này.

Bốn kỳ vọng thúc đẩy hợp tác công nghiệp công nghệ cao

- Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này được kỳ vọng sẽ mở ra chương mới cho quan hệ hợp tác giữa hai nước. Các doanh nghiệp điện tử mong đợi điều gì từ chuyến thăm này, thưa bà?

- Chúng tôi mong đợi chuyến thăm sẽ tạo ra những bước tiến cụ thể và thực chất trong hợp tác công nghiệp công nghệ cao giữa hai quốc gia.

Thứ nhất, chúng tôi mong chuyến thăm sẽ thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn, bao gồm đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, thiết lập cơ chế thuận lợi hóa thương mại, giảm rào cản kỹ thuật, tiến tới công nhận tiêu chuẩn lẫn nhau đối với một số nhóm sản phẩm điện tử. Đây cũng là giải pháp để tháo gỡ nút thắt như trên đã đề cập.

Thứ ba, tăng cường kết nối doanh nghiệp giữa hai nước thông qua các diễn đàn, chương trình xúc tiến đầu tư, đặc biệt là kết nối giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với các tập đoàn lớn trong chuỗi cung ứng.

Thứ tư, chúng tôi mong muốn Chính phủ hai bên xem xét xây dựng các khu công nghiệp, hợp tác công nghiệp hoặc các dự án liên doanh trong lĩnh vực công nghệ cao, tạo nền tảng hợp tác giữa hai quốc gia lâu dài.

- Về phía VEIA có định hướng gì trong việc hỗ trợ doanh nghiệp khai thác tối đa tiềm năng tại thị trường Ấn Độ, thưa bà?

- Xác định Ấn Độ là một trong những thị trường trọng điểm chiến lược rất quan trọng của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, VEIA đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp chuyển từ thuần xuất khẩu sang đầu tư và hình thành chuỗi cung ứng tại đây. Theo đó, Hiệp hội tập trung phối hợp với Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ để cập nhật quy định, đào tạo miễn phí về tiêu chuẩn kỹ thuật cho doanh nghiệp.

Bên cạnh duy trì các hoạt động xúc tiến thương mại như hội chợ, triển lãm và kết nối giao thương trực tiếp lẫn trực tuyến, VEIA đang có chiến lược tiến sâu hơn vào thị trường này. Theo đó, chúng ta không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà sẽ xem xét đầu tư, tổ chức sản xuất và hình thành chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt tại Ấn Độ - hình thành cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Ấn Độ nhằm tối ưu hóa các cơ hội hợp tác mà thị trường này mang lại.

- Xin cảm ơn bà!

Đan Thanh (thực hiện)

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/nhan-chuyen-tham-cap-nha-nuoc-toi-cong-hoa-an-do-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-mong-thuc-day-thoa-thuan-hop-tac-linh-vuc-dien-tu-va-ban-dan-10415728.html