Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Định hình ưu tiên chiến lược trong thời điểm then chốt

2 giờ trướcBài gốc

Từ nền tảng lịch sử đến tầm nhìn chiến lược

- Cảm ơn TS. Udai Bhanu Singh đã dành thời gian cho Báo Đại biểu Nhân dân. Thưa ông, chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra không lâu sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp và Quốc hội Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt, cho thấy sự coi trọng của Việt Nam đối với Ấn Độ, nước bạn bè thân thiết và là Đối tác Chiến lược Toàn diện. Ông đánh giá như thế nào về bối cảnh và ý nghĩa của chuyến thăm này đối với quan hệ song phương?

TS. Udai Bhanu Singh là chuyên gia phân tích chiến lược về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và quan hệ quốc tế thuộc Viện Nghiên cứu và Phân tích Quốc phòng Manohar Parrikar (MP-IDSA), New Delhi

-Quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Ấn Độ chính thức được thiết lập từ năm 1972, nhưng thực tế có nền tảng sâu xa hơn, bắt nguồn từ những điểm tương đồng trong lịch sử đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và các giá trị chung về độc lập, tự chủ. Mối liên hệ giữa nhà lãnh đạo Mahatma Gandhi và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng góp phần tạo nên sự gắn kết đặc biệt giữa hai nước.

Trong nhiều thập niên, Việt Nam và Ấn Độ đã duy trì được sự tin cậy và nhất quán trong chính sách, điều không phải quan hệ song phương nào cũng có được. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2016 và thông qua Tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Con người năm 2020 cho thấy cả hai bên đều có cam kết mạnh mẽ trong việc phát triển quan hệ lâu dài.

Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Ấn Độ là sự hội tụ về lợi ích chiến lược trong khu vực. Cả hai quốc gia đều theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời chủ trương đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ. Điều này cho phép hai nước linh hoạt trong việc thiết lập và duy trì quan hệ với nhiều đối tác khác nhau, đồng thời tránh rơi vào thế phụ thuộc.

Chính vì vậy tôi cho rằng, trong bối cảnh cấu trúc quyền lực khu vực và toàn cầu đang dịch chuyển nhanh chóng, chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 5 - 7/5 mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động đối ngoại thông thường. Đây là dịp để Việt Nam và Ấn Độ rà soát, củng cố và định hình các ưu tiên chiến lược trong quan hệ song phương trong bối cảnh mới, vốn đã được xây dựng trên nền tảng lịch sử vững chắc và đang ngày càng được làm sâu sắc hơn.

Gia tăng gắn kết trên nhiều trụ cột hợp tác then chốt

-Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng diễn ra vào dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ (2016 - 2026). Ông có đánh giá như thế nào về những thành tựu nổi bật trong hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực thời gian qua?

- Tôi nhận thấy trong cấu trúc quan hệ Việt Nam - Ấn Độ, hợp tác quốc phòng và an ninh nổi lên như một trụ cột then chốt, phản ánh mức độ tin cậy chiến lược ngày càng gia tăng. Hai nước duy trì nhiều cơ chế đối thoại định kỳ ở các cấp, đặc biệt là cơ chế đối thoại thường niên như Đối thoại An ninh cấp Thứ trưởng Quốc phòng.

Chuyên gia Ấn Độ kỳ vọng kỳ vọng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và được nâng tầm sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: VNA

Điểm đáng chú ý là hợp tác quốc phòng giữa hai nước không chỉ mang tính biểu tượng mà đã được triển khai thực chất và đa dạng, thể hiện qua việc cung cấp trang thiết bị quân sự, đào tạo, trao đổi đoàn, đặc biệt là giữa các sĩ quan trẻ, cũng như tăng cường đối thoại chính sách quốc phòng.

Bên cạnh quốc phòng, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Ấn Độ cũng ghi nhận những bước tiến đáng kể. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt mức kỷ lục 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024 và tăng khoảng 2,5 lần so với thời điểm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2016, trong khi vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

Việt Nam hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Ấn Độ tại Đông Nam Á, trong khi Ấn Độ cũng là thị trường lớn đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ trợ, với Việt Nam xuất khẩu các mặt hàng điện tử, dệt may, nông sản, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ các sản phẩm như dược phẩm, máy móc, nguyên liệu công nghiệp.

Ngoài ra, hai nước cũng đang đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, y tế và y học cổ truyền. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng lớn trong bối cảnh cả hai nền kinh tế đều đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong dịp dự Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai và Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, Mỹ, tháng 9/2024 Nguồn: X@narendramodi

Triển vọng hợp tác trong giai đoạn mới

- Với những thành tựu hợp tác như vậy, ông có thể gợi mở những ưu tiên chiến lược mà hai nước cần tập trung trong giai đoạn tới?

-Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phan Văn Giang tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore tháng 6/2025 đã nhấn mạnh: “Đảm bảo ổn định trong một thế giới cạnh tranh” là điều kiện tiên quyết để xây dựng một thế giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, đồng thời là yêu cầu cấp bách hiện nay.

Trong thời gian tới, các thách thức toàn cầu và khu vực được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Việt Nam và Ấn Độ có thể hưởng lợi từ việc phối hợp ứng phó với các thách thức này trên cơ sở xác định đúng các ưu tiên. Tôi cho rằng có bốn ưu tiên chính.

Trước hết, hai nước cần tiếp tục củng cố hợp tác quốc phòng, không chỉ ở cấp độ song phương mà còn thông qua các cơ chế đa phương.

Thứ hai, hợp tác trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống, đặc biệt là biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên nước và an ninh năng lượng, cần được ưu tiên. Đây là những vấn đề có tác động trực tiếp đến phát triển bền vững của cả hai quốc gia.

Thứ ba, phát triển khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong dài hạn. Việc tăng cường hợp tác trong giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có thể tạo ra những động lực mới cho quan hệ song phương.

Cuối cùng, giao lưu nhân dân cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa, dựa trên nền tảng giao lưu văn hóa lâu đời và sự hiểu biết lẫn nhau ngày càng sâu sắc. Đây là yếu tố quan trọng giúp củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ hai nước trong dài hạn.

Chuyên gia Ấn Độ kỳ vọng kỳ vọng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và được nâng tầm sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: DD India

Động lực mới cho Đối tác Chiến lược Toàn diện

- Từ những triển vọng và ưu tiên vừa nêu, ông kỳ vọng thế nào về chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

- Với quan hệ song phương, tôi kỳ vọng chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo ra những bước tiến cụ thể trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Điều này có thể bao gồm việc thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác mới, tăng cường phối hợp chính sách và mở rộng các lĩnh vực hợp tác hơn nữa.

Tôi cho rằng chuyến thăm cũng gửi đi thông điệp rõ ràng về cam kết của cả hai nước đối với hòa bình, ổn định và hợp tác tại khu vực. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều bất định và cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, vai trò của các đối tác tầm trung như Việt Nam và Ấn Độ trở nên nổi bật hơn. Hợp tác giữa hai nước vì vậy không chỉ mang ý nghĩa song phương mà sẽ góp phần duy trì ổn định trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, góp phần định hình một trật tự khu vực cân bằng và bền vững.

Nhìn chung, chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong thời điểm quan trọng, khi cả Việt Nam và Ấn Độ đều đang tìm cách thích ứng với những biến động nhanh chóng của môi trường quốc tế. Với nền tảng vững chắc và sự hội tụ lợi ích chiến lược, tôi kỳ vọng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và được nâng tầm sau chuyến thăm, không chỉ phục vụ lợi ích của hai quốc gia mà còn đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực và trên thế giới.

- Một lần nữa chân thành cảm ơn ông!

Hồng Nhung thực hiện

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/chuyen-tham-an-do-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-dinh-hinh-uu-tien-chien-luoc-trong-thoi-diem-then-chot-10415732.html