Quan hệ Việt Nam-Sri Lanka đang đứng trước những vận hội phát triển rất lớn để khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác

3 giờ trướcBài gốc

Nền tảng vững chắc

Mối quan hệ hữu nghị Việt Nam-Sri Lanka khởi nguồn bởi những giá trị chung về Phật giáo và tinh thần đoàn kết trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trong hành trình bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh có 3 lần dừng chân tại Quốc đảo Sri Lanka vào các năm 1911, 1928 và 1946.

Tình cảm của nhân dân Sri Lanka dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện trân trọng qua Tượng đài Người được dựng tại thủ đô Colombo năm 2013, cũng là tượng đài lãnh tụ nước ngoài duy nhất đặt tại khu vực thủ đô của Sri Lanka.

Năm 1964, quan hệ song phương hai nước khởi đầu bằng việc Việt Nam thành lập Tổng lãnh sự quán tại Colombo, Ngày 21/7/1970, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao cấp đại sứ.

Tháng 5/1971, Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka chính thức hoạt động (sau đó tạm thời dừng hoạt động trong giai đoạn 1982-2011) và khôi phục hoạt động trở lại vào tháng 4/2011 đến nay. Sri Lanka cũng đặt Đại sứ quán tại Hà Nội vào 1/2003, hoàn thiện kênh liên lạc ngoại giao trực tiếp giữa hai nước.

Cùng với ngoại giao nhà nước, ngoại giao nhân dân cũng được hình thành với việc thành lập năm 1966 Hội Đoàn kết Sri Lanka-Việt Nam (năm 1966 Hội Đoàn kết Sri Lanka-Việt Nam được thành lập) và Hội Hữu nghị Việt Nam-Sri Lanka năm 2014.

Quan hệ ngoại giao

Từ nền tảng đó, trong những năm qua, hai nước đã không ngừng xây dựng và phát triển mối quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất.

Trong lĩnh vực trao đổi đoàn, phía Việt Nam có nhiều lãnh đạo cấp cao thăm Sri Lanka như Thủ tướng Phạm Văn Đồng (3/1978), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (2/2013), Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ( 2011), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải (3/2025), Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân Vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa thăm Sri Lanka (5/2026).

Lãnh đạo cấp cao Sri Lanka cũng thường xuyên thăm Việt Nam như Thủ tướng Ratnasiri Wickramanayake (11/2006), Tổng thống Mahinda Rajapaksa (10/2009), Chủ tịch Quốc hội Chamal Rajapaksa (7/2013), Thủ tướng Ranil Wickremesinghe (2017), Chủ tịch Quốc hội Karu Jayasuriya (4/2018) và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam và tham dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak 2025 ( 4-6/5/2025).

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Anura Kumara Dissanayaka tháng 5/2025 diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, là dấu mốc quan trọng trong quan hệ song phương. Trong chuyến thăm, hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác theo hướng "tích cực hơn, rộng mở hơn và đột phá hơn"; đồng thời nghiên cứu khả năng nâng cấp quan hệ song phương để tạo nền tảng đưa quan hệ hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất. Chính vì vậy, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka lần này được hai bên rất kỳ vọng sẽ mở ra trang mới trong quan hệ hai nước.

Trên các diễn đàn đa phương

Hai nước luôn phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương điển hình là Phong trào Không liên kết (NAM). Sri Lanka ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc và Ủy ban Di sản thế giới UNESCO; Việt Nam ủng hộ Sri Lanka vào Hội đồng Kinh tế-Xã hội Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2025-2027.

Bộ trưởng Ngoại giao Sri Lanka đã tham dự Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) tại Hà Nội (10/2025), thể hiện sự đồng hành của hai nước trong ứng phó các loại tội phạm mạng.

Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, an ninh hàng hải và phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tái khẳng định cam kết duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải, hàng không và giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Việt Nam hoan nghênh và ủng hộ Sri Lanka tăng cường hợp tác với ASEAN.

Hợp tác kinh tế khởi sắc

Quan hệ kinh tế-thương mại giữa hai nước ghi nhận những bước tiến đáng khích lệ. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 215,5 triệu USD. Sri Lanka hiện có 33 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 43 triệu USD, tính đến tháng 1/2025.

Trung bình mỗi tháng có 1.000 người Sri Lanka du lịch tới Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 8 nhà hàng Việt Nam tại Sri Lanka. Số lượng người Việt Nam du lịch Sri Lanka ngày càng ngày càng tăng.

Nhân chuyến thăm của Tổng thống Anura Kumara Dissanayaka tới Việt Nam tháng 5/2025, hai bên ký kết 5 văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, thương mại, hải quan, nông nghiệp và chế tạo máy; đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 1 tỷ USD, đồng thời xem xét đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do song phương.

Thực hiện các cam kết đã đạt được tại chuyến thăm cấp Nhà nước tháng 5/2025, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng dẫn đầu đoàn doanh nghiệp Việt Nam thăm Sri Lanka đồng chủ trì Kỳ họp lần 3 Tiểu ban Thương mại hỗn hợp và tham hội nghị xúc tiến thương mại với sự tham gia của hơn 100 doanh nghiệp để trao đổi các biện pháp hiện thực hóa mục tiêu trên.

Đạo Phật và giao lưu nhân dân

Hợp tác Phật giáo là điểm nhấn trong quan hệ hai nước. Từ lâu, Sri Lanka từ lâu đã là địa chỉ đào tạo Phật học tin cậy của tăng, ni sinh Việt Nam.

Việc Tổng thống Dissanayaka tham dự và phát biểu tại lễ khai mạc Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc (Vesak 2025) tại TP. Hồ Chí Minh do Việt Nam đăng cai tổ chức là minh chứng rõ nét hợp tác giữa hai quốc gia trong việc bảo tồn và tôn vinh giá trị Phật giáo.

Thiền viện Trúc Lâm Kandy, ngôi chùa Việt Nam đầu tiên được xây dựng trên đất Sri Lanka, đã trở thành cầu nối văn hóa cho các tín đồ đạo Phật hai nước. Chùa Phật Nha, nơi lưu giữ xá lợi răng Đức Phật, có không gian trưng bày về Phật giáo Việt Nam.

Bên cạnh mối quan tâm chung về Phật giáo, giao lưu nhân dân giữa hai nước cũng ngày càng trở nên sôi động và thực chất. Cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka hiện có khoảng 200 người, đóng vai trò quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Trong năm 2025, khoảng 4.000 lượt người Việt Nam đã đến Sri Lanka. Năm 2025, lần đầu tiên, 10 sinh viên Sri Lanka được nhận học bổng toàn phần tại các trường đại học lớn của Việt Nam. Hai bên đang tích cực thúc đẩy mở đường bay thẳng trong năm 2026, hứa hẹn tạo bước đột phá trong kết nối nhân dân hai nước.

Năm 2026, kỷ niệm 15 năm mở lại Đại sứ quán Việt Nam tại Colombo, hai bên đang nỗ lực triển khai với nhiều hoạt động ý nghĩa gồm việc xây dựng không gian Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thư viện Công cộng Colombo.

Có thể nói, Sri Lanka coi Việt Nam là hình mẫu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế thành công để học tập trong bối cảnh nước này vừa thoát khỏi khủng hoảng kinh tế, chính trị. Trong khi đó, Việt Nam luôn coi Sri Lanka là đối tác quan trọng và người bạn thân thiết tại khu vực Nam Á, đồng thời cũng là thị trường tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình.

Trên nền tảng tin cậy chính trị, mối quan hệ hữu nghị truyền thống vượt thời gian, quyết tâm chính trị của lãnh đạo hai quốc gia, Việt Nam và Sri Lanka đang đứng trước những vận hội phát triển rất lớn để khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được dư luận hai nước kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên hợp tác mới, đóng góp hiệu quả vào việc phát triển kinh tế của mỗi nước.

Phương Ngân

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/quan-he-viet-nam-sri-lanka-dang-dung-truoc-nhung-van-hoi-phat-trien-rat-lon-de-khai-thac-hieu-qua-tiem-nang-hop-tac-389621.html