Nhân chuyến thăm cấp nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Kiến tạo xung lực mới sau nửa thế kỷ đồng hành

5 giờ trướcBài gốc

Nửa thế kỷ trôi qua, quan hệ song phương Việt Nam - Philippines đã chuyển mình mạnh mẽ, từ những tiếp xúc ban đầu giữa hai quốc gia Đông Nam Á sang quan hệ Đối tác Chiến lược ngày càng thực chất. Từ hợp tác thương mại, nông nghiệp, giáo dục cho tới an ninh biển và phối hợp ngoại giao, hai nước đang đứng trước cơ hội mở ra một giai đoạn phát triển mới với dư địa hợp tác rộng lớn hơn từ chuyến thăm của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam.

Từ nền tảng hữu nghị đến Đối tác Chiến lược

Việt Nam và Philippines thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/7/1976, trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đang từng bước định hình các cơ chế hợp tác hậu Chiến tranh lạnh. Là hai quốc gia ven Biển Đông, cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Việt Nam và Philippines dần xây dựng lòng tin chính trị, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Dấu mốc quan trọng xuất hiện năm 2015 khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược, đưa Việt Nam trở thành đối tác chiến lược duy nhất của Philippines trong ASEAN vào thời điểm đó, phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao và nhu cầu phối hợp trước những thách thức chung của khu vực.

Từ sau khi nâng cấp quan hệ, trao đổi đoàn cấp cao giữa hai nước diễn ra thường xuyên hơn. Các cơ chế hợp tác song phương được mở rộng từ ngoại giao, quốc phòng, an ninh cho tới kinh tế biển, thương mại và giao lưu nhân dân. Việt Nam và Philippines cũng ngày càng có nhiều điểm tương đồng trong cách tiếp cận các vấn đề khu vực và quốc tế. Hai bên thường xuyên phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại nhiều diễn đàn, tổ chức quốc tế quan trọng như Liên hợp quốc, ASEAN…

Chuyến thăm Philippines lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì vậy được nhìn nhận là bước tiếp nối quan trọng nhằm củng cố nền tảng chính trị giữa hai nước trong giai đoạn mới, tăng cường sự tin cậy và gắn bó giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, đồng thời tạo thêm động lực cho quan hệ song phương khi ASEAN đang bước vào giai đoạn cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa các nước lớn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân. Ảnh: TTXVN

Không gian hợp tác mới

Sau 50 năm phát triển, quan hệ Việt Nam - Philippines hiện nay không còn bó hẹp trong các lĩnh vực truyền thống mà đang mở rộng sang nhiều không gian hợp tác mới.

Kinh tế tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương. Theo đó, Philippines hiện là một trong những đối tác thương mại lớn của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời là thị trường nhập khẩu gạo hàng đầu của Việt Nam. Ngoài nông sản, trao đổi thương mại hai nước đã mở rộng sang điện tử, vật liệu xây dựng, máy móc, năng lượng và công nghệ.

Các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng quan tâm thị trường Philippines - nền kinh tế có hơn 110 triệu dân và thuộc nhóm tăng trưởng nhanh của khu vực. Trong khi đó, Philippines coi Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn nhờ môi trường kinh doanh cải thiện nhanh, vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng và quy mô thị trường đang mở rộng.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ sau đại dịch và cạnh tranh địa chính trị, cả Việt Nam lẫn Philippines đều có nhu cầu thúc đẩy liên kết kinh tế nội khối ASEAN nhằm giảm phụ thuộc vào các thị trường bên ngoài. Đây được xem là dư địa hợp tác rất lớn trong thời gian tới.

Đáng chú ý, chuyển đổi số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo và hạ tầng biển đang nổi lên như các lĩnh vực hợp tác tiềm năng mới. Philippines sở hữu thị trường tiêu dùng lớn, trong khi Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất và logistics mới của khu vực. Sự bổ trợ này mở ra cơ hội thúc đẩy các chuỗi liên kết kinh tế ASEAN sâu hơn.

Hợp tác quốc phòng, an ninh Việt Nam - Philippines thời gian qua tiếp tục được tăng cường, kết quả hợp tác ngày càng thực chất, hiệu quả. Hai bên tích cực triển khai các thỏa thuận, cơ chế đã ký kết; nhất trí sẽ mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, hậu cần, quân y, tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, chống khủng bố… Đặc biệt, trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Philippines năm 2024, hai nước đã ký 5 văn kiện hợp tác, trong đó có Bản ghi nhớ Việt Nam - Philippines về phòng ngừa và quản lý sự cố trên Biển Đông và Biên bản ghi nhớ về hợp tác giữa hai lực lượng cảnh sát biển.

Những bước tiến hiện nay cho thấy quan hệ song phương Việt Nam - Philippines đang vượt ra ngoài khuôn khổ hữu nghị truyền thống để tiến tới giai đoạn gắn kết lợi ích chiến lược sâu sắc hơn.

Định hình vai trò trong ASEAN

Chuyến thăm Philippines lần này cũng phản ánh xu hướng nổi bật trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, đó là: chủ động mở rộng không gian chiến lược và tìm kiếm các động lực phát triển mới, thể hiện qua việc thúc đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, tăng cường kết nối với các đối tác khu vực và đẩy mạnh vai trò trong ASEAN.

Việt Nam ủng hộ nước Chủ tịch ASEAN Philippines triển khai các ưu tiên của năm 2026 và các định hướng đề ra trong Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong bối cảnh hai nước đều có lợi ích trong việc củng cố đoàn kết nội khối và bảo vệ vai trò trung tâm của ASEAN. Khi ASEAN đứng trước yêu cầu phải nâng cao khả năng tự cường và thích ứng, việc Việt Nam và Philippines thúc đẩy quan hệ song phương cũng đồng nghĩa với việc đóng góp thêm một trụ cột quan trọng cho sự ổn định và liên kết của cả khu vực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Hai nước cũng có nhiều điểm tương đồng trong các vấn đề khu vực như thúc đẩy thương mại mở, bảo đảm an ninh hàng hải, phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu. Nhiều chuyên gia cho rằng nếu Việt Nam và Philippines tiếp tục thúc đẩy phối hợp trong các vấn đề hàng hải, kinh tế số và an ninh chuỗi cung ứng, hai nước có thể trở thành một trong những trục hợp tác quan trọng của ASEAN trong giai đoạn tới.

Tạo xung lực mới cho chặng đường tiếp theo

Nửa thế kỷ quan hệ Việt Nam - Philippines cho thấy sự phát triển ổn định và ngày càng thực chất giữa hai quốc gia Đông Nam Á có nhiều điểm tương đồng về lợi ích chiến lược. Từ nền tảng hữu nghị và hợp tác truyền thống, quan hệ hai nước đang bước sang giai đoạn mới với kỳ vọng lớn hơn về liên kết kinh tế, phối hợp chiến lược và vai trò trong ASEAN.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì thế sẽ tạo thêm xung lực cho quan hệ Việt Nam - Philippines - từ quan hệ hữu nghị sang liên kết chiến lược thực chất hơn; từ hợp tác song phương sang phối hợp nhiều hơn trong các vấn đề khu vực. Đặc biệt, với phương châm tin cậy chính trị, đột phá phát triển và kiến tạo hòa bình, hai nước sẽ nâng tầm quan hệ nhân chuyến thăm của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam, góp phần củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác song phương thực chất, hiệu quả hơn nữa trên tất cả các lĩnh vực, đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.

Quan hệ Việt Nam - Philippines qua những con số

• Hơn 8,3 tỷ USD: Kim ngạch thương mại song phương năm 2025, đưa Philippines tiếp tục nằm trong nhóm đối tác thương mại lớn của Việt Nam tại ASEAN.

• 90 triệu USD: Đầu tư của Việt Nam vào Philippines năm 2025. Philippines cũng đầu tư thêm hơn 200 triệu USD vào Việt Nam. Hợp tác đầu tư hai chiều ghi nhận những bước phát triển mới, đặc biệt trong các lĩnh vực hàng không, công nghiệp chế tạo, công nghệ thông tin, năng lượng và dịch vụ…

• 510.000 tấn gạo: Lượng gạo Philippines nhập khẩu từ Việt Nam tháng 4/2026, chiếm tới 46,4% tổng lượng gạo Việt Nam xuất khẩu trong tháng. Philippines hiện chiếm hơn 50% sản lượng và gần 47% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam.

• 7 đường bay thẳng: Kết nối nhiều thành phố lớn của hai nước, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, học tập, làm việc và du lịch, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng về số lượng khách trao đổi hai chiều.

Hương Giang

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/nhan-chuyen-tham-cap-nha-nuoc-toi-philippines-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-kien-tao-xung-luc-moi-sau-nua-the-ky-dong-hanh-10418216.html