Nhật Bản xả kho dự trữ dầu lớn nhất lịch sử vì khủng hoảng Trung Đông

4 giờ trướcBài gốc

Xung đột Trung Đông thúc đẩy Nhật Bản xả kho dầu lớn nhất lịch sử. Ảnh: Japan Times

Nhật Bản sẽ bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ quốc gia từ ngày thứ Năm, theo thông báo của Thủ tướng Sanae Takaichi. Quy mô xả kho lên tới khoảng 80 triệu thùng, tương đương 45 ngày sử dụng trong nước, đánh dấu mức can thiệp lớn nhất từ trước đến nay nhằm giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gia tăng nguy cơ gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, đặc biệt là Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Những rủi ro địa chính trị gia tăng đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, với giá dầu duy trì ở mức cao.

Không chỉ Nhật Bản, nhiều nền kinh tế lớn cũng đang theo dõi sát diễn biến để chuẩn bị các phương án ứng phó. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) từng cảnh báo rằng bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Hormuz đều có thể gây cú sốc nguồn cung tương tự các cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong lịch sử, kéo theo hệ lụy lan rộng đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Đối với Nhật Bản, mức độ phụ thuộc vào dầu nhập khẩu khiến rủi ro trở nên rõ nét hơn. Hơn 90% dầu thô của nước này đến từ Trung Đông, trong khi nguồn năng lượng thay thế vẫn chưa đủ để bù đắp trong ngắn hạn.

Dù đã thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và từng bước khôi phục điện hạt nhân sau sự cố Fukushima, cấu trúc năng lượng của Nhật Bản vẫn dựa nhiều vào nhiên liệu hóa thạch.

Việc xả kho lần này không chỉ nhằm đảm bảo nguồn cung cho các nhà máy lọc dầu trong nước mà còn mang ý nghĩa ổn định tâm lý thị trường. Theo kế hoạch, ngoài nguồn dự trữ quốc gia, chính phủ cũng đã huy động lượng dầu tương đương 15 ngày dự trữ từ khu vực tư nhân, tạo thành một gói hỗ trợ tổng thể cho hệ thống năng lượng.

So với các lần can thiệp trước, quy mô lần này lớn hơn đáng kể. Sau thảm họa động đất và sóng thần năm 2011, Nhật Bản từng xả kho dầu để bù đắp việc đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân, nhưng lượng cung khi đó vẫn thấp hơn đáng kể so với kế hoạch hiện tại.

Song song với biện pháp xả kho, chính phủ Nhật Bản cũng triển khai chính sách trợ giá nhằm kiềm chế đà tăng của giá nhiên liệu. Giá xăng được duy trì quanh mức khoảng 1,10 USD/lít, sau khi thị trường ghi nhận mức kỷ lục vượt 1,20 USD/lít. Chính sách giá sẽ được điều chỉnh hàng tuần tùy theo diễn biến giá dầu quốc tế, nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp này cũng đặt ra thách thức về ngân sách. Một số nhà phân tích cho rằng việc duy trì trợ giá nhiên liệu trong thời gian dài có thể tạo áp lực tài khóa, đặc biệt trong bối cảnh Nhật Bản vốn đã có mức nợ công cao.

Ở góc độ toàn cầu, động thái của Nhật Bản được nhiều chuyên gia xem là một tín hiệu cho thấy các nền kinh tế lớn đang chuyển sang trạng thái phòng thủ trước rủi ro năng lượng. Trước đó, Mỹ và một số nước thành viên IEA cũng từng phối hợp xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt giá dầu trong các giai đoạn biến động mạnh.

Dù vậy, hiệu quả của các biện pháp này thường chỉ mang tính ngắn hạn. Nguồn cung bổ sung từ kho dự trữ có thể giúp giảm áp lực trong thời gian nhất định, nhưng không thể thay thế nguồn cung ổn định từ thị trường nếu xung đột kéo dài.

Trong dài hạn, khủng hoảng lần này có thể thúc đẩy Nhật Bản và nhiều quốc gia đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa nguồn năng lượng. Việc giảm phụ thuộc vào các khu vực rủi ro cao, mở rộng năng lượng tái tạo và tăng cường dự trữ chiến lược được xem là những hướng đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng chống chịu.

Hoàng Nam

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nhat-ban-xa-kho-du-tru-dau-lon-nhat-lich-su-vi-khung-hoang-trung-dong-740863.html