Trong cấu trúc phát triển vùng mới, Đồng Tháp không còn là vùng nội địa đứng giữa 2 dòng sông, mà trở thành nút giao chiến lược giữa biển Đông - biên giới Campuchia - TP. Hồ Chí Minh, đúng với tinh thần Nam bộ “nhất cận thị, nhị cận giang, tam cận lộ”.
TRỤC LIÊN KẾT MỚI
Nếu như Tiền Giang mang hơi thở biển từ Gò Công, thì Đồng Tháp đem đến cửa ngõ thương mại biên mậu từ Hồng Ngự.
Cầu Rạch Miễu 2 góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: THÀNH - THẢO
Khi 2 không gian này hợp lại, hình thành một trục phát triển Đông - Tây hiếm có ở ĐBSCL. Gò Công - Mỹ Tho có điều kiện mở cảng logistics nông sản dựa vào nhu cầu xuất khẩu mỗi năm hơn 3 tỷ USD của toàn vùng sông Tiền.
Hồng Ngự - Campuchia đang tăng trưởng thương mại biên giới bình quân trên 12%/năm, mở ra thị trường mới cho trái cây, thủy sản và hàng tiêu dùng Việt Nam.
Như vậy, tỉnh mới Đồng Tháp sở hữu cả hai cửa ngõ xuất khẩu: Ra biển và sang biên giới, một lợi thế vô giá mà trước đây chưa được khai thác trọn vẹn.
Đất lũ - nước ngọt - phù sa, từ tài nguyên tự nhiên thành kinh tế tri thức, trở thành lợi thế mới của Đồng Tháp.
Đồng Tháp Mười từng được xem là “vùng trũng”, nhưng ngày nay lại trở thành tài sản sinh thái độc đáo.
Tỉnh mới Đồng Tháp có thể không ồn ào, không vội vàng, nhưng lại sở hữu sức bật thầm lặng của phù sa và sen hồng.
Một khi biết tận dụng lợi thế liên kết biển - biên giới, chuyển phù sa thành tri thức, chuyển nông sản thành giá trị thương hiệu, Đồng Tháp sẽ không chỉ mở rộng không gian, mà còn mở ra một tầm nhìn mới cho cả vùng ĐBSCL.
Xuân này, trên sắc sen hồng và dòng sông Tiền - sông Hậu, Đồng Tháp viết tiếp câu chuyện mới: Một vùng đất biết khai mở tương lai từ chính bản sắc của mình.
Mỗi năm, lũ mang về hàng triệu tấn phù sa, nuôi dưỡng hệ sinh thái trầm tích - thủy sản, bảo tồn đất, lọc nước và tạo ra những “cánh đồng mùa nước nổi” có giá trị du lịch hiếm nơi nào có.
Với diện tích hơn 300.000 ha đất nông nghiệp chất lượng cao, tỉnh mới Đồng Tháp là “thủ phủ” của nhiều chủng loại cây ăn trái, nhất là: Xoài, sầu riêng, mít và trái cây đặc sản; lúa chất lượng cao với sản lượng ổn định khoảng 1,8 - 2 triệu tấn/năm; cá tra - ngành xuất khẩu đạt kim ngạch trên 2,4 tỷ USD/năm của vùng sông Tiền.
Thách thức của lũ, xa biển hay manh mún sản xuất trước đây, nay trở thành cơ hội để Đồng Tháp chuyển từ nông nghiệp truyền thống sang kinh tế tri thức, từ xuất thô sang chế biến sâu - logistics lạnh - thương hiệu vùng. Đó là bước đi mới của một nền nông nghiệp không dựa vào “sức tay lao động”, mà dựa vào khoa học, chuyển đổi số và giá trị thương hiệu.
Một Đồng Tháp mới định ra 3 trục chiến lược: Trục 1, từ biển Gò Công Mỹ Tho Cao Lãnh Hồng Ngự (biên giới) sẽ hình thành tuyến logistics - thương mại nông sản kết nối cảng biển và cửa khẩu quốc tế. Nếu được đầu tư đúng hướng, đây sẽ là “xa lộ hàng hóa nông nghiệp” từ ĐBSCL ra thế giới.
Trục 2, không gian sinh thái Đồng Tháp Mười, có thể xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp - du lịch sinh thái lũ - sản phẩm OCOP đặc trưng. Những hình ảnh mùa nước nổi, cánh đồng sen, hội tụ sông nước - chợ nổi, rừng tràm… không chỉ là bản sắc, mà còn là tài nguyên kinh tế của ngành du lịch xanh.
Trục 3 là cụm đô thị - dịch vụ - khoa học Mỹ Tho - Cai Lậy - Cao Lãnh có điều kiện xây dựng trung tâm dịch vụ - giáo dục - chế biến nông sản - nghiên cứu giống và công nghệ sau thu hoạch. Đây sẽ là “thủ phủ khoa học nông nghiệp” của vùng.
BẢN SẮC MỚI - TẦM NHÌN MỚI
Với không gian rộng mở, tiềm năng lớn hơn, Đồng Tháp sau hợp nhất cần ưu tiên 3 định hướng.
Nâng tầm giá trị sen Đồng Tháp. Ảnh: MỸ LÝ
Một là, định hình thương hiệu nông sản vùng Đồng Tháp - Tiền Giang, không chỉ bán nông sản, mà bán câu chuyện gốc tích, hương vị, văn hóa miệt vườn.
Cần xây dựng thương hiệu chung thay vì mỗi huyện, mỗi tỉnh xây một thương hiệu riêng.
Hai là, trung tâm logistics nông sản gắn biển và biên giới, tận dụng “nhất cận thị - nhị cận giang - tam cận lộ”, kết nối cảng biển Gò Công với hành lang lên Hồng Ngự.
Đây là động lực để giảm chi phí logistics, tăng lợi nhuận cho nông dân và doanh nghiệp.
Ba là, du lịch bản sắc: Sen - sông - lũ - miệt vườn. Du lịch Đồng Tháp không cần chạy theo mô hình đô thị hiện đại, chỉ cần giữ hồn Nam bộ, nâng tầm trải nghiệm, tạo ra kinh tế văn hóa, lấy bản sắc làm lợi thế cạnh tranh.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ NGUYỄN VĂN SÁNH
Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long (Đại học Cần Thơ)