Bằng việc kết hợp nguồn lực tài chính và thế mạnh tri thức riêng biệt. Hai nước kỳ vọng sẽ tạo ra những bước tiến mang tính đột phá trong công nghệ điện toán lượng tử. Lĩnh vực đang định hình lại tương lai của khoa học máy tính toàn cầu. Mở ra cơ hội giải quyết những bài toán phức tạp nhất của nhân loại.
Ấn Độ và Nhật tăng cường hợp tác công nghệ.
Xây dựng nền tảng nghiên cứu công nghệ điện toán lượng tử
Theo kế hoạch đã được công bố, Bộ trưởng An ninh Kinh tế Nhật Bản Kimi Onoda sẽ có chuyến thăm và làm việc trực tiếp với Bộ trưởng Nhà nước phụ trách Khoa học và Công nghệ Ấn Độ Jitendra Singh. Cuộc gặp gỡ cấp cao diễn ra tại Ấn Độ này mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quan hệ song phương. Trọng tâm của cuộc thảo luận là việc ký kết một biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược giữa hai chính phủ.
Biên bản này tìm cách đặt nền móng vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu lượng tử bằng cách thúc đẩy các cuộc đối thoại sâu rộng về việc chia sẻ thông tin, trao đổi chuyên gia và nhiều chủ đề kỹ thuật trọng yếu khác. Việc xây dựng một hành lang pháp lý và nền tảng hợp tác rõ ràng là bước đi thiết thực giúp các nhà khoa học hai nước xích lại gần nhau hơn, cùng nhau nghiên cứu những ứng dụng thực tiễn của điện toán lượng tử.
Trong khuôn khổ của thỏa thuận dài hạn này, Nhật Bản sẽ tích cực tìm cách thuyết phục Ấn Độ áp dụng một hệ thống máy tính lượng tử thế hệ tiếp theo mà các nhà phát triển Nhật Bản đang dốc toàn lực để chế tạo. Cỗ máy tiên tiến này được giới chuyên môn kỳ vọng sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều so với các siêu máy tính truyền thống hiện có trên thế giới, hứa hẹn mang lại khả năng xử lý dữ liệu với tốc độ vượt trội. Việc thuyết phục thành công Ấn Độ sử dụng hệ thống phần cứng này sẽ mang lại một lợi thế thương mại và công nghệ khổng lồ cho Tokyo trên thị trường quốc tế.
Khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực, Ấn Độ sẽ trở thành quốc gia châu Á thứ hai, sau Singapore, ký kết một thỏa thuận hợp tác công nghệ lượng tử quy mô lớn với Nhật Bản. Động thái này tiếp tục nối dài chuỗi thành tựu ngoại giao công nghệ ấn tượng của Tokyo. Kể từ tháng 1/2025, Nhật Bản đã liên tục đạt được các thỏa thuận hợp tác tương tự với nhiều đối tác lớn như Đan Mạch, Vương quốc Anh, Liên minh châu Âu, Đức, Thụy Sĩ và nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ.
Sức hút từ nguồn nhân lực và tầm nhìn chiến lược của Tokyo
Đối với Nhật Bản, Ấn Độ mang một sức hút vô cùng lớn và nắm giữ tiềm năng đáng kinh ngạc với tư cách là một đối tác trụ cột trong lĩnh vực điện toán lượng tử. Quốc gia đông dân nhất thế giới này tự hào là nơi hội tụ của một nguồn nhân lực công nghệ thông tin vô cùng dồi dào, trẻ trung và chất lượng cao. Nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ mới, trong vài năm qua, Bộ Khoa học Ấn Độ đã liên tục bơm hàng trăm triệu USD vào các chương trình nghiên cứu và phát triển lượng tử.
Dòng vốn đầu tư mạnh mẽ từ chính phủ đã tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp cực kỳ sôi động, nơi hàng loạt các công ty công nghệ trẻ của Ấn Độ đang mọc lên nhanh chóng và sẵn sàng thử nghiệm những ý tưởng lập trình mới lạ. Sự kết hợp giữa định hướng của nhà nước và sự nhạy bén của các kỹ sư biến Ấn Độ thành một mảnh đất màu mỡ cho những đổi mới công nghệ sâu rộng.
Sự hợp tác nhịp nhàng này hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển ở tầm vĩ mô của Nhật Bản. Nhằm duy trì vị thế dẫn đầu, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã chính thức chỉ định công nghệ lượng tử là một trong 17 lĩnh vực chiến lược cần được nhà nước hỗ trợ mạnh mẽ bằng các chính sách ưu đãi đặc biệt. Việc tập trung mọi nguồn lực quốc gia vào lĩnh vực này cho thấy tầm nhìn xa của giới lãnh đạo Tokyo trong việc bảo vệ an ninh kinh tế vững chắc.
Dựa trên một bản dự thảo lộ trình đầu tư công tư được tiết lộ vào tháng 3 vừa qua, chính phủ Nhật Bản xác định rõ Ấn Độ, cùng với các quốc gia đang phát triển năng động thuộc khu vực Đông Nam Á, là những khách hàng mục tiêu quan trọng nhất cho các hệ thống máy tính lượng tử do Nhật Bản tự chủ sản xuất. Bằng cách thiết lập mối quan hệ đối tác chặt chẽ ngay từ giai đoạn nghiên cứu ban đầu, Nhật Bản có thể tận dụng tối đa nguồn nhân tài dồi dào của đối tác, đồng thời tạo ra một thị trường xuất khẩu bền vững cho các sản phẩm công nghệ cao của mình.
Điện toán lượng tử sử dụng các nguyên lý của cơ học lượng tử để giải quyết những phép toán mà máy tính cổ điển phải mất hàng nghìn năm mới hoàn thành. Đối với cả Nhật Bản và Ấn Độ, việc sớm làm chủ công nghệ này mang lại ưu thế tuyệt đối trong các lĩnh vực như y tế, logistics, phát triển vật liệu mới và đặc biệt là an ninh mạng.
Khi các nguy cơ về an toàn thông tin ngày càng gia tăng, một hệ thống bảo mật dựa trên nền tảng lượng tử sẽ giúp bảo vệ dữ liệu quốc gia một cách an toàn tuyệt đối. Việc hai cường quốc công nghệ châu Á này quyết định bắt tay nhau thực chất là một chiến lược sống còn để định hình lại cán cân quyền lực công nghệ trên toàn cầu trong thế kỷ 21.
Bùi Tú