Dù thị trường dệt may toàn cầu còn nhiều biến động, nhưng ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 50 tỉ USD trong năm 2026, tăng gần 3 tỉ USD so với năm 2025.
Tỉ lệ nội địa hóa dệt may được cải thiện đáng kể
Thông tin này được ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) kiêm Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cổ phần May Việt Tiến chia sẻ.
Theo ông Giang, năm 2025 là một năm đầy thử thách của ngành dệt may khi thị trường đã không còn chỗ cho mô hình gia công thuần túy.
Dù vậy, xuất khẩu của ngành vẫn thu về khoảng 46 tỉ USD, tăng gần 5,6% so với năm 2024; xuất siêu ước đạt 21 tỉ USD, khẳng định vai trò trụ cột trong cán cân thương mại quốc gia.
Đáng chú ý, một trong những điểm tích cực của ngành là sự hiện diện lớn của nhóm các doanh nghiệp nội địa. Theo ông Giang, trong cấu phần xuất khẩu năm 2025, tỉ lệ giá trị nội địa tăng thêm khoảng 52%, cho thấy bước tiến lớn trong việc chủ động nguồn cung nguyên phụ liệu. Các doanh nghiệp cũng dần đáp ứng yêu cầu của nhãn hàng quốc tế về việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, từ tài chính, nguyên liệu đến quản trị và trách nhiệm xã hội.
Ông Vũ Đức Giang nhấn mạnh rằng nếu không đáp ứng được các tiêu chuẩn trên, đối tác nước ngoài sẽ không có căn cứ đánh giá năng lực doanh nghiệp, dẫn tới nguy cơ mất đơn hàng là rất lớn.
Lấy ví dụ tại May Việt Tiến, ông Giang cho biết bất chấp rào cản thuế quan của Mỹ và các yêu cầu ngày càng cao từ bạn hàng về tỉ lệ nội địa hóa và nguyên tắc xuất xứ, tổng doanh thu hợp nhất đến hết năm 2025 đạt hơn 18.500 tỉ đồng, xuất khẩu tăng trưởng 6-7% mỗi năm.
Tỉ lệ nội địa hóa trong nguyên liệu sản xuất của Việt Tiến khoảng 70%. Ảnh: HẠ QUYÊN
Kết quả này là nhờ vào việc doanh nghiệp chủ động đầu tư vào các nhà máy sản xuất nguyên phụ liệu, tăng tỉ lệ nội địa hóa trong nguyên liệu lên khoảng 70%. Nhờ vậy, doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và đáp ứng tốt hơn các quy tắc xuất xứ trong các hiệp định thương mại tự do. Đơn vị này cũng từng bước đầu tư công nghệ, hướng tới xanh hóa và dịch chuyển sang các mô hình có giá trị gia tăng cao thay vì chỉ gia công cắt may.
Trải qua 50 năm phát triển, hiện doanh nghiệp đang cung ứng sản phẩm cho nhiều nhãn hàng lớn như Nike, Uniqlo... Riêng Nike chiếm khoảng 28% tổng đơn hàng.
Theo lãnh đạo công ty, việc tham gia từ khâu nghiên cứu mẫu, làm chủ nguồn nguyên liệu đến tổ chức sản xuất và logistics đã giúp May Việt Tiến chủ động hơn trước biến động đơn hàng và chính sách thương mại.
Tăng hàm lượng chất xám vào sản phẩm xuất khẩu
Ngoài yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, lãnh đạo VITAS chia sẻ, xu hướng cá nhân hóa và thiết kế riêng đang trở nên phổ biến trên toàn thế giới, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tăng cường chất xám vào các sản phẩm.
Dẫn một ví dụ về một doanh nghiệp may mặc ở phía Bắc, ông Giang cho biết nhờ cá nhân hóa, trong năm 2025 đơn vị này đã bán ra 6,8 triệu áo sơ mi đơn chiếc cho thị trường toàn cầu.
Xu hướng cá nhân hóa và thiết kế riêng trong may mặc đang trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Ảnh: HẠ QUYÊN
Tương tự, Công ty May 10, chuyên sản xuất đồ vest cho thị trường Nhật Bản và Mỹ cũng duy trì đơn hàng xuất khẩu theo hình thức may đo từng bộ cho khách hàng, thay vì sản xuất ồ ạt, với tỉ lệ may thủ công lên tới 60%, còn lại 40% do máy móc đảm nhiệm.
Ông Thân Việt Đức, Tổng giám đốc Công ty May 10 cho biết kết thúc năm 2025, doanh thu của công ty đạt 5.136 tỉ đồng với lợi nhuận 212 tỉ đồng, vượt mục tiêu đặt ra. Điều đó cho thấy hình thức cá nhân hóa, thiết kế riêng đang tạo nên giá trị khác biệt của sản phẩm may mặc của Việt Nam.
Nhìn vào tương lai trong năm 2026, ông Vũ Đức Giang tin rằng ngành dệt may vẫn sẽ tăng trưởng nhờ ba trụ cột lớn. Đầu tiên là nhờ những lợi ích từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, trong thuế quan.
Thứ hai là sự dịch chuyển về làn sóng đầu tư trước bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Theo đó Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến của dòng vốn mới, đặc biệt ở các phân khúc sản phẩm mà trước đây doanh nghiệp trong nước chưa đủ năng lực tham gia. Ngay trong năm 2025, một số dự án đầu tư đã chính thức được triển khai, mở ra cơ hội để ngành dệt may nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cuối cùng là sự chủ động của doanh nghiệp trong việc nỗ lực tự chủ nguyên phụ liệu và logistics, làn sóng đầu tư chiều sâu vào công nghệ, số hóa và tự động hóa, xanh hóa.
THU HÀ