Nhiều hợp đồng mẫu mua bán căn hộ chung cư, sử dụng dịch vụ viễn thông… gây bất lợi cho người tiêu dùng

6 giờ trướcBài gốc

Người tiêu dùng cần xem xét kỹ điều khoản trước khi ký hợp đồng

Cụ thể, trong lĩnh vực mua bán căn hộ chung cư, HĐTM đóng vai trò trung tâm trong việc xác lập quyền và nghĩa vụ giữa chủ đầu tư và người mua nhà. Đây là loại giao dịch có giá trị lớn, thời gian thực hiện kéo dài và liên quan đến nhiều yếu tố kỹ thuật, pháp lý phức tạp.

Thực tế cho thấy, việc tuân thủ các quy định pháp luật về hợp đồng theo mẫu khi mua bán căn hộ chung cư còn nhiều hạn chế, nhiều hợp đồng vẫn được thiết kế theo hướng bảo vệ lợi ích của chủ đầu tư.

Một trong những vấn đề phổ biến là cách xác định diện tích căn hộ, khi doanh nghiệp có thể sử dụng các phương pháp đo khác nhau dẫn đến chênh lệch diện tích thực tế so với hợp đồng.

Bên cạnh đó, các điều khoản về tiến độ bàn giao thường được quy định theo hướng linh hoạt cho chủ đầu tư nhưng lại thiếu cơ chế bảo vệ quyền lợi của người mua trong trường hợp chậm tiến độ.

Các điều khoản liên quan đến quỹ bảo trì, quản lý vận hành và quyền tham gia của cư dân cũng thường thiếu minh bạch hoặc được diễn đạt theo cách khó hiểu. Mặc dù cơ chế tiền kiểm thông qua việc ban hành mẫu hợp đồng đã góp phần hạn chế một số rủi ro, nhưng doanh nghiệp vẫn có thể “lách luật” bằng cách bổ sung các điều khoản chi tiết theo hướng bất lợi cho người tiêu dùng mà không vi phạm trực tiếp mẫu hợp đồng. Điều này cho thấy hiệu quả tuân thủ về nội dung trong lĩnh vực này vẫn còn hạn chế, đặc biệt trong thực tế áp dụng hợp đồng.

Trong lĩnh vực viễn thông và truyền hình trả tiền, HĐTM và ĐKGDC được sử dụng rộng rãi trong việc cung cấp dịch vụ cho số lượng lớn người tiêu dùng. Đặc điểm của lĩnh vực này là các dịch vụ được cung cấp liên tục, có tính lặp lại và thường gắn với các gói cước linh hoạt. Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp thiết kế các điều khoản cho phép thay đổi nội dung hợp đồng trong quá trình thực hiện.

Trên thực tế, nhiều hợp đồng trao cho doanh nghiệp quyền đơn phương thay đổi giá cước, nội dung dịch vụ hoặc điều kiện sử dụng mà không có cơ chế bảo đảm quyền lựa chọn tương ứng cho người tiêu dùng.

Một vấn đề đáng chú ý là sự thiếu minh bạch trong thông tin về chất lượng dịch vụ và phạm vi cung cấp dịch vụ. Các điều khoản thường được diễn đạt chung chung, không xác định rõ tiêu chuẩn chất lượng hoặc trách nhiệm bồi thường khi dịch vụ không đạt yêu cầu.

Ngoài ra, các quy định về chấm dứt hợp đồng, tạm ngừng dịch vụ hoặc xử lý vi phạm thường được thiết kế theo hướng bất lợi cho người sử dụng. Trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng không được thông báo đầy đủ hoặc không có đủ thời gian để phản ứng trước các thay đổi của doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bảo hiểm, việc sử dụng HĐTM và ĐKGDC có mức độ phức tạp cao hơn do đặc thù của sản phẩm và dịch vụ. Các hợp đồng trong lĩnh vực này thường chứa nhiều thuật ngữ chuyên môn, cấu trúc điều khoản phức tạp và cơ chế tính phí, lãi suất đa dạng. Điều này làm gia tăng đáng kể khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Nhiều người tiêu dùng không hiểu đầy đủ các điều khoản về lãi suất, phí phạt, điều kiện tất toán hoặc các điều khoản loại trừ trách nhiệm trong hợp đồng bảo hiểm.

Một trong những vấn đề nổi bật là cách thiết kế cấu trúc giá và phí, khi doanh nghiệp có thể đưa ra mức phí ban đầu thấp để thu hút khách hàng, nhưng bù đắp bằng các khoản phí phát sinh trong quá trình sử dụng dịch vụ.

Các điều khoản liên quan đến điều chỉnh lãi suất, phí dịch vụ hoặc quyền chấm dứt hợp đồng thường được quy định theo hướng linh hoạt cho doanh nghiệp nhưng thiếu cơ chế bảo vệ tương xứng cho người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, các điều khoản loại trừ trách nhiệm thường được trình bày dưới dạng phức tạp, khiến người tham gia bảo hiểm khó nhận diện đầy đủ các trường hợp không được bồi thường.

Tương tự, trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử, HĐTM và ĐKGDC được thể hiện chủ yếu dưới dạng điều khoản sử dụng trên nền tảng số, nơi người tiêu dùng thường phải chấp nhận toàn bộ nội dung chỉ bằng một thao tác “nhấp chuột”. Đặc điểm của môi trường số là tốc độ giao dịch nhanh, lượng thông tin lớn và người tiêu dùng thường không có thời gian hoặc động lực để đọc kỹ các điều khoản. Điều này làm gia tăng đáng kể mức độ bất cân xứng thông tin và nguy cơ chấp nhận các điều khoản bất lợi.

Một trong những vấn đề nổi cộm là các điều khoản giới hạn trách nhiệm của sàn giao dịch đối với hành vi của người bán, trong khi người tiêu dùng lại khó xác định chủ thể chịu trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp.

Ngoài ra, các điều khoản về xử lý khiếu nại, giải quyết tranh chấp và bảo vệ dữ liệu cá nhân thường được thiết kế theo hướng bảo vệ lợi ích của nền tảng hơn là của người tiêu dùng. Việc thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu cá nhân cũng là một vấn đề đáng quan ngại, khi nhiều hợp đồng yêu cầu người tiêu dùng phải đồng ý với việc xử lý dữ liệu như một điều kiện để sử dụng dịch vụ.

Từ thực tế trên, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia kiến nghị một số giải pháp để khắc phục, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, là người trực tiếp ký hợp đồng, người tiêu dùng cần tỉnh táo, đọc kỹ, trao đổi cụ thể về các điều khoản để được giải thích và thỏa thuận hợp lý.

V.H

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/nhieu-hop-dong-mau-mua-ban-can-ho-chung-cu-su-dung-dich-vu-vien-thong-gay-bat-loi-cho-nguoi-tieu-dung-post648654.antd