Ngân hàng đẩy mạnh số hóa, giao dịch trực tuyến áp đảo tại nhiều đơn vị. (Ảnh minh họa).
Thông tin tại Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho biết, ngành Ngân hàng thời gian qua đã đạt nhiều kết quả quan trọng trong chuyển đổi số với sự phát triển mạnh của ngân hàng điện tử, thanh toán số, định danh khách hàng điện tử, xác thực sinh trắc học, ngân hàng di động, ví điện tử và các hệ sinh thái tài chính số.
Hiện nhiều ngân hàng đã ghi nhận trên 95% giao dịch được thực hiện qua kênh số. Hệ thống thanh toán cũng ghi nhận quy mô lớn, trong đó NAPAS vào thời điểm cao điểm có thể xử lý trên 40 triệu giao dịch mỗi ngày. Toàn hệ thống ngân hàng đang xử lý khoảng 800 nghìn tỷ đồng mỗi ngày, tương đương khoảng 40 - 50 tỷ USD được luân chuyển qua các hệ thống thanh toán.
Cùng với đó, khoảng 88% người trưởng thành tại Việt Nam đã có tài khoản ngân hàng và toàn bộ tài khoản này đã được xác thực với cơ sở dữ liệu căn cước công dân, bảo đảm điều kiện giao dịch an toàn trên nền tảng số.
Tuy nhiên, Phó Thống đốc nhấn mạnh, sự phát triển nhanh của ngân hàng số cũng kéo theo yêu cầu ngày càng cao về an toàn, bảo mật và bảo vệ người dùng. Đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh, niềm tin số cần được xây dựng một cách bền bỉ, nhất quán và có trách nhiệm.
AI được đánh giá mở ra nhiều cơ hội trong ngành ngân hàng như tự động hóa quy trình, cá nhân hóa dịch vụ, chấm điểm tín dụng, phát hiện giao dịch bất thường và hỗ trợ phòng chống gian lận, rửa tiền.
Tuy nhiên, công nghệ này cũng kéo theo nhiều rủi ro mới như deepfake, giả mạo danh tính, lừa đảo cá nhân hóa, thiên lệch thuật toán và các mô hình “hộp đen” khó kiểm soát.
Trước thực tế đó, NHNN xác định quan điểm xuyên suốt là khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số nhưng phải đi đôi với an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro.
Cơ quan quản lý đang tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao chuẩn an toàn bảo mật trong dịch vụ ngân hàng trực tuyến, thúc đẩy xác thực sinh trắc học và phối hợp triển khai Đề án 06 nhằm làm sạch dữ liệu khách hàng, hạn chế tài khoản rác và tài khoản không chính chủ.
Đối với ứng dụng AI, NHNN định hướng phát triển theo hướng “AI có trách nhiệm”, dựa trên các nguyên tắc quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu, minh bạch, trách nhiệm giải trình và lấy khách hàng làm trung tâm.
Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ từng bước ban hành quy định đối với việc sử dụng AI trong các hoạt động như quyết định giao dịch, cho vay hoặc tạm dừng giao dịch.
Bên cạnh đó, lãnh đạo NHNN nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế phối hợp liên thông trong toàn hệ sinh thái tài chính. Theo đó, việc bảo vệ niềm tin số không chỉ là trách nhiệm của từng ngân hàng hay tổ chức tài chính riêng lẻ, mà cần có sự liên kết giữa ngân hàng, công ty chứng khoán, ví điện tử và các nền tảng công nghệ.
Vũ Đậu