Loạt sai phạm từ khâu chuẩn bị đầu tư
Theo kết luận thanh tra, dự án được triển khai tại khu vực du lịch ven biển từ Cửa Việt đến Trung Giang (nay thuộc địa bàn các xã Cửa Việt và Bến Hải), do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm chủ đầu tư, hiện được Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị quản lý.
Bờ kè đổ sập khi chưa đưa vào sử dụng.
Dự án có tổng mức đầu tư 258,111 tỷ đồng, được khởi công xây dựng tháng 7/2023 và hoàn thành vào tháng 6/2024. Mục tiêu là phát triển hạ tầng du lịch, khai thác hiệu quả tiềm năng ven biển, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy tăng trưởng ngành du lịch trong cơ cấu GRDP của tỉnh.
Tuy nhiên, qua thanh tra cho thấy chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án cùng nhiều đơn vị liên quan đã để xảy ra hàng loạt vi phạm, thiếu sót trong các khâu khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu và thanh quyết toán.
Đáng chú ý, trong quá trình lập và trình duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, chủ đầu tư không tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định; không thực hiện đầy đủ việc thẩm định thiết kế cơ sở, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Thanh tra cũng xác định việc tham mưu điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi không thuộc trường hợp được phép điều chỉnh dự án theo quy định hiện hành.
Kè biển hư hỏng vì khảo sát, thiết kế chưa phù hợp.
Một trong những tồn tại đáng chú ý được chỉ ra là hạng mục kè bê tông dọc bờ biển tuyến đường T7 thuộc công trình Bãi tắm cộng đồng Trung Giang.
Hậu quả của sai phạm là sau khi hoàn thành, tuyến kè bê tông ven biển đã bị sóng biển làm hư hỏng, sạt lở.
Theo kết luận thanh tra, công tác khảo sát điều kiện tự nhiên tại khu vực này chưa đầy đủ, chưa đánh giá hết các yếu tố tác động của sóng biển và biến động địa hình.
Việc xác định công năng công trình, lựa chọn tiêu chuẩn và giải pháp thiết kế chưa phù hợp dẫn đến chất lượng hồ sơ thiết kế không đáp ứng yêu cầu.
Đơn vị tư vấn thiết kế cũng không tiếp thu đầy đủ ý kiến của các cơ quan chuyên môn và nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.
Bên cạnh đó, công tác thẩm định thiết kế bản vẽ thi công còn nhiều thiếu sót, dẫn tới hồ sơ thiết kế chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Hậu quả là sau khi hoàn thành, tuyến kè bê tông ven biển đã bị sóng biển làm hư hỏng, sạt lở.
Thanh tra xác định trách nhiệm thuộc về chủ đầu tư, các cơ quan chuyên môn liên quan, đơn vị tư vấn thiết kế, thẩm tra thiết kế và các đơn vị tham gia thực hiện dự án.
Thi công khi chưa hoàn tất thủ tục
Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều vi phạm trong quá trình thi công. Tại hạng mục kè biển tuyến đường T7, Ban Quản lý dự án, đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công không kịp thời đánh giá tác động của hiện tượng sạt lở, biến động địa hình để đề xuất giải pháp xử lý phù hợp. Thậm chí, một số nội dung được triển khai thi công trước khi hoàn tất thủ tục điều chỉnh thiết kế.
Đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công không kịp thời đánh giá tác động của hiện tượng sạt lở.
Đặc biệt, đối với hạng mục đường vào cảng du lịch Cửa Việt, chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án không chỉ đạo lập hồ sơ cấp phép điều chỉnh đấu nối theo quy định trước khi thi công. Nhà thầu vẫn triển khai xây dựng khi chưa có đầy đủ hồ sơ pháp lý.
Hệ quả là dù công trình đã được nghiệm thu hoàn thành nhưng đến nay vẫn chưa được cấp phép đấu nối điều chỉnh với Quốc lộ 9, ảnh hưởng đến việc khai thác, vận hành công trình.
Qua kiểm tra công tác nghiệm thu, thanh toán và quyết toán dự án, Thanh tra tỉnh phát hiện nhiều sai phạm về tài chính.
Cụ thể, một số hạng mục được nghiệm thu không đúng thực tế thi công, không phù hợp với hồ sơ thiết kế và loại hợp đồng đã ký kết, dẫn đến thanh toán chưa đúng giá trị với số tiền hơn 3,2 tỷ đồng.
Ngoài ra, chủ đầu tư còn thanh toán vượt chi phí quản lý dự án hơn 155 triệu đồng, trong khi một phần kinh phí quản lý dự án hơn 124 triệu đồng lại không sử dụng hết.
Thanh tra tỉnh đã kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời yêu cầu các đơn vị khẩn trương khắc phục những tồn tại, sửa chữa các hạng mục hư hỏng, đặc biệt là tuyến kè ven biển Trung Giang.
Dãy nhà thuộc dự án cũng chưa thể đưa vào sử dụng.
Bên cạnh các kiến nghị xử lý kinh tế và hành chính, Thanh tra tỉnh đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị cùng các sở, ngành liên quan chỉ đạo hoàn thiện các thủ tục pháp lý còn thiếu, bảo dưỡng, sửa chữa các hạng mục xuống cấp và đẩy nhanh việc đấu giá tài sản theo quy định.
Theo cơ quan thanh tra, việc sớm đưa các công trình thuộc dự án vào vận hành, khai thác đúng mục tiêu sẽ góp phần phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư công, tránh lãng phí tài sản nhà nước và tạo động lực phát triển du lịch ven biển của Quảng Trị trong thời gian tới.
Hoàng Nam