Nghị định số 364/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định 90/2023, với nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến phí sử dụng đường bộ đối với ô tô.
Nhiều loại ô tô không còn phải chịu phí
Theo quy định mới, đối tượng chịu phí sử dụng đường bộ là: Xe ô tô theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được cấp chứng nhận đăng ký xe, gắn biển số xe và giấy chứng nhận (GCN) kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Đáng chú ý, khi Nghị định có hiệu lực, xe chở người 4 bánh có gắn động cơ và xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ sẽ không thuộc đối tượng chịu phí.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng sửa đổi quy định về trường hợp xe ô tô không chịu phí sử dụng đường bộ, bao gồm: Xe bị hư hỏng không sử dụng được; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm được và chủ xe đề nghị thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ từ 30 ngày trở lên; Xe tạm dừng tham gia giao thông liên tục từ 30 ngày trở lên...
Ảnh minh họa: Đình Hiếu
Trường hợp không chịu phí khác là: Xe của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không tham gia giao thông, không sử dụng đường dành cho giao thông công cộng (GTCC) hoặc xe đang tham gia giao thông, sử dụng đường dành cho GTCC chuyển sang không tham gia giao thông, không sử dụng đường dành cho GTCC.
Ngoài ra, từ năm 2026, chủ xe chỉ còn hai hình thức nộp phí sử dụng đường bộ, gồm: nộp theo chu kỳ kiểm định hoặc nộp theo năm dương lịch. Hình thức nộp phí theo tháng chính thức bị bãi bỏ, nhằm đơn giản hóa thủ tục và thuận tiện hơn cho người dân.
Nghị định cũng quy định rõ đối với ô tô được thanh lý, phát mại (có nguồn gốc từ xe ô tô bị tịch thu, thu hồi bởi cơ quan nhà nước; xe ô tô của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập...), chủ xe mới chỉ phải nộp phí từ thời điểm đưa xe đi kiểm định để lưu hành, thay vì phải gánh nghĩa vụ tài chính của chủ cũ.
Bỏ dán tem thu phí đường bộ trên kính xe
Liên quan đến việc triển khai Nghị định số 364/2025 của Chính phủ, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) đã hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm bỏ việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái xe.
Trước đó, trong quá trình góp ý xây dựng Nghị định, Bộ Xây dựng đã đề xuất bỏ loại tem này, do việc dán tem đã triển khai nhiều năm nhưng chưa có quy định rõ về cơ quan kiểm tra, xử phạt đối với trường hợp không dán tem hoặc chưa nộp phí.
Trong khi đó, việc kiểm soát nghĩa vụ nộp phí hiện đã được tích hợp trên hệ thống quản lý thu phí và Cổng thông tin điện tử của Cục Đăng kiểm. Vì vậy, việc bỏ tem thu phí không chỉ giảm chi phí hành chính, mà còn phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý phương tiện và dữ liệu liên ngành.
Giảm mạnh lệ phí đăng kiểm ô tô dưới 10 chỗ
Từ ngày 1/1/2026, lệ phí cấp GCN kiểm định đối với ô tô dưới 10 chỗ ngồi chính thức giảm mạnh theo Thông tư 156/2025 của Bộ Tài chính.
Thông tư này quy định mức thu, chế độ thu – nộp và quản lý lệ phí cấp GCN bảo đảm chất lượng, an toàn kỹ thuật đối với các phương tiện giao thông có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
Theo quy định mới, lệ phí cấp các loại GCN như GCN thẩm định thiết kế, GCN chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, GCN kiểm định an toàn kỹ thuật… đều được áp dụng thống nhất một mức là 40.000 đồng/giấy.
Trước đây, riêng ô tô dưới 10 chỗ ngồi (không bao gồm xe cứu thương) phải nộp lệ phí 90.000 đồng/giấy. Việc đưa mức thu về 40.000 đồng giúp giảm chi phí cho người dân, đồng thời thống nhất mức lệ phí giữa các nhóm phương tiện.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp việc đăng kiểm và nộp phí sử dụng đường bộ từ năm 2026 trở nên đơn giản, minh bạch và sát với thực tế sử dụng phương tiện hơn.
Vũ Điệp