Những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, sương sớm còn bảng lảng trên các triền núi biên giới xã Tam Thanh, Thanh Hóa. Dưới thung lũng, người dân đã tất bật ra đồng, chuẩn bị gieo cấy vụ đông xuân, chăm sóc đàn gia súc, khai thác rừng luồng, rừng vầu – nhịp sống bình yên đang dần trở lại sau 3 tháng oằn mình hứng chịu mưa lũ.
Trên những thửa ruộng vừa được cải tạo, màu xanh non của mạ, của rau vụ đông trải dài ven suối Pa, sông Lò. Ở các bản Kham, Pa, Cha Lung, Phe – nơi từng bị cô lập nhiều ngày – tiếng máy cày, tiếng người gọi nhau í ới vang lên giữa núi rừng, xóa dần ký ức u ám của những ngày nước lũ tràn về.
Những ngôi nhà ở Tam Thanh đã bình yên trở lại.
Ba tháng trước, Tam Thanh là một trong những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của bão số 5 và số 10. Mưa lớn kéo dài khiến nước từ các khe suối dâng cao, cuốn theo bùn đất, đá tảng, gây sạt lở 11 điểm trên các tuyến đường liên bản. Gần 27 ha lúa và hoa màu bị ngập úng, đổ gãy, không còn khả năng phục hồi. Điện sinh hoạt bị cắt, sóng điện thoại chập chờn, nhiều bản làng rơi vào cảnh cô lập.
"Có lúc chúng tôi tưởng đến người cũng bị cuốn trôi hết", anh Lò Văn Phê, ở bản Phe, nhớ lại. Ngôi nhà của gia đình anh từng bị nước lũ tràn vào, ruộng rau bị vùi lấp, vật nuôi bị cuốn mất, nhiều diện tích rừng luồng, rừng vầu gãy đổ ngổn ngang.
Rừng vầu là sinh kế chủ yếu của người dân.
Những ngày này, anh Phê lại tất bật gùi từng bó vầu từ rừng về nhà. "Luồng, vầu, lúa và rau màu là nguồn thu chính nên sau bão lũ, gia đình tập trung dọn dẹp, chăm sóc lại rừng trồng, khôi phục sản xuất. Có việc làm, có thu nhập thì mới yên tâm đón Tết", anh nói.
Không riêng gia đình anh Phê, tại các khu rừng sản xuất của xã Tam Thanh, người dân đang tranh thủ kiểm tra, khai thác những diện tích đủ tuổi để bán cho thương lái. Dưới chân núi, nhiều ruộng lúa, ruộng rau đã phủ xanh trở lại, báo hiệu một vụ mùa mới sau thiên tai.
Lãnh đạo UBND xã Tam Thanh cho biết, nhờ sự vào cuộc của chính quyền các cấp cùng nỗ lực tự thân của người dân, đến nay, đời sống của đồng bào vùng cao đã cơ bản ổn định. "Cận Tết, xã tiếp tục vận động bà con đẩy mạnh trồng rau ngắn ngày, chăn nuôi gia súc, gia cầm, đảm bảo không hộ nào thiếu đói trong dịp Tết", lãnh đạo xã cho biết.
Đồng ruộng ở xã biên giới được cải tạo sau mưa lũ để chuẩn vụ mùa mới.
Theo UBND xã Tam Thanh, sau 2 cơn bão lớn năm 2025, địa phương chịu thiệt hại nặng về hạ tầng với 3 tuyến đường giao thông chính hư hỏng nghiêm trọng, 41 điểm sạt lở, nhiều công trình giao thông, thủy lợi và trường học bị phá hủy. Mưa lũ cũng làm hư hỏng 3 đập tràn, cuốn trôi hơn 990m kênh mương tưới tiêu, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Nông dân đã khôi phục sản xuất.
Ngay sau thiên tai, chính quyền xã huy động lực lượng khắc phục khẩn cấp. Đến nay, 3 tuyến đường đã được sửa chữa, toàn bộ điểm sạt lở được xử lý, giao thông cơ bản thông suốt. Các hạng mục cấp bách như mương thủy lợi, sân trường, tường bao trường học được sửa chữa từng bước. Những công trình phòng, chống thiên tai còn lại đang được duy trì an toàn tạm thời, dự kiến hoàn thành khắc phục cơ bản vào đầu năm 2026.
Cách Tam Thanh không xa, bản Xa Mang, xã Sơn Điện – nơi từng hứng chịu trận lũ quét dữ dội – cũng đang dần hồi sinh. Những ngôi nhà tạm bợ sau lũ nay đã được sửa sang, gia cố. Trên các mảnh ruộng còn sót lại, người dân khẩn trương chăm bón lúa, trồng thêm rau cải, rau lang, cây ăn quả, nuôi gà, vịt, lợn để tăng thu nhập.
Bà Phạm Thị Thiên, người dân bản Xa Mang, cho biết, trận lũ đã khiến nhiều hộ mất mát tài sản, hoa màu. "Nhờ chính quyền hỗ trợ kịp thời, giờ gia đình đã ổn định nhà cửa, tập trung sản xuất để kịp có cái Tết đủ đầy hơn", bà nói.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phạm Văn Tình, Chủ tịch UBND xã Sơn Điện, cho biết, ngay sau lũ quét, địa phương đã huy động lực lượng hỗ trợ 34 hộ dân khắc phục hậu quả, thu hoạch nốt diện tích lúa còn lại, khôi phục sản xuất và hướng dẫn người dân phát triển rau vụ đông, khai thác nứa, vầu. "Xã đã kiến nghị tỉnh sớm xây dựng khu tái định cư cho bản Xa Mang để bà con có nơi ở an toàn, lâu dài", ông Tình cho biết.
Lương Thị Diễn