Tác giả trẻ hào hứng tham gia lễ tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tác truyện ngắn với chủ đề "Nhịp thở phù sa" năm 2026. Ảnh: CLB Văn học trẻ An Giang
Chính vì vậy, việc nhóm người trẻ chủ động đứng ra tạo lập sân chơi văn chương một cách nghiêm túc, bài bản như cuộc thi truyện ngắn “Nhịp thở phù sa” của CLB Văn học trẻ An Giang mang lại gợi ý đáng chú ý về cách làm.
Chuyên nghiệp và công tâm
Điểm đáng nói không nằm ở việc có một cuộc thi, mà là cách cuộc thi ấy được hình thành và vận hành. Không có nguồn lực dồi dào ngay từ đầu, những người trẻ của CLB Văn học trẻ An Giang lựa chọn cách đi từ những gì mình có, qua sự kết nối, uy tín cá nhân và tinh thần trách nhiệm với phong trào. Từ đó, họ từng bước xây dựng nên quy trình tổ chức rõ ràng, đảm bảo tính minh bạch trong chấm chọn và tạo dựng niềm tin với người tham gia.
Trong chưa đầy ba tháng qua, ban tổ chức đã tiếp nhận 146 tác phẩm của 94 tác giả dưới 35 tuổi, tất cả đều là người An Giang đang học tập, sinh sống, làm việc ở nhiều địa phương. Con số này cho thấy sự lan tỏa, sức hút của cuộc thi, đồng thời cho thấy nhu cầu được viết, được chia sẻ và được ghi nhận của một bộ phận người trẻ.
Điều đáng ghi nhận ở mô hình này không chỉ là ý tưởng hay tinh thần dấn thân, mà còn ở cách tổ chức cụ thể, một quy trình được vận hành chặt chẽ, linh hoạt và đầy sáng tạo, dù lực lượng thành viên nòng cốt không nhiều, lại đều bận rộn với công việc riêng.
Từ những khâu đầu tiên như tiếp nhận bài dự thi qua email, các thành viên đã chủ động rà soát, biên tập lại văn bản để đảm bảo tính chỉn chu trước khi đưa tác phẩm đến với bạn đọc. Song song đó là việc thiết kế hình ảnh, làm phông, trình bày tác phẩm một cách sinh động rồi đăng tải lên fanpage, vừa tạo không gian giới thiệu, vừa giúp độc giả dễ dàng tiếp cận. Không dừng lại ở việc đăng tải, ban tổ chức còn theo dõi lượt tương tác, lắng nghe phản hồi của bạn đọc như một kênh tham khảo quan trọng cho quá trình đánh giá.
Sau vòng công bố, các tác phẩm tiếp tục được chuyển đến ban sơ khảo để đọc, thảo luận và bỏ phiếu lựa chọn. Các tác phẩm vào vòng cuối sau đó được gửi đến ban giám khảo để chấm độc lập, trước khi tổ chức buổi họp trao đổi, thảo luận nhằm đi đến thống nhất kết quả xếp giải, đảm bảo một quy trình có cả tính chuyên môn lẫn sự công tâm.
Sự tâm huyết làm nên uy tín
Với điều kiện hạn chế, nhưng cuộc thi vẫn tổ chức trao 15 giải thưởng chính thức, 3 tặng thưởng, 2 giải phụ. Mỗi giải thưởng gồm tiền thưởng cao nhất là 2 triệu đồng và sách trị giá từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Hiện kim và quà tặng tác giả đoạt giải đều từ nguồn vận động xã hội hóa. Những phần thưởng không chỉ là tiền mặt, mà còn là những cuốn sách quý do chính các nhà văn từ nhiều nơi gửi về, như một cách tiếp sức, truyền lửa cho thế hệ viết trẻ.
Nhìn vào toàn bộ quá trình ấy, có thể thấy đây không còn là một cuộc thi tổ chức theo kiểu phong trào, mà là cách làm có phương pháp, có quy trình rõ ràng và có sự đầu tư nghiêm túc của người viết trẻ. Chính sự chỉn chu trong từng khâu, từ nhỏ nhất, đã góp phần tạo nên uy tín cho cuộc thi. Và quan trọng hơn, tạo cho người viết trẻ một niềm tin rằng những trang viết của họ được tiếp nhận một cách nghiêm túc, được đọc thật và được trân trọng đúng nghĩa.
Đằng sau cách làm này là vai trò kết nối và điều phối của nhà văn Lê Quang Trạng cùng tập thể CLB. Không chỉ viết, họ còn chủ động tạo ra môi trường để người khác viết. Không chỉ tổ chức, họ còn trực tiếp tham gia vào từng khâu nhỏ, từ xây dựng thể lệ, liên hệ thí sinh, vận động nguồn lực, đến chuẩn bị những chi tiết cụ thể của cuộc thi, mời các nhà văn đi trước đến buổi trao giải để gặp gỡ, chia sẻ và động viên các tác giả trẻ mới bước vào nghề. Chính sự làm việc tâm huyết và trẻ trung ấy tạo nên tính thuyết phục của cuộc thi.
Ở góc độ mô hình, có thể thấy cuộc thi truyện ngắn “Nhịp thở phù sa” vận hành dựa trên một số yếu tố cốt lõi như: tính tự chủ của người tổ chức, khả năng huy động nguồn lực xã hội, sự kết nối giữa các thế hệ viết và một quy trình làm việc rõ ràng. Đây là những yếu tố không quá mới, nhưng điều đáng ghi nhận là chúng được thực hiện một cách nhất quán và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, nhất là của một nhóm viết văn trẻ. Từ đó, cuộc thi không chỉ dừng lại ở giá trị ngắn hạn, mà còn góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của lực lượng viết trẻ. Việc phát hiện, khích lệ và từng bước định hướng cho những cây bút mới giúp phong trào không bị đứt gãy, đồng thời tạo ra sự kế thừa cần thiết trong đời sống văn học.
Có thể nói, “Nhịp thở phù sa” là một ví dụ cho thấy rằng khi người trẻ không chờ đợi điều kiện hoàn hảo mà bắt đầu từ những gì mình có, đồng thời làm việc một cách nghiêm túc và có phương pháp, họ hoàn toàn có thể tạo nên những giá trị thực chất. Và trong trường hợp này, giá trị ấy không chỉ là một cuộc thi thành công, mà còn là một cách làm, một mô hình có thể được tham khảo và nhân rộng trong việc phát triển văn học trẻ ở nhiều địa phương.
TÔ NGỌC DUY QUÍ