Trong tuần từ 6/4 - 12/4 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay đầu hút ròng hơn 66.200 tỷ đồng khi thanh khoản trên thị trường đỡ căng thẳng. Diễn biến xảy ra sau khi trong tuần trước đó nhà điều hành đã phải bơm ròng ra một lượng lớn thanh khoản để giảm áp lực trên hệ thống.
Cụ thể trong tuần trên thị trường mở (OMO), nhà điều hành đã cho các thành viên vay hơn 70.369 tỷ đồng với lãi suất 4,5% trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, trong khi đó khối lượng đáo hạn lên tới hơn 136.600 tỷ đồng.
Tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố (bơm tiền) giảm về hơn 288.000 tỷ đồng trong khi đó trên kênh tín phiếu tiếp tục không có phát sinh giao dịch mới.
Áp lực thanh khoản trên thị trường 2 giảm cũng thể hiện rõ nét qua diễn biến lãi suất liên ngân hàng. Lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm đã giảm từ 8,58%/năm vào đầu tuần về 5,79% vào cuối tuần. Lãi suất các kỳ hạn dài hơn cũng đồng loạt giảm.
Theo nhận định mới nhất từ Chứng khoán Mirae Asset, chỉ số thanh khoản của các ngân hàng và tình hình lãi suất tại thị trường liên ngân hàng, áp lực thanh khoản của hệ thống là không hề nhỏ.
Các ngân hàng thương mại không chỉ cần duy trì các chỉ số thanh khoản phù hợp với luật định mà còn đáp ứng nhu cầu phát vay mới.
"Diễn biến lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh còn cho thấy một thực tế là bối cảnh vĩ mô bất ổn (có thể chỉ là ngắn hạn), nên lợi suất không còn là yếu tố duy nhất đối với tiền gửi, mà an toàn cũng đóng vai trò không nhỏ", báo cáo của Mirae Asset phân tích.
Theo các chuyên gia, đây là nguyên nhân tạo ra cuộc đua lãi suất huy động thời gian qua. Khi các ngân hàng lớn gia tăng lãi suất thì, nhóm vừa và nhỏ cũng phải tăng lãi suất nhưng với biên độ lớn hơn nhằm tránh bị suy giảm cân đối tiền gửi.
Bên cạnh đó, nhóm này cũng phải cân nhắc giữa biên lợi suất (vốn đã thấp) và khả năng thanh toán của khách hàng (vốn không được chất lượng như những ngân hàng lớn).
Các chuyên gia cho rằng lãi suất liên ngân hàng tăng trong thời gian qua nhiều khả năng từ căng thanh khoản tại các TCTD nhỏ, việc kiểm soát lãi suất trên thị trường 1 và cam kết hỗ trợ thanh khoản ở thị trường 2 sẽ hỗ trợ nhóm này trong ngắn và trung hạn.
Diệp Bình