Nhớ người 'đào kênh lấn biển mở cơ đồ'

3 giờ trướcBài gốc

Vào thập niên 1980, nền kinh tế đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng. Nhiều hội thảo và buổi thuyết trình của các nhà kinh tế trong nước và quốc tế được tổ chức nhằm tìm kiếm lời giải cho bài toán phát triển. Người ta tìm đến các học thuyết kinh điển như Kant, Adam Smith, Keynes... với hy vọng tìm ra lối thoát cho nền kinh tế Việt Nam đang bế tắc và tụt hậu. Tuy nhiên, một nền kinh tế quá nghèo và lạc hậu lúc bấy giờ không chỉ cần các lý thuyết kinh điển, mà còn cần những cá nhân và tập thể có khát vọng, dám đột phá và hành động trong thực tiễn. Quan trọng hơn, đất nước cần những nhà lãnh đạo quản trị có tầm nhìn, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Đúng vào thời điểm lịch sử ấy, những câu thơ của nhà thơ cách mạng Tố Hữu đã vang lên như hồi chuông báo hiệu cho một sự khởi đầu đổi mới ở nơi đầu sóng ngọn gió-thành phố cảng Hải Phòng, với người đứng đầu là Bí thư Thành ủy Hải Phòng Đoàn Duy Thành: “...Đào kênh lấn biển mở cơ đồ...”.

Có thể nói, một trong những trang sử đổi mới kinh tế của đất nước đã được trao cho người chiến sĩ Côn Đảo Đoàn Duy Thành-người từng tham gia cuộc vượt ngục lịch sử ngày 12-12-1952 tại “địa ngục trần gian” Côn Đảo. Cuộc vượt biển táo bạo này đã gây chấn động dư luận quốc tế và được nhiều tờ báo lớn của Pháp như Le Figaro, Paris-Match, L’Echo, L’Humanité... đăng tải.

Bí thư Thành ủy Hải Phòng Đoàn Duy Thành báo cáo Tổng Bí thư Lê Duẩn về chiến lược phát triển Cảng Hải Phòng năm 1981. Ảnh tư liệu

Trong những năm tháng trước công cuộc Đổi mới, với tầm nhìn vươn ra biển “làm giàu, đánh thắng”, Bí thư Thành ủy Đoàn Duy Thành cùng tập thể lãnh đạo Hải Phòng đã triển khai dự án đắp đê Đường 14, lấn ra biển Đồ Sơn với một diện tích ngang với huyện Tiên Lãng cũ. Để ghi nhớ công lao của ông Đoàn Duy Thành, các xã đã đặt tên xã mới là Hải Thành và Tân Thành. Bên cạnh đó, các dự án lớn như đắp đập Đình Vũ, đào kênh Cái Tráp, xây dựng đường xuyên đảo Cát Hải – Cát Bà đã tạo nên bước đột phá về cơ sở hạ tầng, mở rộng cảng biển và hệ thống logistics. Thành phố đồng thời mở rộng sân bay Cát Bi, thành lập đội tàu biển Hải Phòng Ship để vận chuyển lương thực, hàng hóa phục vụ nông nghiệp và giao thương với nước ngoài, qua đó tạo nguồn thu lớn, giảm dần sự phụ thuộc vào Trung ương theo cơ chế bao cấp.

Các dự án phát triển hạ tầng này không những tạo nên sắc màu hoa phượng đỏ sáng chói trong suốt chiều dài lịch sử Thành phố mà còn đặt nền tảng thúc đẩy và phát triển hiệu quả các dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh cơ sở hạ tầng logistics khu công nghiệp-cảng biển-phi thuế quan Nam Đình Vũ rộng 1.329 ha và cảng Lạch Huyện lớn nhất cả nước tại Hải Phòng. Đặc biệt, đây cũng là tiền đề cho sự phát triển khu thương mại tự do tại Hải Phòng cũng như góp phần hình thành các ngành kinh tế biển của đất nước.

Đồng chí Đoàn Duy Thành (người mặc đồ sẫm màu, chỉ tay) giới thiệu với Phó thủ tướng Thường trực Tố Hữu về chiến lược lấn biển tại Hải Phòng năm 1979. Ảnh tư liệu

Cùng với tầm nhìn vươn ra biển, những ý tưởng “xé rào” và thí điểm giao ruộng khoán ở tỉnh Vĩnh Phúc trước đây (nay thuộc tỉnh Phú Thọ) đã được Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đoàn Duy Thành cùng tập thể lãnh đạo thành phố Cảng vận dụng và phát triển phù hợp với thực tiễn địa phương. Từ đó, các cách làm này được thể chế hóa thành nguồn lực xã hội to lớn trong khuôn khổ thể chế kinh tế mới của Đảng, thông qua Nghị quyết số 24 năm 1980 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về khoán sản phẩm trong nông nghiệp. Hải Phòng đã thực hiện thành công mô hình đột phá kinh tế này, để rồi không lâu sau, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 100 năm 1981, công nhận khoán sản phẩm tạo tiền đề cho "Khoán 10" và làm nền tảng pháp lý phát triển nền nông nghiệp cả nước.

Và trong công cuộc đổi mới kinh tế đó, Việt Nam đã không chỉ thoát nghèo đói và từng bước bảo đảm an ninh lương thực mà còn nhanh chóng trở thành quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu trên thế giới. Sự đột phá và thành công của ngành sản xuất nông nghiệp đã lan tỏa sang các ngành khác hướng tới nền kinh tế thị trường dựa vào xuất khẩu..., là nền tảng cho lý luận và thực tiễn phát triển nguồn lực con người và xã hội cũng như hội nhập kinh tế quốc tế của cả nước.

Từ những tầm nhìn vượt thời gian với dấu ấn của những con người cụ thể đó và thử nghiệm mang tính thực tiễn, Việt Nam đã từng bước định hình một con đường cải cách, thận trọng nhưng hiệu quả, tạo nền móng cho công cuộc đổi mới và sự chuyển mình kinh tế sau này. "Sinh, lão, bệnh, tử" là quy luật của đời người, nhưng những dấu ấn của đồng chí Đoàn Duy Thành trên con đường phát triển kinh tế của Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung sẽ được nhớ mãi./.

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/phong-su/nho-nguoi-dao-kenh-lan-bien-mo-co-do-1025671