Những cây cầu mở rộng 'cánh cửa' phát triển Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Trong nhiều giai đoạn phát triển, sông Hồng vô hình trung tạo nên khoảng cách giữa hai bờ. Ảnh: Phạm Hùng

Xóa nhòa khoảng cách, mở rộng không gian phát triển

Trong lịch sử phát triển đô thị, những cây cầu luôn là biểu tượng của sự kết nối. Với Hà Nội hôm nay, các cây cầu vượt sông Hồng không chỉ nối hai bờ sông mà còn mở ra những trục phát triển mới, gắn với hệ thống đường hướng tâm, vành đai và các không gian đô thị đang hình thành.

Nhiều năm qua, quá trình đô thị hóa của Hà Nội chủ yếu diễn ra mạnh mẽ ở khu vực phía Tây và phía Nam. Trong khi đó, các khu vực phía Bắc và phía Đông sông Hồng như Đông Anh, Mê Linh, Gia Lâm, Long Biên sở hữu quỹ đất rộng lớn, nhiều tiềm năng phát triển nhưng chưa phát huy hết lợi thế do hạn chế về kết nối giao thông.

Các cây cầu hiện hữu như Long Biên, Chương Dương, Nhật Tân, Vĩnh Tuy hay Thanh Trì đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh, áp lực giao thông qua sông Hồng ngày càng lớn, đòi hỏi Hà Nội phải đầu tư thêm các công trình kết nối mới.

Cầu Nhật Tân cùng những cây cầu hiện hữu đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Ảnh: Tạ Hải

Hiện nay, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát cùng nhiều công trình vượt sông Hồng khác. Đây không chỉ là những dự án giao thông trọng điểm mà còn là các mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển không gian đô thị của Thủ đô. Các cây cầu mới được kỳ vọng sẽ gia tăng năng lực kết nối, giảm tải cho các công trình hiện hữu và tạo động lực phát triển cho những khu vực còn nhiều dư địa tăng trưởng ở phía Bắc và phía Đông thành phố.

Từ Tứ Liên, Trần Hưng Đạo đến Ngọc Hồi, mỗi cây cầu đảm nhận một vai trò kết nối khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết giữa trung tâm với các khu vực phía Bắc, phía Đông và phía Nam Thủ đô.

Theo định hướng của thành phố, phát triển hai bên bờ sông Hồng không chỉ là câu chuyện quy hoạch đô thị mà còn là yêu cầu tất yếu để khai thác hiệu quả các nguồn lực đất đai, dân cư và hạ tầng. Muốn thực hiện mục tiêu đó, hạ tầng giao thông phải đi trước một bước, trong đó hệ thống cầu vượt sông Hồng đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nghe báo cáo tiến độ Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu. Ảnh: Lê Hải

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng trong nhiều cuộc họp cũng như đi thực địa dự án đã nhấn mạnh mục tiêu phát triển sông Hồng trở thành trục chiến lược của Thủ đô, tạo nên “kỳ tích sông Hồng” trong giai đoạn phát triển mới. Định hướng này cho thấy các cây cầu vượt sông không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại trước mắt mà còn là nền tảng để tái thiết không gian đô thị ven sông, mở rộng dư địa tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong tương lai.

Từ định hướng quy hoạch đến thực tiễn triển khai, mạng lưới cầu vượt sông Hồng đang từng bước thành hình. Các dự án trọng điểm như Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo đều đạt tiến độ tích cực về giải phóng mặt bằng và thi công; nhiều hạng mục tại Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở được triển khai đúng kế hoạch. Điều đó cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc hiện thực hóa các định hướng phát triển không gian đô thị bằng những công trình hạ tầng cụ thể.

Từ những nhịp cầu đến mạng lưới phát triển mới

Nếu chỉ nhìn riêng từng công trình, giá trị của các cây cầu sẽ bị giới hạn trong chức năng giao thông. Nhưng khi đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển Thủ đô, có thể thấy Hà Nội không xây dựng những cây cầu đơn lẻ mà đang kiến tạo một mạng lưới kết nối mới.

Phối cảnh cầu Trần Hưng Đạo.

Bởi lẽ, một cây cầu dù hiện đại đến đâu cũng khó phát huy hết hiệu quả nếu thiếu các tuyến giao thông kết nối đồng bộ. Giá trị thực sự của cầu nằm ở khả năng liên kết với các trục hướng tâm, đường vành đai, mạng lưới giao thông công cộng và các trung tâm phát triển mới.

Chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy cho rằng, hiệu quả của một cây cầu không chỉ được đánh giá bằng năng lực thông hành mà quan trọng hơn là khả năng kết nối với mạng lưới giao thông xung quanh. Nếu các cây cầu vượt sông Hồng không được liên kết đồng bộ với các tuyến hướng tâm, đường vành đai và hệ thống giao thông công cộng thì rất khó phát huy hết giá trị đầu tư. Ngược lại, khi được đặt trong một mạng lưới hoàn chỉnh, các cây cầu sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển đô thị, mở rộng không gian kinh tế và phân bổ lại các dòng giao thông trong toàn thành phố.

Cầu Tứ Liên sẽ phát huy tối đa vai trò khi gắn với trục Hồ Tây - Cổ Loa, đường Trường Sa và các tuyến kết nối tới Sân bay Nội Bài. Cầu Ngọc Hồi chỉ thực sự trở thành động lực liên kết vùng khi kết nối với Vành đai 3,5 và hệ thống giao thông khu vực phía Nam. Cầu Trần Hưng Đạo cũng sẽ tạo hiệu quả lớn nhất khi hòa vào mạng lưới giao thông của Long Biên, Gia Lâm và các đô thị phía Đông.

Nói cách khác, nếu những cây cầu là các "cánh cửa" mở qua sông Hồng thì các tuyến hướng tâm chính là những hành lang dẫn dắt dòng chảy phát triển. Sự kết hợp giữa hệ thống cầu vượt sông, các tuyến hướng tâm và các tuyến vành đai đang từng bước định hình cấu trúc đô thị đa cực của Hà Nội, thay cho mô hình phát triển tập trung vốn đã bộc lộ nhiều áp lực về dân số, giao thông và hạ tầng kỹ thuật.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, hệ thống cầu vượt sông Hồng cần được nhìn nhận trong tổng thể mạng lưới giao thông và cấu trúc phát triển đô thị của Thủ đô. Nếu trước đây sông Hồng được xem là ranh giới tự nhiên thì nay phải trở thành trục trung tâm kết nối các không gian phát triển mới. Việc đầu tư đồng bộ các cây cầu cùng hệ thống đường hướng tâm, đường vành đai không chỉ giúp giảm áp lực giao thông mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất hai bên bờ sông, thúc đẩy hình thành các cực tăng trưởng mới ở phía Bắc và phía Đông Hà Nội.

Thực tế đã cho thấy sự xuất hiện của cầu Nhật Tân cùng trục Nhật Tân - Nội Bài đã góp phần thay đổi mạnh mẽ diện mạo khu vực phía Bắc thành phố. Tương tự, cầu Vĩnh Tuy mở rộng đã tạo điều kiện tăng cường kết nối với khu vực phía Đông. Những kinh nghiệm này đang tiếp tục được kỳ vọng sẽ được nhân lên khi thế hệ cầu mới vượt sông Hồng đi vào hoạt động.

Hà Nội đang đứng trước những cơ hội phát triển mới. Ảnh: Phạm Hùng

Trong Quy hoạch Thủ đô, sông Hồng được xác định là trục xanh, trục cảnh quan và không gian phát triển trung tâm của Hà Nội. Cùng với các tuyến vành đai, đường hướng tâm và mạng lưới giao thông hiện đại, hệ thống cầu vượt sông Hồng sẽ góp phần đưa dòng sông từ vị trí của một ranh giới địa lý trở thành trục liên kết của toàn bộ đô thị. Khi đó, Đông Anh, Mê Linh, Gia Lâm, Long Biên và các khu vực phía Nam sẽ được kết nối chặt chẽ hơn với trung tâm, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm những động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.

Nếu đường vành đai là những vòng cung mở rộng không gian phát triển thì các cây cầu vượt sông Hồng chính là những "cánh cửa" kết nối tương lai. Khi những nhịp cầu mới lần lượt hợp long, dòng sông từng là ranh giới địa lý sẽ trở thành trục phát triển trung tâm, mở ra những động lực tăng trưởng mới và tạo nền tảng để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng xây dựng một đô thị văn hiến, văn minh, hiện đại trong tầm nhìn 100 năm.

Tuấn Lương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nhung-cay-cau-mo-rong-canh-cua-phat-trien-thu-do-1159352.html