Những con chữ vượt núi

2 giờ trướcBài gốc

Con đường đến trường hằng ngày của nhiều học sinh vùng biên giới.

Ở tuổi này, thứ mà Hơ Thị Xanh (bản Tà Cóm, xã Trung Lý) đeo trên vai mỗi ngày không phải cặp sách, mà là gùi đựng củi. Bố em phải đi tù vì buôn bán ma túy. Mẹ sau khi cai nghiện đã rời bản, không quay trở lại. Từ đó đến nay, Xanh sống nhờ gia đình người anh họ. Những ngày của em trôi qua với việc nhặt củi, làm việc nhà và trông em nhỏ. Xanh không nhớ rõ mình bao nhiêu tuổi. Điều duy nhất em nhớ là việc học của mình đã dừng lại từ năm lớp 6.

Trong câu chuyện ngắn ngủi, cô bé nói rất khẽ, giọng còn ngập ngừng: “Em ở nhà kiếm củi, trông em cho anh chị. Không được đi học nữa vì trường học ở xa. Em chỉ mong bố mẹ em trở về".

Biến cố gia đình khiến Hơ Thị Xanh phải nghỉ học vào năm học lớp 6.

Câu chuyện của Hơ Thị Xanh không phải là cá biệt. Ở nhiều bản làng nghèo dọc tuyến biên giới Thanh Hóa, việc học của con trẻ đôi khi không chỉ phụ thuộc vào ước mơ của các em, mà phụ thuộc vào cuộc sống mưu sinh của gia đình, bởi khoảng cách xa xôi từ nhà đến trường, hoặc bởi những thiếu thốn trong điều kiện học tập.

Ngay cả tại các trường nội trú, nơi được xem là giải pháp giúp học sinh vùng cao duy trì việc học, điều kiện sinh hoạt vẫn còn nhiều hạn chế.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Mường Lát (xã Mường Lát), nhiều hạng mục cơ sở vật chất vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của học sinh. Những phòng ở nội trú nhỏ phải bố trí rất đông học sinh cùng sinh hoạt.

Chẹo Hà Phương, học sinh lớp 6 của trường, chia sẻ: “Cháu học lớp 6 thì cháu chuyển đến phòng này ở với 14 bạn khác. Ở trong phòng hơi chật vì đông bạn".

Không gian sinh hoạt chật hẹp, nhưng với nhiều học sinh ở các bản xa, được ở nội trú vẫn là điều đáng quý. Bởi nếu không có ký túc xá, các em sẽ phải đi bộ hàng chục cây số mỗi ngày để đến lớp.

Ở nhiều điểm trường vùng cao, con đường đến lớp vẫn là những lối mòn xuyên rừng, dốc cao và nhiều đoạn cheo leo. Vào mùa mưa, đất đá trơn trượt khiến việc đi lại càng thêm vất vả.

Khi điều kiện bán trú còn hạn chế, nhiều học sinh phải mang theo cơm từ nhà để ăn trưa ngay tại lớp học. Những chiếc cặp lồng được chuẩn bị từ sáng sớm, đôi khi chỉ có cơm trắng với chút rau hoặc muối vừng. Nhưng với các em, chỉ cần được đến lớp, được học chữ, đã là niềm vui.

Nhiều điểm trường chưa có khu bán trú, học sinh phải mang cơm từ nhà để ăn trưa.

Không chỉ học sinh, những người thầy bám bản cũng phải vượt qua nhiều thử thách để duy trì lớp học nơi vùng cao.

Để đến được điểm trường Suối Lóng, thuộc Trường Tiểu học Trung Lý 1, các giáo viên phải vượt qua những con đường núi nhỏ, dốc và quanh co. Những ngày mưa, đường đất lầy lội, việc di chuyển càng thêm chật vật. Điều kiện sinh hoạt tại điểm trường cũng còn nhiều thiếu thốn.

Thầy giáo Hơ Văn Chá, giáo viên đang giảng dạy tại đây cho biết, ngoài việc dạy học, các thầy còn phải trực tiếp vận động học sinh đến lớp.

Thầy chia sẻ: “Nhiều bậc phụ huynh chưa quan tâm đến con cái. Anh em chúng tôi còn phải đến tận nhà để đón các cháu đến lớp. Chúng tôi vẫn cố gắng dạy cho các con, các cháu sao cho biết đọc, biết viết để sau này có trình độ, có hướng làm ăn đảm bảo điều kiện kinh tế, xóa đói giảm nghèo".

Những chuyến đi vận động học sinh như vậy diễn ra thường xuyên. Có khi sau giờ dạy, giáo viên lại men theo những con đường nhỏ vào từng bản, từng nhà để thuyết phục phụ huynh cho con đến lớp. Bởi với họ, mỗi học sinh đến trường là thêm một cơ hội để thay đổi tương lai.

Túi cơm trắng để bên cạnh, sẵn sàng cho bữa trưa tại lớp của một học sinh vùng biên.

Từ thực tế còn nhiều khó khăn trong điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh vùng cao, việc xây dựng các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp đang trở thành nhu cầu rất cấp thiết.

Theo kế hoạch, ngày 19/3, cùng với cả nước, tỉnh Thanh Hóa sẽ đồng loạt tổ chức lễ khởi công xây dựng 10 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp bậc tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền. Các dự án sẽ được triển khai tại các xã: Nhi Sơn, Hiền Kiệt, Sơn Điện, Mường Mìn, Trung Lý, Tam Chung, Tén Tằn, Pù Nhi, Mường Chanh và Quang Chiểu. Trong đó, Trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Nhi Sơn được lựa chọn là điểm cầu chính của tỉnh, kết nối trực tuyến với các điểm cầu khác trong cả nước.

Nơi khởi công Trường nội trú liên cấp TH và THCS Nhi Sơn, xã Nhi Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Chia sẻ về công tác chuẩn bị cho lễ khởi công, lãnh đạo UBND xã Nhi Sơn cho biết địa phương đang tích cực hoàn thiện các điều kiện cần thiết để dự án được triển khai đúng tiến độ.

Việc xây dựng trường nội trú liên cấp không chỉ giúp học sinh vùng biên có điều kiện học tập tốt hơn, mà còn tạo môi trường sinh hoạt ổn định, giúp các em yên tâm theo đuổi việc học lâu dài. Khi những ngôi trường mới được hình thành, nhiều học sinh vùng cao sẽ không còn phải đi những quãng đường núi dài để đến lớp. Các em cũng không còn phải lo bữa trưa mang theo từ nhà hay những phòng ở chật chội.

Để rồi tương lai, những đứa trẻ như Hơ Thị Xanh sẽ không còn phải rời xa lớp học vì hoàn cảnh khó khăn. Khi con chữ vượt qua những dốc núi, đến gần hơn với những bản làng xa xôi, hành trình học tập của trẻ em vùng biên sẽ không còn quá chông chênh.

Bởi phía sau mỗi lớp học nơi sườn núi hôm nay là hy vọng về một tương lai khác - nơi những đứa trẻ lớn lên cùng tri thức, và những bản làng vùng biên dần thay đổi từ chính con chữ.

Hương Quỳnh

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/nhung-con-chu-vuot-nui-281459.htm