Có nên tổ chức khảo sát học sinh đại trà ở bậc phổ thông?

6 giờ trướcBài gốc

Thời gian gần đây, một số địa phương đã tổ chức các đợt khảo sát học sinh diện rộng đối với học sinh phổ thông. Có nơi tiến hành khảo sát năng lực học sinh lớp 3, lớp 7, lớp 9 hoặc lớp 11; có nơi tổ chức khảo sát các môn văn hóa như Toán, Ngữ văn, tiếng Anh trên phạm vi toàn tỉnh, thành phố.

Ở góc độ quản lý, việc khảo sát diện rộng có thể xuất phát từ mong muốn có thêm dữ liệu để nhìn nhận thực trạng dạy và học.

Tuy nhiên, từ thực tế đứng lớp nhiều năm, tôi cho rằng việc tổ chức khảo sát đại trà học sinh phổ thông như hiện nay không thật sự cần thiết, thậm chí trong một số trường hợp còn gây ra những hệ lụy cho nhà trường và giáo viên.

Việc khảo sát học sinh có thực sự cần thiết không?

Thứ nhất, cần thấy rằng trong các nhà trường phổ thông hiện nay đã có hệ thống kiểm tra, đánh giá thường xuyên và định kỳ được quy định rõ ràng, chẳng hạn Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông.

Từ thực tế đứng lớp nhiều năm, tôi cho rằng việc tổ chức khảo sát đại trà học sinh phổ thông như hiện nay không thật sự cần thiết, thậm chí trong một số trường hợp còn gây ra những hệ lụy cho nhà trường và giáo viên.

Thầy giáo Phan Thế Hoài

Theo đó, giáo viên tổ chức kiểm tra thường xuyên thông qua hỏi bài, làm bài tập, kiểm tra ngắn; kiểm tra định kỳ theo các bài kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ. Các hình thức đánh giá này được thực hiện trong suốt quá trình dạy học, bám sát nội dung chương trình và đối tượng học sinh cụ thể của từng lớp.

Vì vậy, kết quả đánh giá từ các bài kiểm tra chính thức trong nhà trường đã phản ánh khá đầy đủ và đáng tin cậy năng lực học tập của học sinh. Nếu các nhà trường thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, đánh giá theo quy định thì dữ liệu thu được đã đủ để cơ quan quản lý giáo dục nắm bắt được chất lượng dạy học.

Thứ hai, một vấn đề khá phổ biến trong các đợt khảo sát diện rộng là bài khảo sát không được tính điểm vào kết quả học tập chính thức của học sinh. Do không ảnh hưởng đến điểm số, nhiều học sinh thường không có động lực làm bài nghiêm túc. Có em làm qua loa cho xong, có em bỏ trống nhiều câu hỏi, thậm chí có em không làm bài.

Thứ ba, việc tổ chức khảo sát diện rộng thường tạo thêm áp lực cho giáo viên và nhà trường. Để triển khai một đợt khảo sát, các trường phải sắp xếp phòng, phân công giáo viên trông coi, thu bài, chấm bài và tổng hợp kết quả.

Trong khi đó, ở một số nơi, giáo viên thực hiện các nhiệm vụ này không được tính thêm giờ hoặc hỗ trợ kinh phí tương xứng. Điều này dễ khiến giáo viên cảm thấy quá tải và thiếu động lực, nhất là trong bối cảnh công việc của giáo viên vốn đã khá nhiều.

Thứ tư, khi khảo sát hàng chục, hàng trăm nghìn học sinh, địa phương phải chuẩn bị đề, in sao đề, vận chuyển, tổ chức coi và chấm bài, xử lý dữ liệu… Tất cả những công việc này đều cần nhân lực và kinh phí. Trong điều kiện ngân sách giáo dục còn nhiều nhu cầu khác cần ưu tiên, việc chi một khoản không nhỏ cho các đợt khảo sát là không cần thiết.

Thay vì tổ chức các đợt khảo sát đại trà, ngành giáo dục có thể tận dụng tốt hơn hệ thống kiểm tra, đánh giá sẵn có trong nhà trường. Nếu cần khảo sát để nghiên cứu hoặc đánh giá mặt bằng chung, có thể lựa chọn mẫu khảo sát đại diện ở một số trường, một số lớp thay vì triển khai trên diện rộng.

Có thể nhận thấy, giáo dục luôn cần những quyết sách dựa trên dữ liệu và thực tiễn. Tuy nhiên, bất kỳ hoạt động nào trong nhà trường cũng nên được cân nhắc kỹ lưỡng về mục đích, hiệu quả và tác động đến người dạy cũng như người học.

Ly Hương

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/co-nen-to-chuc-khao-sat-hoc-sinh-dai-tra-o-bac-pho-thong-179260318104859919.htm