Theo các chuyên gia y tế, nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa trạng thái buồn thoáng qua sau sinh (Baby Blues) và trầm cảm sau sinh thực sự. Đối với bản thân người mẹ, trầm cảm sau sinh con có thể khiến mẹ bị suy dinh dưỡng, sụt cân, suy nhược thần kinh, có những suy nghĩ hoang tưởng và dễ dẫn đến hành vi nguy hiểm, tự gây hại cho bản thân.
Khi đã bị trầm cảm sau sinh, người mẹ sẽ không có đủ tâm trí để chăm sóc cho gia đình và đứa con sơ sinh được tốt, gia đình vì thế sẽ không được vui vẻ. Đặc biệt, khi trầm cảm nặng, người mẹ thường hay có suy nghĩ tự tử, một số người bị rối loạn tâm thần và luôn có cảm giác bị hại nên luôn tìm cách để trả thù hay đối phó với mọi người muốn đến gần mình.
Thậm chí, có những bà mẹ còn nghĩ con mình bị ma quỷ nhập nên tìm cách trừ tà, hại đến tính mạng của bé. Thực tế đã chứng minh, có rất nhiều vụ việc đau lòng xảy ra khi phụ nữ bị trầm cảm sau sinh con.
Sự đồng hành của gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị trầm cảm sau sinh. Ảnh minh họa
BSCKII Nguyễn Thị Ái Vân, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngay sau khi sinh, cơ thể người mẹ trải qua sự thay đổi nội tiết rất lớn. Nồng độ estrogen và progesterone giảm đột ngột, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh và cảm xúc.
Có thể hình dung bộ não như một cỗ máy đang vận hành ở tốc độ cao nhưng bất ngờ bị mất nguồn năng lượng. Sự mất cân bằng này khiến người mẹ dễ rơi vào trạng thái suy sụp tinh thần, xuất hiện suy nghĩ tiêu cực hoặc hành vi bất thường. Bên cạnh đó, thiếu ngủ kéo dài, đau đớn hậu sản và áp lực chăm sóc trẻ sơ sinh cũng là những yếu tố khiến người mẹ dễ rơi vào “hố đen” tâm lý.
Theo BSCKII Nguyễn Thị Ái Vân, gia đình cần đặc biệt lưu ý nếu các biểu hiện dưới đây kéo dài trên 2 tuần bao gồm: Mất ngủ kéo dài ngay cả khi em bé đã ngủ và không gian yên tĩnh, hoặc ngủ rất nhiều nhưng vẫn kiệt sức; cảm giác vô cảm, mất kết nối với con, không muốn bế ẵm hoặc né tránh mọi người xung quanh.
Ngoài ra, người bệnh liên tục tự trách bản thân, cho rằng mình là “người mẹ tồi”; xuất hiện ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc muốn “giải thoát” cho cả mẹ và con. Đây là những tín hiệu nguy hiểm cần được thăm khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.
Bác sĩ khuyến cáo, người thân cần ưu tiên giúp người mẹ có giấc ngủ trọn vẹn bằng cách san sẻ việc chăm con, đặc biệt vào ban đêm. Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng đầy đủ, vận động nhẹ nhàng khoảng 150 phút mỗi tuần và bổ sung thực phẩm giàu Omega-3, vitamin D, lợi khuẩn cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe tinh thần hiệu quả.
Đặc biệt, người chồng và gia đình cần lắng nghe, thấu hiểu thay vì phán xét hay đưa ra những lời động viên mang tính áp lực như “phải cố lên” hoặc “ai làm mẹ cũng vậy”. Vì vậy, sự đồng hành của gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị trầm cảm sau sinh.
Xuân Quý