Những đột phá hạ tầng giao thông chưa từng có trong một nhiệm kỳ

4 giờ trướcBài gốc

Cao tốc bứt tốc, trục Bắc - Nam thông suốt

Điểm nhấn lớn nhất của nhiệm kỳ là vượt mốc 3.000 km đường cao tốc, sớm hơn mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra. Nếu đến hết năm 2020, cả nước mới có khoảng 1.163 km cao tốc thì chỉ trong 5 năm, chiều dài mạng lưới đã tăng gấp gần ba lần. Đến hết năm 2025, cả nước hoàn thành 3.803 km (gồm 3.345 km tuyến chính và 458 km đường dẫn), trong đó riêng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đóng vai trò xương sống.

Hàng loạt dự án thành phần trên trục Bắc - Nam giai đoạn 2021-2025 được triển khai đồng loạt, từ Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng -Bùng - Vạn Ninh - Cam Lộ; từ Quảng Ngãi - Hoài Nhơn - Quy Nhơn - Chí Thạnh - Vân Phong - Nha Trang; đến Cần Thơ - Hậu Giang - Cà Mau. Lần đầu tiên, trục giao thông xuyên Việt được kết nối liên tục bằng cao tốc ở nhiều đoạn dài, thay vì “đứt gãy” như trước.

Sự thay đổi này tạo ra khác biệt rất rõ trong đi lại và vận chuyển. Hành trình Bắc - Nam bằng ô tô vốn mất 40-50 giờ, phụ thuộc lớn vào Quốc lộ 1, nay được rút ngắn xuống còn khoảng 20-25 giờ, với điều kiện khai thác an toàn, ổn định hơn. Không chỉ tiết kiệm thời gian, cao tốc còn giúp giảm áp lực cho Quốc lộ 1, kéo giảm tai nạn giao thông và mở ra không gian phát triển mới dọc tuyến.

Cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2

Đáng chú ý, mạng cao tốc không chỉ tập trung vào trục dọc mà còn được mở rộng theo trục ngang và vành đai, với các tuyến kết nối Tây Nguyên, duyên hải miền Trung, vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tạo nên cấu trúc giao thông liên vùng thay vì phát triển cục bộ.

Với lộ trình mở rộng lên 5.000 km vào năm 2030, hệ thống giao thông hiện đại sẽ trở thành nền tảng phát triển logistics quốc gia, thúc đẩy đô thị hóa vùng ven và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho Việt Nam.

Hàng không chuyển mình

Cùng với đường bộ, hạ tầng hàng không trong nhiệm kỳ 2021-2025 có bước cải thiện rõ rệt, với Cảng hàng không quốc tế Long Thành trở thành điểm nhấn lớn nhất. Được xây dựng theo tiêu chuẩn ICAO cấp 4F, công suất thiết kế trên 100 triệu hành khách mỗi năm, Long Thành hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển quốc tế của khu vực. Tháng 12/2025, các hạng mục chính của dự án được khánh thành kỹ thuật và đón những chuyến bay đầu tiên, tạo nền tảng cho khai thác thương mại từ năm 2026.

Song song đó, Cảng hàng không Gia Bình (Bắc Ninh) được quy hoạch theo mô hình lưỡng dụng, kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng - an ninh. Với quy mô cấp 4F, công suất dự kiến 50 triệu hành khách mỗi năm, Gia Bình được định hướng trở thành trung tâm logistics hàng không cho các mặt hàng giá trị cao, góp phần chia sẻ áp lực cho sân bay Nội Bài và tái cấu trúc mạng lưới hàng không vùng Thủ đô.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành là điểm nhấn lớn nhất trong lĩnh vực hàng không nhiệm kỳ 2021-2025

Bên cạnh các dự án mới, hệ thống sân bay hiện hữu được nâng cấp đồng bộ. Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất đưa vào khai thác từ tháng 4/2025, nâng tổng công suất sân bay lên khoảng 50 triệu hành khách mỗi năm. Sân bay Nội Bài tiếp tục mở rộng nhà ga T2, nâng công suất lên 15-18 triệu hành khách mỗi năm.

Nhiều sân bay địa phương như Phú Quốc, Phú Bài, Vinh, Phan Thiết, Tuy Hòa, Pleiku, Buôn Ma Thuột… cũng được thúc đẩy đầu tư theo quy hoạch đến năm 2030.

Cùng với hạ tầng, thị trường hàng không phục hồi mạnh mẽ. Đến giữa năm 2025, đội tàu bay của các hãng Việt Nam đạt khoảng 254 chiếc. Riêng năm 2025, toàn ngành vận chuyển 83,5 triệu lượt hành khách, tăng 10,7% so với năm trước - mức cao nhất từ trước đến nay; trong đó khách quốc tế đạt 46,6 triệu lượt, hàng hóa khoảng 1,3 triệu tấn. Các hãng hiện khai thác 113 đường bay quốc tế, kết nối trực tiếp với nhiều trung tâm hàng không lớn trong khu vực và thế giới.

Cảng biển, logistics được nâng cấp

Ở lĩnh vực hàng hải, nhiệm kỳ 2021-2025 chứng kiến sự nâng cấp mạnh mẽ của hệ thống cảng biển, đặc biệt là các cảng nước sâu. Việc đưa vào khai thác Cảng container quốc tế Hateco Lạch Huyện (Hải Phòng) cho phép đón tàu container trọng tải lớn trên 200.000 DWT, đánh dấu bước tiến quan trọng trong năng lực tiếp nhận tàu “mẹ” đi thẳng châu Âu, châu Mỹ mà không cần trung chuyển qua cảng nước ngoài.

Cảng container quốc tế Hateco Lạch Huyện khánh thành

Cùng với Lạch Huyện, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải tiếp tục khẳng định vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu phía Nam, trở thành một trong số ít cảng ở khu vực có khả năng đón tàu container cỡ lớn nhất thế giới. Tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển cả nước đạt hàng trăm triệu tấn mỗi năm, trong đó hàng container liên tục tăng trưởng hai con số.

Tại miền Trung, cảng Liên Chiểu (Đà Nẵng) đang triển khai các hạng mục chính để trở thành một “siêu” cảng container, kỳ vọng mở ra không gian logistics mới cho miền Trung và hành lang kinh tế Đông Tây.

Điểm đáng chú ý là sự cải thiện rõ nét trong kết nối cảng - cao tốc - khu công nghiệp. Thay vì phát triển rời rạc, nhiều dự án giao thông được thiết kế gắn với cảng biển và trung tâm logistics, góp phần giảm chi phí vận tải, rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Giao thông thông minh và những dự án vành đai

Tại các đô thị lớn, tư duy phát triển giao thông trong nhiệm kỳ này cũng có sự chuyển dịch. Không chỉ tập trung mở thêm đường, nhiều địa phương đẩy mạnh xây dựng các tuyến vành đai, nút giao khác mức, tổ chức lại luồng giao thông và không gian đô thị.

Các dự án vành đai Hà Nội và TP.HCM đóng vai trò đặc biệt quan trọng, vừa phân luồng giao thông liên tỉnh, vừa tạo động lực hình thành các khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ mới ở vùng ven, giảm áp lực cho khu vực lõi đô thị.

Nhiệm kỳ 2021-2025 là giai đoạn đặt nền móng cho giao thông thông minh.

Nhiệm kỳ 2021-2025 cũng là giai đoạn đặt nền móng cho giao thông thông minh. Hệ thống thu phí không dừng được triển khai rộng khắp trên các tuyến cao tốc, góp phần giảm ùn tắc tại trạm thu phí và minh bạch hóa quản lý. Trong lĩnh vực hàng không, việc ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và sinh trắc học từng bước thay đổi cách vận hành và trải nghiệm của hành khách.

Hà Nội và TP. HCM là 2 thành phố lớn đồng loạt đẩy mạnh đầu tư hệ thống giám sát giao thông bằng camera AI và công nghệ số, coi đây là trụ cột quan trọng của hạ tầng đô thị thông minh.

Dù chưa tạo ra sự chuyển biến tức thì trên diện rộng, nhưng những bước đi này được xem là nền tảng quan trọng để ngành giao thông chuyển từ mô hình “xây dựng - khai thác” sang “quản lý - tối ưu hóa” trong giai đoạn tiếp theo.

Nhìn tổng thể, nhiệm kỳ 2021-2025 là giai đoạn hạ tầng giao thông Việt Nam bứt phá cả về quy mô lẫn chất lượng. Việc vượt mục tiêu 3.000 km cao tốc, thông suốt trục Bắc - Nam, nâng cấp đồng loạt sân bay, cảng biển và đặt nền móng cho giao thông thông minh không chỉ cải thiện việc đi lại, mà còn tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế - đô thị trên phạm vi cả nước.

Mặc dù bức tranh hạ tầng giao thông nhiệm kỳ qua ghi nhận nhiều chuyển động tích cực với tổng vốn đầu tư công duy trì ở mức cao, song nhiều điểm nghẽn vẫn hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Giải phóng mặt bằng tiếp tục là thách thức lớn nhất. Theo Bộ Xây dựng, nhiều dự án trọng điểm đã bố trí đủ vốn và hoàn tất thiết kế kỹ thuật nhưnìuug không thể triển khai đồng loạt. Nguyên nhân chủ yếu là vướng mắc về giá đất bồi thường, thiếu quỹ tái định cư và chậm bàn giao mặt bằng sạch.

Ở cấp độ đô thị, Hà Nội và TP.HCM vẫn đối mặt với bài toán ùn tắc, ô nhiễm và ngập úng, dù tổng vốn đầu tư hạ tầng mỗi năm lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Mật độ phương tiện cá nhân tăng trung bình 8-10% mỗi năm, trong khi hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là metro, phát triển chậm và thiếu tính kết nối.

Lệ Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/nhung-dot-pha-ha-tang-giao-thong-chua-tung-co-trong-mot-nhiem-ky-post193767.html