Những 'hộp diêm' giữa lòng Thủ đô: 3 thế hệ sống trong căn nhà 20m²

2 giờ trướcBài gốc

Những 'hộp diêm' giữa lòng Thủ đô: 3 thế hệ sống trong căn nhà 20m²

Khi những tòa nhà cao tầng ngày càng mọc lên dày đặc tại Hà Nội, nhiều khu tập thể cũ vẫn tồn tại như một phần ký ức đô thị. Sau lớp tường đã ngả màu thời gian là cuộc sống chật chội của hàng nghìn hộ dân, nhiều gia đình phải sinh hoạt trong những căn phòng chỉ vài chục mét vuông.

Ba thế hệ trong căn phòng hơn 20m²

Tại khu tập thể Khương Thượng (phường Kim Liên), những dãy nhà xây dựng từ hàng chục năm trước đã xuống cấp rõ rệt. Hành lang hẹp, tường loang lổ, lớp sơn bong tróc. Bên cạnh đó hệ thống dây điện chằng chịt, tạo nên khung cảnh khá nhếch nhác.

Bên trong căn hộ nhỏ của bà T. (76 tuổi), diện tích chỉ hơn 20m², đồ đạc được sắp xếp kín các góc để tận dụng tối đa từng khoảng trống.

Bà T. cho biết gia đình bà chuyển về đây sinh sống từ đầu những năm 1980. Sau hơn 40 năm, căn nhà nhỏ vẫn là nơi ở của 5 người thuộc 3 thế hệ.

“Trước toàn bộ khu nhà này là của tầng lớp cán bộ, công nhân viên chức nhà nước trong thời kỳ bao cấp. Sau này khi có điều kiện một số ít nhà đã chuyển đi, còn lại thì hầu hết vẫn ở đây cả. Nhà chật nên phải tính từng chỗ để đồ. Muốn nhà gọn gàng cũng khó.” bà nói.

Căn hộ nhỏ buộc gia đình phải sáng tạo trong cách sống. Diện tích nhà được ngăn ra 3 khu vực, một khu phòng khách với chiếc bàn ăn và sofa gần như chiếm trọn diện tích. Phòng ngủ nhỏ, cũng là nơi để chứa đồ quần áo cho cả nhà. Khu phòng bếp và vệ sinh được ngăn thêm các giá để đồ nồi niêu, chậu rửa phía trên.

Diện tích chật hẹp khiến mọi sinh hoạt từ ăn uống, nghỉ ngơi đến học tập đều gần như không có không gian riêng. Đôi khi bàn ăn cũng chính là chiếc bàn học cho các cháu, là chỗ làm việc cho con trai. Khi trẻ học, tiếng tivi phải giảm xuống mức thấp nhất. Những hy sinh nhỏ bé ấy tạo nên một nếp sinh hoạt đặc thù của khu tập thể.

Cơi nới chồng chéo để “tìm” thêm diện tích

Phóng viên Báo Tri thúc và Cuộc sống ghi nhận tại khu tập thể Khương Thượng, nhiều căn hộ đã được người dân cơi nới thêm ban công, dựng gác xép hoặc làm khung sắt để mở rộng diện tích sử dụng.

Các phần cơi nới khiến mặt ngoài các dãy nhà trở nên chằng chịt với mái tôn, khung sắt và các mảng tường xây thêm.

Một số cư dân cho biết vào mùa mưa, nước có thể thấm qua trần nhà hoặc tường khiến không gian bên trong ẩm mốc.

Không chỉ Khương Thượng, tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại nhiều khu tập thể cũ khác của Hà Nội như Trung Tự, Nghĩa Tân, Thành Công hay Giảng Võ. Phần lớn các khu nhà này được xây dựng từ những năm 1960–1990, đến nay đã xuống cấp sau nhiều thập kỷ sử dụng.

Hàng trăm nghìn người vẫn sống trong chung cư cũ

Theo tìm hiểu của Phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, trên địa bàn hiện có khoảng 1.579 nhà chung cư cũ và khu tập thể, là nơi sinh sống của khoảng 250.000 người dân. Trong số đó có khoảng 200 nhà cấp C (xuống cấp nặng),137 nhà cấp B, và 7 nhà nguy hiểm cấp D – mức nguy hiểm cao nhất cần phải di dời, phá dỡ để xây dựng lại.

Do diện tích căn hộ ban đầu khá nhỏ, trong khi số lượng thành viên trong gia đình ngày càng tăng, nhiều hộ buộc phải tận dụng từng khoảng không gian để sinh hoạt.

Từ năm 2005, thành phố đã bắt đầu triển khai công tác cải tạo chung cư cũ. Tuy nhiên, do nhiều bất cập trong thực tiễn và sự thay đổi chính sách, tiến độ quy hoạch và thực hiện cải tạo vẫn chưa đạt kỳ vọng.

Giai đoạn 2021 - 2025, Hà Nội đặt mục tiêu cải tạo 10 khu chung cư cũ. Trong đó, 4 khu nhà cấp D, có nguy cơ sụp đổ, buộc phải di dời khẩn cấp gồm: Giảng Võ, Thành Công, Ngọc Khánh và khu nhà của Bộ Tư pháp. 6 khu còn lại có tính khả thi để cải tạo gồm: Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng, Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân Nam. Năm 2025, thành phố đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Nghĩa Tân với tổng diện tích nghiên cứu quy hoạch gần 317.000 m².

Tuy nhiên, đến hiện tại, việc cải tạo các khu chung cư cũ vẫn chưa được triển khai do gặp nhiều vướng mắc, trong đó lớn nhất là việc cân đối lợi ích giữa ba bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Mong mỏi về một nơi ở rộng rãi hơn

Trong khi các dự án cải tạo vẫn đang được nghiên cứu và triển khai từng bước, cuộc sống của nhiều hộ dân trong các khu tập thể cũ vẫn tiếp diễn trong những căn phòng chật chội.

“Ở lâu rồi nên quen, nhưng ai cũng mong khu nhà được xây mới để an toàn và rộng rãi hơn,” bà T. chia sẻ.

Không chỉ mong có không gian sống rộng rãi hơn, nhiều cư dân còn lo lắng về vấn đề an toàn của những công trình đã tồn tại hàng chục năm. Một số người dân cho biết vào mùa mưa, tường và trần nhà thường xuyên bị thấm nước; hệ thống điện cũ kỹ cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Tại khu tập thể Trung Tự, ông H. (63 tuổi), người đã sống ở đây hơn 30 năm, cho biết nhiều hộ gia đình trong khu nhà cũng mong việc cải tạo sớm được triển khai.

“Chúng tôi không cần nhà quá rộng, chỉ mong có căn hộ đủ sinh hoạt và đảm bảo an toàn. Con cháu giờ đông hơn trước, ở trong căn hộ vài chục mét vuông rất bất tiện. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người băn khoăn là việc triển khai tái thiết đến nay vẫn chưa rõ ràng, bản thân tôi cũng chưa được rõ đầy đủ thông tin về lộ trình cải tạo hay di dời ra sao, hỗ trợ thế nào.” ông nói.

Những chia sẻ của cư dân cho thấy mong muốn được sống trong môi trường rộng rãi, an toàn hơn, nhưng cũng không ít băn khoăn khi phải đối mặt với những thay đổi lớn liên quan đến nơi đã gắn bó suốt nhiều năm.

Vì vậy, câu chuyện cải tạo các khu chung cư cũ không chỉ là việc phá dỡ những dãy nhà xuống cấp để xây dựng các công trình mới, mà còn cần sự đồng thuận giữa người dân, chính quyền và các chủ đầu tư. Bởi với nhiều cư dân, các khu tập thể không đơn thuần là nơi ở mà còn là nơi lưu giữ ký ức, nếp sống và tình cảm xóm giềng đã hình thành qua nhiều thế hệ.

Trong khi chờ đợi những dự án cải tạo được triển khai, cuộc sống trong những “hộp diêm” giữa lòng Thủ đô vẫn tiếp diễn từng ngày, cùng với mong mỏi giản dị của người dân về một nơi ở khang trang, an toàn hơn trong tương lai.

Minh Phương

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/nhung-hop-diem-giua-long-thu-do-3-the-he-song-trong-can-nha-20m-post1608743.html