Ngôi nhà tranh tại Khu di tích cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng) có lịch sử hơn 100 năm, là nơi đồng chí Hà Huy Tập sinh ra và lớn lên, ươm mầm tư duy và chí hướng dấn thân vì dân tộc. Năm 2004, ngôi nhà được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.
Bức thư gửi về gia đình trước thời điểm bị địch xử bắn là một trong những kỷ vật xúc động của Tổng Bí thư Hà Huy Tập. Trong thư, đồng chí viết: “Gia đình và bạn hữu chớ xem tôi như là người chết mà phải buồn; trái lại, nên xem tôi như là người còn sống, nhưng đi vắng một thời gian vô hạn… mà thôi!”. Những dòng chữ giản dị, điềm tĩnh đã khắc họa rõ nét khí phách và niềm tin kiên định của người chiến sĩ cách mạng trước thời khắc sinh tử.
Chiếc cặp da cũ được lưu giữ tại khu di tích là một trong số ít những kỷ vật của đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập. Đây cũng là hành trang gắn bó với đồng chí từ những ngày đầu bước vào cuộc đấu tranh đến những năm tháng hoạt động cách mạng sôi nổi.
Chiếc rương gỗ cũ kỹ từng theo chân Tổng Bí thư Hà Huy Tập trong những năm hoạt động bí mật đầy cam go.
Dẫu kỷ vật, hiện vật liên quan đến cuộc đời hoạt động của Tổng Bí thư Hà Huy Tập còn lại không nhiều, nhưng đã góp phần quan trọng khắc họa nên một nhà lãnh đạo kiên trung, giàu trí tuệ, cống hiến trọn đời cho lý tưởng cách mạng và độc lập dân tộc.
Các di vật, hiện vật, hình ảnh về cuộc đời, sự nghiệp của đồng chí hiện chủ yếu được trưng bày tại Khu di tích cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng).
Đồng chí Hà Huy Tập sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa (nay thuộc xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh). Trải qua gần 16 năm hoạt động cách mạng, trong đó có gần 2 năm giữ cương vị Tổng Bí thư (1936 - 1938), đồng chí đã cùng Trung ương Đảng đề ra nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng, góp phần khôi phục hệ thống tổ chức Đảng, củng cố phong trào cách mạng trong giai đoạn đầy khó khăn.
Tổng Bí thư Hà Huy Tập là tấm gương sáng về ý chí kiên trung, tinh thần cống hiến trọn đời cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân. Trước lúc hy sinh, đồng chí vẫn giữ trọn khí tiết của người cộng sản với câu nói khẳng khái: “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc, nếu còn sống tôi vẫn tiếp tục hoạt động!”. Câu nói này hiện được khắc ghi ngay sau phần mộ của đồng chí.
Dương Chiến