Những lần Meta, Microsoft, X kiện người Việt vì gian lận trực tuyến

2 giờ trướcBài gốc

Những năm gần đây, các hãng công nghệ lớn Mỹ ngày càng gia tăng các biện pháp pháp lý nhằm đối phó với gian lận trên nền tảng của họ. Điểm đáng chú ý là người ở Việt Nam xuất hiện trong một số vụ kiện vì bị cáo buộc tham gia các hoạt động như lừa đảo quảng cáo, tạo tài khoản giả, vận hành click farm (trang trại click) và cung cấp công cụ hỗ trợ tội phạm mạng.

Mới đây, Meta (công ty mẹ của Facebook) khởi kiện một cá nhân ở Việt Nam vì sử dụng kỹ thuật cloaking để lừa đảo người dùng. Đây là một trong vài vụ kiện mà các hãng công nghệ Mỹ từng thực hiện với các cá nhân ở Việt Nam trong bối cảnh cuộc chiến chống gian lận trực tuyến ngày càng khốc liệt.

Meta kiện cá nhân ở Việt Nam vì quảng cáo lừa đảo

Ngày 27.2 vừa qua, Meta cho biết đã đệ đơn kiện một cá nhân ở Việt Nam tên Lý Văn Lâm, chủ tài khoản quảng cáo bị cáo buộc sử dụng kỹ thuật cloaking để lách hệ thống kiểm duyệt và thực hiện hành vi lừa đảo.

Theo Meta, cloaking là kỹ thuật cho phép hiển thị một phiên bản website hợp pháp với hệ thống kiểm duyệt, nhưng lại chuyển người dùng thực tế đến trang khác chứa nội dung lừa đảo.

Trong vụ việc này, tài khoản Lý Văn Lâm đã chạy quảng cáo giả mạo các thương hiệu nổi tiếng, gồm cả Longchamp, đưa ra chương trình giảm giá hấp dẫn nhằm dụ người dùng nhấp vào quảng cáo. Khi tương tác, người dùng bị chuyển hướng đến các website giả mạo yêu cầu nhập thông tin thẻ tín dụng. Tuy nhiên, nạn nhân không nhận được sản phẩm, trong khi thẻ của họ bị phát sinh các khoản thu định kỳ trái phép.

Meta cho biết đây là một phần trong chiến dịch rộng lớn nhằm triệt phá các mạng lưới quảng cáo lừa đảo trên toàn cầu. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, công ty đã xử lý gần 12 triệu tài khoản liên quan đến các hoạt động lừa đảo. Riêng tại Việt Nam trong cùng kỳ, Meta đã gỡ bỏ hơn 5,4 triệu nội dung trên Facebook, 14.000 nội dung trên Instagram vì vi phạm chính sách về gian lận, lừa đảo và hành vi gây hiểu lầm.

Trong nửa đầu năm 2025, hơn 116.000 tài khoản trên Facebook và 28.000 tài khoản trên Instagram đã bị đình chỉ do vi phạm, với 65% trên Facebook và 93% trên Instagram bị phát hiện và gỡ bỏ tự động.

Facebook kiện nhóm người Việt gian lận quảng cáo hàng chục triệu USD

Tháng 6.2021, Facebook (nay là Meta) từng khởi kiện bốn người Việt liên quan đến gian lận quảng cáo quy mô lớn.

Theo Facebook, một nhóm người Việt, gồm Nguyễn Thế H., Lê K., Nguyễn Quốc B. và Phạm Hữu D., đã đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản quảng cáo. Sau đó, họ sử dụng các tài khoản này để chạy quảng cáo trái phép. Tổng giá trị quảng cáo gian lận được ước tính vượt quá 36 triệu USD.

Những người này sau đó bán quyền truy cập vào các tài khoản quảng cáo bị đánh cắp cho bên thứ ba để thu lợi bất hợp pháp. Facebook đã phải hoàn tiền cho nạn nhân và tăng cường các biện pháp bảo mật để ngăn chặn các vụ việc tương tự.

Đây được xem là một trong những vụ gian lận quảng cáo lớn nhất liên quan đến cá nhân Việt Nam trên Facebook.

Bằng chứng lạm dụng chính sách Facebook được đưa ra trong đơn kiện

Microsoft kiện nhóm người Việt tạo 750 triệu tài khoản giả

Không chỉ Meta, Microsoft cũng từng tiến hành các biện pháp pháp lý với người Việt liên quan đến hoạt động gian lận trực tuyến.

Tháng 12.2023, Microsoft cho biết đã xác định Duong Dinh Tu, Linh Van Nguyen và Tai Van Nguyen là những người Việt bị cáo buộc đứng sau tổ chức có tên Storm-1152.

Theo Microsoft, nhóm này đã tạo và bán khoảng 750 triệu tài khoản giả trên các dịch vụ như Outlook và Hotmail, thu về hàng triệu USD bất hợp pháp.

Storm-1152 vận hành các website chuyên bán tài khoản và công cụ vượt qua hệ thống xác thực, cho phép tội phạm mạng sử dụng các tài khoản này để thực hiện các hoạt động như lừa đảo, gửi thư rác và phát tán phần mềm độc hại.

Microsoft cho biết các cá nhân này đã vận hành các website, đăng hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng công cụ gian lận và hỗ trợ khách hàng thực hiện các hoạt động trái phép.

Hành động của Storm-1152 khiến Microsoft và các công ty khác gặp khó khăn, tốn kém trong việc chống lại tội phạm mạng.

Nhờ dịch vụ của Storm-1152, các nhóm hacker có thể nhanh chóng có được hàng nghìn tài khoản, thay vì phải tự tạo. "Điều này cho phép tội phạm tập trung vào mục tiêu chính là lừa đảo, gửi thư rác, dùng ransomware (mã độc tống tiền) cũng như các hình thức lừa đảo và lạm dụng khác. Các tổ chức như Storm-1152 giúp tội phạm mạng thực hiện các hành vi xấu một cách hiệu quả và năng suất hơn", Microsoft thông báo.

Dịch vụ của nhóm Storm-1152 bị Microsoft cáo buộc hỗ trợ tội phạm mạng - Ảnh: Microsoft

Microsoft còn tiết lộ từ năm 2021, Storm-1152 đã tham gia vào một kế hoạch nhằm lấy hàng triệu tài khoản email Microsoft Outlook dưới danh nghĩa những người dùng không có thật, sau đó bán cho những nhóm khác để sử dụng dưới nhiều hình thức khác nhau.

Ngày 7.12.2023, Microsoft đã tịch thu cơ sở hạ tầng của Storm-1152 có trụ sở tại Mỹ và gỡ bỏ các website sau khi nhận được lệnh của tòa án liên bang ở thành phố New York.

X kiện 8 người Việt vận hành click farm

Mạng xã hội X (trước đây là Twitter), thuộc sở hữu của Elon Musk, từng khởi kiện các cá nhân tại Việt Nam vì thao túng hệ thống.

Theo hồ sơ tòa án liên bang Mỹ, nhóm 8 người ở Hà Nội bị cáo buộc đã tạo mạng lưới tài khoản giả nhằm thao túng tương tác trên nền tảng X và kiếm tiền từ chương trình chia sẻ doanh thu cho người sáng tạo.

Nhóm này tạo hàng loạt tài khoản giả, sử dụng nội dung do máy tính tạo ra và điều phối các tài khoản tương tác lẫn nhau để tạo ra lượng tương tác giả. Mục tiêu là đánh lừa hệ thống của X và nhận tiền từ nền tảng.

Theo hồ sơ vụ kiện, số tiền kiếm được từ hoạt động này được chuyển qua ít nhất 125 tài khoản ngân hàng tại Mỹ và nhiều tài khoản khác ở Việt Nam, thông qua hơn 1.700 giao dịch riêng biệt.

Vụ kiện cho thấy các nền tảng mạng xã hội ngày càng chú trọng đến việc bảo vệ hệ sinh thái khỏi các hành vi thao túng quy mô lớn.

Vì sao các hãng công nghệ lớn nhắm đến người Việt?

Việc một số cá nhân tại Việt Nam bị Meta, Microsoft, X khởi kiện không có nghĩa nước ta là “điểm nóng” về tội phạm mạng theo nghĩa rộng, hay phản ánh hành vi phổ biến của phần lớn người dùng internet trong nước.

Trên thực tế, đa số người dùng và doanh nghiệp Việt Nam sử dụng các nền tảng số một cách hợp pháp. Vụ kiện mà vài hãng công nghệ công bố thường chỉ nhắm đến một số cá nhân hoặc nhóm nhỏ bị cáo buộc vận hành các mạng lưới gian lận có tổ chức, hoạt động với mục tiêu kiếm lợi bất hợp pháp từ hệ sinh thái quảng cáo và dịch vụ trực tuyến toàn cầu.

Một trong những nguyên nhân chính khiến Việt Nam xuất hiện trong các vụ việc này là do quy mô thị trường internet và mạng xã hội trong nước đã phát triển rất nhanh hơn một thập kỷ qua.

Việt Nam hiện có hàng chục triệu người dùng Facebook, YouTube, TikTok và các nền tảng số khác, đồng thời cũng là một trong những thị trường quảng cáo trực tuyến tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Khi có lượng người dùng lớn và hoạt động quảng cáo sôi động, thị trường đó tự nhiên trở thành mục tiêu hấp dẫn với cả doanh nghiệp hợp pháp lẫn những nhóm tìm cách lợi dụng hệ thống để kiếm tiền trái phép. Các mạng lưới gian lận thường tìm đến những thị trường có quy mô đủ lớn để che giấu hoạt động và tạo ra nguồn doanh thu đáng kể.

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số tại Việt Nam cũng góp phần làm gia tăng số lượng cá nhân và doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực quảng cáo trực tuyến, tiếp thị liên kết và kinh doanh kỹ thuật số. Đây là những lĩnh vực có rào cản gia nhập thấp, cho phép cá nhân dễ dàng tạo tài khoản quảng cáo, xây dựng website hoặc tham gia các chương trình kiếm tiền trực tuyến.

Trong khi phần lớn hoạt động là hợp pháp, một số cá nhân đã tìm cách khai thác các lỗ hổng kỹ thuật hoặc chính sách của nền tảng, chẳng hạn tạo tài khoản giả, sử dụng cloaking để vượt qua hệ thống kiểm duyệt quảng cáo hoặc vận hành các mạng lưới tương tác giả. Những hành vi này thường được tổ chức có hệ thống và có thể mang lại lợi nhuận lớn, nên trở thành mục tiêu của các vụ kiện dân sự từ phía các hãng công nghệ.

Một yếu tố quan trọng khác là bản chất xuyên biên giới của tội phạm mạng. Không giống các loại tội phạm truyền thống, các hoạt động gian lận trực tuyến có thể được thực hiện từ bất kỳ đâu trên thế giới, miễn là có kết nối internet. Các cá nhân hoặc nhóm tại một quốc gia có thể dễ dàng nhắm mục tiêu đến người dùng và hệ thống ở nước khác. Điều này khiến các hãng công nghệ phải theo dõi và xử lý các hành vi vi phạm trên phạm vi toàn cầu, thay vì giới hạn trong một khu vực cụ thể. Trong bối cảnh đó, Việt Nam chỉ là một trong nhiều quốc gia mà các cá nhân bị cáo buộc tham gia vào hoạt động gian lận trực tuyến, cùng với Brazil, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ…

Ngoài ra, một số chuyên gia an ninh mạng cho rằng sự phổ biến của các kỹ năng công nghệ thông tin và cộng đồng lập trình viên lớn ở Việt Nam cũng góp phần khiến nước ta xuất hiện trong các báo cáo điều tra của các hãng công nghệ. Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, am hiểu công nghệ và có khả năng tiếp cận nhanh với các công cụ kỹ thuật số. Dù đây là một lợi thế lớn cho sự phát triển của nền kinh tế số và ngành công nghệ, nhưng cũng có thể bị một số cá nhân lợi dụng để phát triển các công cụ phục vụ mục đích gian lận.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là vụ kiện của Meta, Microsoft hay X thường chỉ liên quan đến một số cá nhân cụ thể, chứ không đại diện cho cộng đồng công nghệ hoặc người dùng internet ở Việt Nam nói chung. Trên thực tế, Việt Nam là nơi đặt văn phòng, trung tâm nghiên cứu và đội ngũ kỹ sư của nhiều hãng công nghệ lớn, đóng góp tích cực vào sự phát triển của hệ sinh thái công nghệ toàn cầu.

Trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế, các hãng công nghệ đang tăng cường sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ hệ thống của mình khỏi các hành vi gian lận.

Các hãng công nghệ ngày càng mạnh tay hơn với hành vi gian lận

Trước đây, các nền tảng công nghệ thường xử lý vi phạm bằng cách khóa tài khoản hoặc gỡ nội dung. Song những năm gần đây, các công ty như Meta, Microsoft, X, Google ngày càng sử dụng các biện pháp pháp lý mạnh hơn, gồm kiện dân sự và hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật.

Meta cho biết đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện cloaking và các hành vi lừa đảo tinh vi hơn, đồng thời gửi thư cảnh báo pháp lý tới các đối tượng vi phạm và khởi kiện khi cần thiết.

Microsoft đã phối hợp với tòa án để thu giữ các website phục vụ gian lận và triệt phá mạng lưới Storm-1152.

Trong khi đó, X sử dụng hệ thống pháp lý để truy vết và xử lý các mạng lưới thao túng tương tác và gian lận doanh thu.

Các hãng công nghệ lớn chuyển từ phòng thủ sang dùng biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ hệ sinh thái của mình - Ảnh: SV

Tháng 11.2025, Google từng đệ đơn kiện nhóm tội phạm ở Trung Quốc với cáo buộc bán phần mềm giúp tội phạm mạng lừa đảo hơn 1 triệu người tại 121 nước và chiếm đoạt tổng cộng 1 tỉ USD.

Nhóm này có tên Smishing Triad, điều hành nền tảng Lighthouse, thu phí hàng tháng để cung cấp dịch vụ lừa đảo, hỗ trợ tội phạm mạng tiến hành các chiến dịch quy mô lớn nhằm đánh cắp thông tin nhạy cảm, theo nội dung đơn kiện mà Google nộp tại tòa án quận phía nam New York (Mỹ).

Các vụ kiện này không chỉ nhằm xử lý cá nhân vi phạm mà còn nhằm gửi thông điệp răn đe tới những nhóm khác có ý định thực hiện hành vi tương tự.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/nhung-lan-meta-microsoft-x-kien-nguoi-viet-vi-gian-lan-truc-tuyen-246872.html