Các vườn quất cảnh tại phường Vị Khê thu hút đông khách đến tham quan, đặt mua từ sớm.
Thị trường quất Tết khởi sắc
Những ngày cuối năm, không khí lao động tại các làng quất phường Vị Khê trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Trên những con đường dẫn vào các tổ dân phố ở khu Nam Phong, Nam Toàn, Nam Tây hay khu dân cư xóm Đồng Bái, xe cộ của thương lái từ Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa… liên tục ra vào các vườn quất để tham quan, lựa chọn, đặt mua.
Theo các nhà vườn, năm nay sức mua quất cảnh tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm trước. Ngay từ đầu tháng Chạp, nhiều thương lái đã chủ động về vườn khảo sát, chốt giá và đặt cọc. Không ít vườn quất đẹp được “bao trọn” cả lô, giúp người trồng giảm áp lực tiêu thụ vào thời điểm cận Tết, đồng thời yên tâm tập trung chăm sóc, giữ dáng, giữ quả đến ngày xuất bán.
Theo bà Nguyễn Thị Thắm (nhà vườn Thắm Chúc), tất cả hơn 2 mẫu quất phục vụ Tết Bính Ngọ của gia đình bà đã được thương lái đặt mua từ sớm.
Tại khu vực Nam Toàn, nơi hiện có khoảng 20ha trồng quất, chủ yếu là quất chum và quất thế, thị trường tiêu thụ khá thuận lợi. Những cây quất khỏe, tán tròn đều, quả sai, màu vàng đẹp thường được khách lựa chọn sớm. Trong khi đó, làng quất Nam Phong với khoảng 50ha trồng quất xùm, quất thế lâu năm tiếp tục là vùng sản xuất quất cảnh trọng điểm của địa phương, cung ứng số lượng lớn cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Giá quất năm nay nhìn chung ổn định, không có biến động lớn. Các loại quất chum, quất thế phổ biến có giá dao động từ 1,5 triệu đồng đến 3 - 4 triệu đồng/cây, tùy kích cỡ, thế dáng và độ sai quả. Những cây quất thế độc, được tạo dáng công phu, chăm sóc kỹ lưỡng, quả dày, màu sắc đẹp thường có giá cao hơn và được khách đặt mua từ rất sớm.
Nhiều nhà vườn cho rằng, việc thương lái vào vườn sớm không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn tạo tâm lý phấn khởi, yên tâm đầu tư công chăm sóc, hạn chế tình trạng “bán chạy” vào những ngày cận Tết.
Nhiều khách hàng trực tiếp tham quan, lựa chọn quất cảnh tại các vườn trồng ở phường Vị Khê.
Nghề trồng quất - sinh kế phát triển bền vững
Năm 2025, thời tiết diễn biến phức tạp, một số cơn bão và đợt mưa lớn kéo dài đã ảnh hưởng nhất định đến sản xuất nông nghiệp nói chung và cây quất cảnh nói riêng. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm lâu năm và sự chủ động trong khâu chăm sóc, phần lớn diện tích quất tại Vị Khê vẫn sinh trưởng tốt, ít bị thiệt hại.
Theo các nhà vườn, ngay từ đầu vụ, người trồng đã chú trọng cải tạo đất, nâng cao mặt luống, bảo đảm hệ thống thoát nước nhằm hạn chế úng rễ khi mưa lớn. Sau các đợt mưa bão, việc kiểm tra vườn, cắt tỉa cành gãy, xử lý nấm bệnh được tiến hành kịp thời, giúp cây nhanh chóng phục hồi.
Khách hàng tham quan, lựa chọn quất cảnh tại các làng quất phường Vị Khê trong những ngày giáp Tết.
Để có được những vườn quất sai quả, vàng đều, dáng đẹp đúng dịp Tết, người trồng quất phải “canh” rất kỹ từng giai đoạn sinh trưởng. Từ khâu chọn giống khỏe, bộ rễ phát triển tốt, đến việc tạo tán, cắt tỉa cành nhằm định hình dáng cây, bảo đảm tán tròn đều, thông thoáng, hạn chế sâu bệnh.
Một khâu đặc biệt quan trọng là điều tiết sinh trưởng. Người trồng chủ động điều chỉnh chế độ nước tưới, phân bón để hãm hoặc thúc cây ra hoa, đậu quả theo đúng kế hoạch. Trong điều kiện thời tiết thất thường, khi mưa kéo dài, nhà vườn giảm tưới, tăng cường thoát nước; khi nắng nóng, hanh khô, tăng tưới, che chắn hợp lý để tránh rụng hoa, rụng quả non.
Cùng với đó, công tác phòng trừ sâu bệnh được chú trọng. Các đối tượng như sâu vẽ bùa, rệp sáp, nhện đỏ… nếu không xử lý kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quả. Nhiều nhà vườn hiện nay ưu tiên áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp, sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc hóa học nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Theo ông Nguyễn Phú Hiến, người trồng quất tỉa cành, giữ dáng, phòng trừ sâu bệnh nhằm bảo đảm cây sinh trưởng ổn định, quả sai, màu đẹp.
Hộ ông Nguyễn Phú Hiến, nhà vườn Hưởng Anh ở khu Nam Tây, Nam Toàn hiện trồng khoảng 3.000 gốc quất, chủ yếu là quất chum và quất thế, ngoài ra còn xen canh một số gốc đào cảnh. Nhờ làm chủ kỹ thuật và chủ động ứng phó với thời tiết, vườn quất của gia đình ông năm nay sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ cây đạt chuẩn cao. Với mức giá hiện tại, mỗi năm gia đình ông đạt doanh thu khoảng từ 1,8 đến 2,5 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho nhiều lao động địa phương.
Các nhà vườn như ông Nguyễn Thế Chúc, bà Nguyễn Thị Thắm (nhà vườn Thắm Chúc), đều cho rằng, trong bối cảnh thời tiết ngày càng khó lường, việc tuân thủ quy trình kỹ thuật, chăm sóc tỉ mỉ và linh hoạt ứng phó với diễn biến khí hậu là yếu tố quyết định thành công của vụ quất.
Cùng với nỗ lực của người dân, sự đồng hành của chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể đã góp phần quan trọng giúp nghề trồng quất ở Vị Khê phát triển ổn định. Đồng chí Hoàng Ngọc Duy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường, Chủ tịch Hội Nông dân phường Vị Khê cho biết: Hội Nông dân luôn xác định hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập là nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đồng chí Hoàng Ngọc Duy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường, Chủ tịch Hội Nông dân phường Vị Khê: Hội Nông dân luôn xác định hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập là nhiệm vụ trọng tâm.
Hiện nay, dư nợ Quỹ Hỗ trợ nông dân trên địa bàn đạt hơn 1,13 tỷ đồng, cho 26 hộ vay vốn đầu tư sản xuất. Bên cạnh đó, Hội phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua 22 tổ vay vốn, hỗ trợ 756 hộ vay với tổng số tiền trên 36,17 tỷ đồng; phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với tổng dư nợ hơn 100 tỷ đồng, tạo nguồn lực quan trọng để người dân mở rộng quy mô sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Song song với hỗ trợ vốn, Hội Nông dân phường còn tổ chức 5 buổi tập huấn khoa học kỹ thuật cho khoảng 500 lượt cán bộ, hội viên; tổ chức 2 buổi tham quan, học tập mô hình sản xuất hiệu quả. Việc đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất đã góp phần giảm chi phí, giải phóng sức lao động, nâng cao năng suất cây trồng.
Ngoài ra, Hội còn vận động hội viên tham gia các gian hàng quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP tại các hội chợ, sự kiện lớn của tỉnh và khu vực, từng bước xây dựng và quảng bá thương hiệu quất cảnh Vị Khê.
Quất chum, quất thế được trồng tập trung với quy mô lớn, chăm sóc theo quy trình, sẵn sàng phục vụ thị trường Tết.
Những ngày giáp Tết, các nhà vườn vẫn tất bật chỉnh sửa thế dáng, vệ sinh gốc, giữ quả, giữ màu để quất đạt trạng thái đẹp nhất khi đến tay người tiêu dùng. Với sự chủ động trong sản xuất, tín hiệu tích cực từ thị trường cùng sự hỗ trợ đồng bộ của địa phương và các tổ chức hội, vụ quất Tết năm nay ở Vị Khê được kỳ vọng sẽ mang lại một mùa xuân đủ đầy, ấm no cho người trồng quất.
Bài và ảnh: Hoàng Tuấn