1. Lợi ích của tư thế ngồi khoanh chân
Tư thế ngồi khoanh chân mang lại nhiều lợi ích về thể chất, tinh thần và năng lượng. Khi thực hành đúng cách, nó hỗ trợ tư thế, giảm căng thẳng và giúp kết nối sâu sắc hơn với khoảnh khắc hiện tại.
Lợi ích về thể chất
Cải thiện tư thế và sự tham gia của cơ lõi: Bằng cách giữ thẳng cột sống một cách tự nhiên, tư thế ngồi khoanh chân giúp cải thiện tư thế, các cơ bụng được kích hoạt để hỗ trợ cột sống. Điều này giúp giảm căng thẳng ở cổ và vai.
Mở rộng hông và tăng tính linh hoạt cho phần thân dưới: Tư thế ngồi khoanh chân giúp kéo giãn sâu nhưng nhẹ nhàng các khớp hông, đùi, đầu gối và mắt cá chân. Khi luyện tập thường xuyên, khả năng vận động của khớp được cải thiện và độ căng cơ dần được giải phóng.
Hỗ trợ sức khỏe cột sống: Ngồi khoanh chân với cột sống thẳng tạo ra sự giảm áp, giúp giảm căng thẳng ở lưng dưới và phân bổ trọng lượng cơ thể đều trên cả hai xương ngồi. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tim mạch Dự phòng Châu Âu cho thấy những người có thể ngồi trên sàn và đứng dậy mà không cần hỗ trợ có nguy cơ tử vong thấp hơn.
Hỗ trợ tiêu hóa: Ngồi thẳng lưng ở tư thế này sau bữa ăn sẽ tăng cường tiêu hóa bằng cách giảm áp lực ở bụng và tạo không gian cho nhu động ruột nhẹ nhàng.
Cải thiện lưu thông máu: Ở tư thế ngồi khoanh chân, máu được phân bổ lại hiệu quả hơn qua tim đến các cơ quan quan trọng, hỗ trợ tiêu hóa và các chức năng nội tạng. Không giống như ngồi ghế, nơi máu dồn về chân, tư thế này thúc đẩy lưu thông máu tổng thể tốt hơn.
Ngồi khoanh chân khi làm việc hay tập luyện mang lại nhiều lợi ích sức khỏe thể chất và tinh thần.
Lợi ích về tinh thần và cảm xúc
Cải thiện sự tập trung: So với các tư thế ngồi khác, tư thế ngồi khoanh chân hỗ trợ sự bình tĩnh của tâm trí, giảm thiểu sự xao nhãng do chuyển động cơ thể. Tư thế này cũng nhằm mục đích hỗ trợ các thực hành thiền định, bao gồm cải thiện sự tập trung, sự minh mẫn và nhận thức về hiện tại.
Giảm lo lắng: Tư thế ngồi khoanh chân, kết hợp với hơi thở chậm và sâu, kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, giúp vô hiệu hóa phản ứng "chiến đấu hoặc bỏ chạy".
Tăng sức bền: Theo thời gian, người tập các tư thế này có thể phát triển sự kiên nhẫn và sức bền cũng như sự tập trung lâu dài, điều chỉnh cảm xúc.
2. Các tư thế ngồi khoanh chân có lợi nhất cho sức khỏe
2.1 Tư thế ngồi khoanh chân thoải mái
Tác dụng: Tư thế này giúp làm dịu tâm trí, cải thiện tư thế và hỗ trợ mở hông nhẹ nhàng, thích hợp cho người mới bắt đầu hoặc khi thực hiện các buổi thiền dài.
Cách thực hiện:
Ngồi bắt chéo chân thoải mái.
Giữ thẳng cột sống và thả lỏng vai.
Đặt tay lên đầu gối.
Nhắm mắt và hít thở sâu.
Giữ trong 1-3 phút.
Tư thế ngồi khoanh chân thư giãn, thoải mái.
2.2 Tư thế ngồi hoa sen
Tác dụng: Tư thế này tăng cường sự tập trung, tính linh hoạt và sự thẳng hàng của cột sống.
Cách thực hiện:
Bắt đầu khi ngồi duỗi thẳng chân.
Đặt chân trái lên đùi phải và chân phải lên đùi trái.
Giữ thẳng cột sống.
Hít thở nhẹ nhàng.
Cách thực hiện tư thế hoa sen.
2.3 Tư thế ngồi cánh bướm
Tác dụng: Tư thế này kéo giãn hông và cải thiện lưu thông máu đến vùng xương chậu.
Cách thực hiện:
Ngồi với hai lòng bàn chân chạm vào nhau.
Giữ hai bàn chân bằng tay.
Ngồi thẳng và thả lỏng đầu gối xuống.
Tư thế cánh bướm
2.4 Tư thế mặt bò
Tác dụng: Tư thế ngồi khoanh chân này giúp mở rộng hông, đùi, giải phóng sự căng cứng ở vai và lưng trên, cải thiện khả năng vận động khớp.
Cách thực hiện:
Đưa gót chân trái sang bên phải, đưa chân phải gác lên chân trái sao cho hai đầu gối xếp chồng lên nhau.
Ngồi cân bằng trên hông.
Giữ thẳng cột sống.
Thả lỏng vai.
Giữ nguyên tư thế và đổi bên.
Tư thế mặt bò.
2.5 Tư thế bán hoa sen
Tác dụng: Đây là tư thế nhẹ nhàng hơn so với tư thế hoa sen toàn phần đồng thời thúc đẩy sự ổn định vùng chậu và sự thẳng hàng của cột sống, chuẩn bị cơ thể cho các trạng thái thiền định sâu hơn. Bên cạnh đó, thực hiện tư thế ngồi khoanh chân này thường xuyên còn giúp tăng dần độ dẻo dai và cải thiện tư thế.
Cách thực hiện:
Đặt một chân lên đùi bên kia.
Giữ chân còn lại gập xuống dưới.
Ngồi thẳng lưng.
Thả lỏng vai.
Giữ nguyên tư thế trong vài nhịp thở.
Cách thực hiện tư thế bán hoa sen.
2.6 Tư thế đại bàng (biến thể ngồi)
Tác dụng: Tư thế ngồi khoanh chân này giúp cải thiện thăng bằng, sự tập trung và độ dẻo dai của khớp.
Cách thực hiện:
Ngồi khoanh chân ở tư thế đầu bò, hoa sen hoặc bán hoa sen hay tư thế ngồi thư giãn.
Đưa tay trái ra trước, giữ vuông góc.
Vòng tay phải xuống dưới cánh tay trái.
Nhẹ nhàng nâng khuỷu tay lên.
Ngồi thẳng lưng và thở.
Đổi tay.
Tư thế đại bàng biến thể với kiểu ngồi mặt bò.
3. Những thách thức thường gặp và giải pháp hiệu quả
Thực hành tư thế ngồi khoanh chân có một số thách thức về thể chất và tư thế, đặc biệt là đối với người mới bắt đầu. Giải quyết những vấn đề này sớm sẽ đảm bảo sự thoải mái trong tư thế, cho phép bạn luyện tập lâu hơn.
3.1 Đau đầu gối hoặc hông
Giải pháp: Khi gặp phải thách thức này, người tập có thể sử dụng đệm dưới đầu gối để hỗ trợ, ngồi trên vật đỡ cao hơn để giảm căng thẳng cho hông và thực hành các tư thế yoga mở hông hàng ngày.
3.2 Tê hoặc ngứa ran ở chân
Giải pháp: Để tránh tình trạng này, người tập không ngồi yên quá lâu ở một tư thế ngồi khoanh chân nào mà nên duỗi thẳng chân và duỗi người, massage nhẹ nhàng cho chân sau buổi tập.
3.3 Lưng gù hoặc cong
Giải pháp: Nhằm tránh bị gù lưng, cong lưng khi tập, bạn nên siết nhẹ cơ bụng và giữ tư thế thẳng đứng. Bên cạnh đó, hãy cân nhắc ngồi gần tường để giúp giữ cột sống thẳng, có thể đặt vật đỡ dưới xương chậu để nghiêng xương chậu về phía trước.
3.4 Tư thế bắt chéo chân không đối xứng
Giải pháp: Đây là tình trạng nhiều người tập gặp phải nên để khắc phục, người tập nên luân phiên bắt chéo chân, sử dụng gương hoặc nhờ giáo viên kiểm tra để đảm bảo bạn thực hiện đối xứng và giữ thăng bằng khi duỗi chân ở cả hai bên.
Lê Mỹ Giang