Những người giữ 'mắt thần' biển Bắc

2 giờ trướcBài gốc

Dõi theo mọi chuyển động trên sóng nước

Những ngày cuối tháng 1/2026, chúng tôi theo chân đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Vùng 1 Hải quân chúc Tết quân và dân trên đảo Trần (Quảng Ninh). Tàu rời cảng khi trời còn mù sương. Sau gần 2 tiếng vượt sóng, chúng tôi đặt chân tới đảo Trần - hòn đảo tiền tiêu khi chỉ cách đường phân định biên giới Việt Nam - Trung Quốc trên vịnh Bắc bộ chưa đầy 10 hải lý.

Chiến sĩ công tác tại trạm ra đa 480 tại đảo Trần.

Rời cầu cảng, men theo con đường bậc thang uốn lượn quanh sườn núi, chúng tôi lên trạm ra đa 480. Vừa leo lên từng bậc thang, Thượng tá Phạm Đăng Cường, Phó Trung đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Trung đoàn 151 cho biết, toàn bộ vật liệu xây dựng đường bậc thang đều dùng sức người mang vác. Trước đây, khi chưa có hệ thống bể chứa nước mưa, các chiến sĩ thay nhau gùi nước, lương thực, thực phẩm lên trạm. Hệ thống bể chứa nước mưa đã có, song chiến sĩ vẫn phải tiết kiệm.

Với vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống ra đa Vùng 1 Hải quân, Trạm ra đa 480 có nhiệm vụ quan sát, quản lý vùng biển phía Bắc, phát hiện sớm mọi tình huống trên không và trên biển, không để bị động, bất ngờ trong mọi hoàn cảnh.

Thiếu tá Nguyễn Bá Tô, nhân viên Trạm ra đa 480 chia sẻ, toàn bộ cán bộ, chiến sĩ của trạm luôn duy trì chế độ trực 24/24 giờ, kể cả trong những ngày lễ, Tết. “Tết đến, ai cũng có gia đình, nhưng với chúng tôi, nhiệm vụ bảo vệ biển đảo, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân là trên hết. Khi đất liền vui xuân thì nơi đây vẫn sáng đèn ra đa, vẫn có những con người dõi theo từng chuyển động trên biển”, Thiếu tá Bá Tô nói.

Thiếu tá Trần Quốc Bảo, nhân viên báo vụ cho biết, khu vực quản lý của trạm trải dài từ cửa sông Bắc Luân đến hướng Đông Nam vịnh Bắc Bộ. Đây là vùng biển có mật độ tàu thuyền hoạt động rất lớn, trong đó có cả tàu cá, tàu vận tải của Việt Nam và các nước trong khu vực, đặc biệt là khu vực có đường phân định vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Chiến sĩ công tác tại trạm ra đa 480 tại đảo Trần.

“Chúng tôi phải quan sát liên tục 24/24 giờ, theo dõi từng mục tiêu, kịp thời báo cáo về sở chỉ huy và xử lý các tình huống phát sinh trên biển. Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, trạm còn tham gia tìm kiếm cứu nạn, theo dõi diễn biến thiên tai, lũ lụt, phối hợp tuần tra chung với nước bạn khi có yêu cầu”, Thiếu tá Trần Quốc Bảo nói.

Ngày 30/1, đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Vùng 1 Hải quân do Đại tá Hoàng Trung Dũng, Phó Tư lệnh Vùng làm trưởng đoàn cùng đại diện các cơ quan chức năng đến thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đảo Trần, đảo Trà Bản. Hoạt động thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang sinh sống, làm việc trên các tuyến đảo phía Đông Bắc của Tổ quốc là hoạt động thường niên, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chuyến thăm thể hiện tình cảm, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng 1 Hải quân và nhân dân cả nước đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo; kịp thời động viên cả về vật chất và tinh thần, tạo động lực để các lực lượng và nhân dân nơi đảo xa vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Không ít lần những người lính ra đa đã kịp thời phát hiện tàu cá gặp nạn trong điều kiện thời tiết xấu, biển động mạnh. Từ tín hiệu trên màn hình ra đa, các thông tin nhanh chóng được truyền về sở chỉ huy để tổ chức cứu nạn, cứu hộ, bảo đảm an toàn tính mạng cho ngư dân.

Đặc biệt, có những trường hợp tàu cá Trung Quốc gặp nạn trên biển, với tinh thần nhân đạo và trách nhiệm quốc tế, lực lượng ra đa phối hợp cứu nạn, cứu sống nhiều ngư dân Trung Quốc.

Theo Thượng tá Phạm Đăng Cường, Phó Trung đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Trung đoàn 151, Trạm ra đa 480 cho biết, những năm gần đây, đời sống của bộ đội trên đảo đã được cải thiện đáng kể. Từ năm 2023, đảo và các trạm ra đa đã có điện lưới quốc gia, hệ thống nhà ở được đầu tư khang trang. Trạm phát sóng 5G giúp cán bộ, chiến sĩ có thể liên lạc, truyền hình ảnh trực tiếp, thay cho những ngày trước đây phải “treo điện thoại” để bắt sóng 2G.

“Nguồn nước - “mạch máu” của lực lượng trên đồi - được khai thác từ tự nhiên, bảo đảm cho sinh hoạt, ăn uống và tăng gia sản xuất. Đơn vị tự bảo đảm khoảng 70% lương thực, thực phẩm, 30% còn lại do đất liền tiếp tế. Có những đợt kéo dài từ 7 đến 15 ngày không thể tiếp tế vì sóng gió, bộ đội hoàn toàn tự túc”, Thượng tá Đăng Cường nói.

Gùi gạo, băng rừng, xuyên núi bám trạm ra đa

Đường lên trạm ra đa 485 tại đảo Trà Bản nằm ở độ cao 485 m so với mặt nước biển.

Là trạm ra đa cao nhất Vịnh Bắc Bộ, trạm 485 đặt trên đỉnh Nàng Tiên (cao 485 m) thuộc đảo Trà Bản. Những cánh sóng ra đa cảnh giới bờ kiểm soát vùng biển và không phận tầng thấp của Việt Nam. Từ chân núi, cán bộ chiến sĩ lên trạm phải đi bộ khoảng 7km đường đồi núi. Đường đảo xuyên qua rừng nguyên sinh. Nhiều đoạn phải luồn dưới tán cây đổ, trèo qua phiến đá trơn trượt.

Nhận nhiệm vụ từ năm 2021 tới nay, Thượng úy Nguyễn Ngọc Tú, Phó Trạm trưởng Trạm ra đa 485 cho biết, khó khăn lớn nhất của trạm là địa hình núi cao, thưa dân cư, xung quanh bốn bề là núi rừng và biển cả. “Mỗi cán bộ, chiến sĩ đều phải xác định rõ tinh thần vượt khó, vững vàng ý chí, hoàn thành tốt nhiệm vụ quan sát vùng trời, vùng biển được giao”, Thượng úy Ngọc Tú chia sẻ.

Thiếu thốn về giao thông khiến việc tiếp tế cho các trạm ra đa trên đảo và trên núi trở nên vất vả gấp nhiều lần so với đất liền. Chiến sĩ Nguyễn Văn Thành kể rằng trung bình 1-2 ngày mới có một chuyến tiếp phẩm. Lương thực, thực phẩm được chia vào ba lô, mỗi người đeo trên lưng, chia nhau mang vác, vượt đồi dốc để lên trạm.

“Có những đợt chúng tôi phải mang cả vật liệu xây dựng, đồ dùng sinh hoạt, đi lên đi xuống cả tuần. Công việc quan sát biển được ví như mắt thần của biển cả, theo dõi phương tiện tàu thuyền, máy bay bay tầm thấp, kịp thời báo cáo về sở chỉ huy”, anh Tú nói.

Thiếu tá Lê Văn Phúc có hơn 5 năm công tác tại trạm cho biết, trạm thực hiện chế độ trực luân phiên dịp Tết. “Vất vả nhất vẫn là leo đồi, mang vác lương thực phục vụ các kíp trực. Có thời điểm, cả đơn vị phải cùng nhau vác gạo lên trạm. Chúng tôi tự trồng rau để cải thiện bữa ăn”, anh Phúc chia sẻ.

Giữa trùng khơi sóng gió, những người lính ra đa vẫn ngày đêm bám trạm, bám máy, lặng thầm dõi theo từng con sóng, từng mục tiêu trên màn hình. Họ không chỉ là “mắt thần” bảo vệ chủ quyền biển đảo, mà còn là điểm tựa tin cậy cho ngư dân vươn khơi bám biển, cho nhân dân cả nước yên tâm đón những mùa xuân bình yên.

Ngọc Linh

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/nhung-nguoi-giu-mat-than-bien-bac-post1819049.tpo