Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025, Tổng công ty Xi măng Việt Nam - CTCP (VICEM) ghi nhận doanh thu thuần đạt 24.631 tỷ đồng, tăng 8% so với năm trước. Lợi nhuận gộp đạt 2.751 tỷ đồng, tăng tới 62%, cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh đã có sự cải thiện nhất định trong bối cảnh thị trường vật liệu xây dựng vẫn đối mặt nhiều thách thức.
Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực từ doanh thu chưa đủ để giúp doanh nghiệp thoát lỗ. Năm 2025, VICEM ghi nhận khoản lỗ sau thuế hơn 158 tỷ đồng. Dù mức lỗ đã giảm mạnh so với khoản lỗ gần 986 tỷ đồng của năm 2024, đây vẫn là năm thứ ba liên tiếp doanh nghiệp kinh doanh dưới giá vốn chủ sở hữu.
Kiểm toán viên nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của nhiều công ty con của VICEM. Ảnh minh họa
Việc liên tục thua lỗ khiến lỗ lũy kế của VICEM tính đến ngày 31/12/2025 tăng lên hơn 3.408 tỷ đồng.Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng tài sản của VICEM đạt 34.376 tỷ đồng. Trong cơ cấu tài sản, tiền mặt và tiền gửi ngân hàng ở mức gần 5.677 tỷ đồng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đang ghi nhận hơn 16.239 tỷ đồng nợ phải trả, trong đó nợ vay tài chính ở mức gần 7.356 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu còn lại khoảng 18.137 tỷ đồng.
Nhiều công ty con tiếp tục chìm trong thua lỗ
Theo đơn vị kiểm toán, tại ngày 31/12/2025, nợ ngắn hạn của VICEM vượt quá tài sản ngắn hạn khoảng 4.091 tỷ đồng. Mặc dù mức chênh lệch này đã giảm so với con số 4.554 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2024, kiểm toán viên vẫn cho rằng đây là dấu hiệu phản ánh những khó khăn nhất định về dòng tiền và khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn tại một số công ty con.
Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp gồm Vicem Tam Điệp, Vicem Sông Thao và Xi măng Hạ Long tiếp tục là những đơn vị có tình hình tài chính kém khả quan nhất trong hệ thống. Tính đến cuối năm 2025, tổng lỗ lũy kế của các doanh nghiệp này lên tới khoảng 8.054 tỷ đồng.
Không chỉ ghi nhận khoản lỗ tích tụ lớn trong nhiều năm, các đơn vị trên còn đang chịu áp lực thanh khoản đáng kể. Tổng nợ phải trả ngắn hạn của nhóm doanh nghiệp này vượt tài sản ngắn hạn khoảng 7.465 tỷ đồng, phản ánh tình trạng mất cân đối vốn lưu động vẫn chưa được giải quyết.
Ngoài các khoản lỗ lớn, một số công ty trong hệ sinh thái VICEM còn rơi vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu. Trong đó có Công ty CP Xi măng Miền Trung, công ty con của Công ty CP Xi măng Bỉm Sơn và Công ty TNHH MTV Xi măng Hạ Long, đơn vị trực thuộc Xi măng Hạ Long.
Trước những lưu ý từ đơn vị kiểm toán, VICEM cho biết việc cải thiện tình hình tài chính của các doanh nghiệp nêu trên phụ thuộc chủ yếu vào khả năng nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong các năm tới cũng như việc thu xếp nguồn vốn để thanh toán các nghĩa vụ nợ đến hạn.
Theo doanh nghiệp, Tổng công ty đang tiếp tục xem xét các giải pháp hỗ trợ như gia hạn nợ vay, đồng thời yêu cầu các đơn vị thành viên xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp với thực tế thị trường và chủ động cân đối nguồn trả nợ trong các năm tiếp theo.
Dù vậy, Ban lãnh đạo VICEM vẫn đánh giá việc lập báo cáo tài chính năm 2025 trên cơ sở hoạt động liên tục đối với các công ty con này là phù hợp.
Loạt vấn đề tồn đọng tại Xi măng Hạ Long và dự án nghìn tỷ đồng
Ngoài những lưu ý liên quan đến khả năng hoạt động liên tục, báo cáo kiểm toán năm 2025 còn đề cập tới một số vấn đề tồn đọng khác tại VICEM.
Một trong số đó là Dự án Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM. Theo bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân TP Hà Nội, các cá nhân liên quan phải liên đới bồi thường toàn bộ thiệt hại cho VICEM với tổng số tiền khoảng 397 tỷ đồng.
Tại thời điểm cuối năm 2025, giá trị xây dựng cơ bản dở dang của dự án này đang được ghi nhận khoảng 773 tỷ đồng. Kiểm toán viên cho biết các khoản mục liên quan có thể được điều chỉnh sau khi phán quyết cuối cùng của tòa án được thực hiện.
Bên cạnh đó, đơn vị kiểm toán cũng đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với Công ty CP Xi măng Hạ Long, nơi VICEM đang sở hữu 82,69% vốn điều lệ.
Theo nội dung được nêu trong báo cáo, Xi măng Hạ Long chưa ghi nhận các khoản chi phí lãi vay liên quan đến khoản vay từ Tổng công ty Sông Đà - CTCP kể từ ngày 01/01/2016. Việc chưa hạch toán phát sinh từ phương án tái cơ cấu khoản vay từng được Bộ Xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ xem xét trước đây.
Cụ thể, năm 2016, VICEM đã đề nghị điều chỉnh hợp đồng vay theo hướng chưa trả nợ gốc trong năm đầu tiên, kéo dài thời gian trả nợ lên 10 năm và áp dụng mức lãi suất 0% trong suốt thời gian hoàn trả khoản vay.
Đến cuối năm 2017, Tổng công ty Sông Đà cho biết sẽ thực hiện cơ cấu lại khoản nợ sau khi nhận được ý kiến chấp thuận từ cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, đến thời điểm lập báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, VICEM và Xi măng Hạ Long vẫn chưa nhận được văn bản chính thức xác nhận việc miễn hoặc không phải thanh toán các khoản lãi vay và lãi phạt liên quan.
Do chưa có đầy đủ căn cứ pháp lý để đánh giá nghĩa vụ phát sinh từ khoản vay này, kiểm toán viên cho rằng không thể xác định liệu việc Xi măng Hạ Long chưa ghi nhận chi phí lãi vay có phù hợp hay không. Đồng thời, đơn vị kiểm toán cũng không thể lượng hóa đầy đủ ảnh hưởng của vấn đề này đối với báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của VICEM.
Những tồn tại kéo dài tại một số công ty con tiếp tục là thách thức lớn đối với VICEM trong quá trình tái cơ cấu. Trong bối cảnh thị trường xi măng vẫn chưa thực sự hồi phục mạnh, khả năng xử lý các khoản lỗ lũy kế, cân đối dòng tiền và cải thiện hiệu quả hoạt động tại các đơn vị thành viên sẽ là yếu tố quyết định đến triển vọng tài chính của doanh nghiệp trong những năm tới.
Xuân Bắc