Trục đường Nguyễn Trãi (phường Thanh Xuân) những năm qua đã nhiều lần bị đào lên để lát đá, sửa chữa hạ tầng ngầm, thi công thoát nước, tổ chức lại giao thông… Tương tự, các tuyến đường: Xuân Thủy, Cầu Giấy, Trần Đăng Ninh (phường Cầu Giấy) cũng bị đào vỉa hè để hạ ngầm điện, thoát nước, sau đó lát đá mới rồi tiếp tục bị cắt xẻ phục vụ thi công các hạng mục khác. Hay như phố Đặng Văn Ngữ (phường Kim Liên), vỉa hè vừa hoàn thiện chưa đầy một năm đã bị đào lên để lắp đặt hệ thống kỹ thuật.
Chị Lê Thu Hồng, ở phường Cầu Giấy cho biết, từ nhiều năm nay, tuyến đường Cầu Giấy thi công đào đường liên tục. Đơn vị thi công này làm xong một thời gian chưa lâu thì lại đến đơn vị thi công khác đến đào lên gây bụi bẩn, tắc đường. “Ngoài bụi bẩn, tình trạng này còn khiến chi phí đầu tư bị đội lên. Mỗi lần đào lên lấp xuống đồng nghĩa với việc phá bỏ kết cấu cũ, tái lập mặt đường, kéo theo chi phí nhân công, vật liệu và thời gian thi công, rất lãng phí cho ngân sách”, chị Lê Thu Hồng nói.
Ngoài ra, tình trạng đào đường rồi hoàn trả cẩu thả cũng là vấn đề gây lãng phí lớn khi những con đường vốn sạch đẹp, phẳng phiu trở nên lồi lõm, chắp vá do sự thiếu trách nhiệm của đơn vị thi công. Những ngày gần đây, tuyến phố Huỳnh Thúc Kháng (phường Láng) trở nên gập ghềnh, nham nhở do đơn vị thi công đào đường nhưng hoàn trả cẩu thả. Tình trạng này cũng xuất hiện tại phố Phùng Hưng (phường Cửa Nam). Trước đó, phố Đào Tấn (phường Giảng Võ), đoạn ngã tư Liễu Giai - Đào Tấn - Kim Mã đã bị đào xới, hạ ngầm nhưng mặt đường tại một số đoạn vẫn chưa được hoàn trả đúng hiện trạng ban đầu, để lại những vệt vá tạm bợ, gồ ghề, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Về vấn đề này, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Công trình giao thông Hà Nội Đỗ Thị Thanh Thủy cho biết, theo quy định, sau khi thi công các công trình hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, viễn thông…), đơn vị thi công phải hoàn trả mặt đường bảo đảm chất lượng tương đương hoặc tốt hơn hiện trạng ban đầu. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều tuyến phố Hà Nội cho thấy, việc hoàn trả vẫn mang tính đối phó theo kiểu “làm cho có”. Việc hoàn trả cẩu thả không chỉ ảnh hưởng mỹ quan mà còn làm giảm tuổi thọ công trình giao thông. Những vết vá không đạt chuẩn sẽ nhanh chóng xuống cấp, tạo thành “ổ gà”, “ổ trâu”, buộc phải sửa chữa lại, gây lãng phí ngân sách và ảnh hưởng kéo dài đến người dân.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa nằm ở việc phát triển hạ tầng thiếu đồng bộ. Nhiều tuyến phố phải đào lên để bổ sung hệ thống thoát nước, điện, viễn thông… do trước đó chưa được triển khai đầy đủ. Nói cách khác, quy hoạch có thể đã có, nhưng việc thực hiện lại chia nhỏ, thiếu thống nhất, phụ thuộc vào từng dự án, từng nguồn vốn, khiến cùng một con đường phải “chịu trận” nhiều lần. Hệ lụy của tình trạng này không chỉ dừng ở chi phí ngân sách mà còn là những ảnh hưởng có thể đong đếm khác. Trước hết là ùn tắc giao thông. Các tuyến đường bị rào chắn kéo dài khiến mặt đường thu hẹp, áp lực dồn lên các trục lân cận, gây tắc nghẽn cục bộ. Tiếp đến là ô nhiễm môi trường khi bụi từ công trình, đất đá, vật liệu xây dựng phát tán, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Ngoài ra, hoạt động kinh doanh của người dân cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Nhiều cửa hàng nằm trong khu vực thi công bị che chắn, nên khách hàng khó tiếp cận, khiến doanh thu sụt giảm.
Các chuyên gia cũng cho rằng, các đơn vị thi công cần kiên quyết áp dụng nguyên tắc đào đường một lần và đồng thời triển khai toàn bộ hệ thống ngầm điện, nước, viễn thông, thoát nước… Ngoài ra, cần có một đầu mối điều phối thống nhất cấp thành phố để kiểm soát tiến độ, tránh chồng chéo giữa các đơn vị. Hà Nội đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, nhu cầu nâng cấp hạ tầng là tất yếu. Nhưng nếu việc đầu tư không đi kèm với quản lý hiệu quả, thì mỗi công trình có thể trở thành một “vết sẹo” kéo dài trên bộ mặt đô thị, gây lãng phí cho ngân sách.
Dung Nhi