Nơi đất chưa lành, sự sống vẫn hồi sinh

3 giờ trướcBài gốc

Hoạt động rà phá bom mìn tại Quảng Trị. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Những vết thương chưa lành

Bắc Trạch và Hoàn Lão từng nằm trên tuyến đường 20 Quyết Thắng - trục vận tải chiến lược của đường Trường Sơn. Chính vị trí đặc biệt này đã khiến nơi đây hứng chịu mật độ bom đạn dày đặc trong chiến tranh, để lại những di chứng nặng nề đến tận hôm nay.

Trong căn nhà nhỏ ở thôn Cà, xã Hoàn Lão, ông Lê Ngọc Toản sống cùng người mẹ đã ngoài 90 tuổi. Năm 12 tuổi, một vụ nổ bom mìn đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời ông. Những mảnh kim loại vẫn còn nằm trong cơ thể, không thể lấy ra. Ở tuổi ngoài 50, ông không lập gia đình. Tài sản lớn nhất của ông là hai sào ruộng. Thu nhập khoảng một triệu đồng mỗi tháng, không đủ cho những ngày trái gió trở trời khi vết thương cũ hành hạ.

Cách đó không xa, căn nhà cấp bốn của vợ chồng bà Dương Thị Diên đã xuống cấp. Chồng bà, ông Võ Văn Khảng mù một bên mắt trong một vụ nổ bom bi năm 1976. Một mảnh kim loại vẫn nằm trong chân ông suốt gần nửa thế kỷ. Không có trợ cấp xã hội, gia đình ông bà sống dựa vào ba sào ruộng. Bình quân thu nhập chưa đến 700.000 đồng/người/tháng. Ông Khảng còn đang chống chọi với bệnh ung thư dạ dày. Con trai ông lại vừa bị tai nạn lao động.

Mỗi năm, Nhà nước chi hàng trăm tỷ đồng cho công tác rà phá bom mìn, nhưng với tốc độ rà phá khoảng 200.000 ha/năm, sẽ cần hàng trăm năm nữa để làm sạch hoàn toàn diện tích đất bị ô nhiễm.

Ngày 6/4, một chương trình hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng bị ảnh hưởng bom mìn được tổ chức tại Bắc Trạch và Hoàn Lão do Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam, Hội Vì sự phát triển của người khuyết tật tỉnh Quảng Trị (AEPD) và Chi hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Quảng Trị 2 phối hợp thực hiện. Ông Nguyễn Văn Tuy, một trong những người nhận hỗ trợ xúc động chia sẻ: “Đây không chỉ là sự giúp đỡ về vật chất mà còn là nguồn động viên để chúng tôi có thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống”.

Theo Đại tá Vũ Quốc Bình, Trưởng ban Tuyên truyền và Vận động, Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam, trong 12 năm qua, Hội đã hỗ trợ sinh kế cho hơn 6.300 nạn nhân trên cả nước, triển khai nhiều hoạt động khám, chữa bệnh miễn phí, phục hồi chức năng và an sinh xã hội. Riêng khu vực tỉnh Quảng Bình cũ (nay thuộc Quảng Trị), 56 gia đình đã được hỗ trợ với tổng kinh phí 672 triệu đồng. Từ đàn gà, vịt giống, nhiều hộ đã phát triển thành nguồn thu ổn định. Mô hình nuôi bò sinh sản cũng giúp các hộ dân tích lũy tài sản, vươn lên thoát nghèo.

Phó Chủ tịch UBND xã Hoàn Lão Nguyễn Văn Hải cho biết, giai đoạn 2022-2024, địa phương triển khai các mô hình chăn nuôi lợn, bò lai, gà thả vườn, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và giúp nhiều hộ dân thoát nghèo bền vững. Với nạn nhân bom mìn, dù không phải ai cũng thuộc diện nghèo nhưng do thương tật, suy giảm khả năng lao động cho nên rất cần được hỗ trợ ổn định cuộc sống.

Học cách "tránh bom"

Ở Bắc Trạch và Hoàn Lão có một nghịch lý: Trẻ em phải học cách tránh bom mìn! Với em Nguyễn Văn Duy, học sinh lớp 7, Trường THCS Liên Trạch, bài học ấy không chỉ nằm trên trang sách. Nó bắt đầu từ chính câu chuyện trong gia đình em. Một vụ tai nạn bom mìn đã khiến anh Nguyễn Văn Lượng, cha của Duy bị mù một mắt. Nguồn sống của cả gia đình dựa vào nghề thu gom ve chai của mẹ và công việc làm thuê bấp bênh của cha. Dù khó khăn, anh Lượng vẫn cố gắng cho các con đi học. Các thầy, cô giáo cũng tạo mọi điều kiện để Duy không bị thiệt thòi.

Ngày 6/4, Duy cùng gần 1.000 học sinh trực tiếp tham gia cuộc thi, xây dựng tiểu phẩm, xử lý tình huống thực tế. Nhiều em tự viết kịch bản, tập luyện vào các buổi tối sau giờ học. Với các em, đó không chỉ là một hoạt động ngoại khóa, mà là dịp để nhận biết những nguy hiểm vẫn hiện hữu quanh mình. Thầy Lưu Trọng Hoành, Hiệu trưởng Trường THCS Liên Trạch cho biết: “Chúng tôi xây dựng các chuyên đề riêng, đồng thời tích hợp vào bài giảng để học sinh tiếp cận một cách tự nhiên, liên tục. Các em không chỉ học để biết mà còn để chia sẻ lại với gia đình, với người chung quanh, góp phần giảm thiểu rủi ro từ bom mìn.

Trung tướng Phạm Ngọc Khóa, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam cho biết, bằng việc tổ chức các cuộc thi trong trường học giúp kiến thức được tiếp thu tự nhiên, hiệu quả hơn. Mô hình triển khai từ năm 2025 tại Hà Tĩnh cho kết quả tích cực và tiếp tục được nhân rộng ra nhiều địa phương, trong đó có Quảng Trị. Bên cạnh đó, các chương trình hỗ trợ sinh kế cũng được triển khai để giúp đỡ các gia đình nạn nhân bom mìn.

ANH THƠ

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/noi-dat-chua-lanh-su-song-van-hoi-sinh-post955672.html