Nói 'không' với dự thảo luật trình không đủ điều kiện theo quy định

2 giờ trướcBài gốc

Để đáp ứng yêu cầu tạo không gian pháp lý mới cho phát triển, thời gian qua, nhiều luật, nghị quyết và văn bản quy định chi tiết đã được ban hành kịp thời. Theo Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Tổng hợp kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, trong năm 2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, trưởng ngành đã có nhiều nỗ lực trong việc tổ chức triển khai xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật với khối lượng rất lớn văn bản quy định chi tiết lên tới 352 văn bản, giúp đưa các quy định của luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kịp thời đi vào cuộc sống.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết vẫn là một trong những “điểm nghẽn” trong công tác xây dựng pháp luật thời gian qua. Tình trạng này đã tồn tại trong một thời gian dài nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng cho thấy, vẫn còn tình trạng ban hành chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết, một số trường hợp Luật đã có hiệu lực thi hành nhưng hầu hết các văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành theo đúng thời hạn hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực thi hành theo quy định. Trong năm 2025, vẫn còn 173 văn bản ban hành chậm hơn thời điểm có hiệu lực thi hành theo quy định của luật, pháp lệnh, nghị quyết; trong đó, có một số văn bản chậm từ 6 tháng đến 2 năm.

Việc chậm ban hành các văn bản quy định chi tiết dẫn đến “khoảng trống pháp luật”. Điều này dẫn tới sự lúng túng cho cơ quan thực thi, tạo sự thiếu thống nhất, tùy nghi trong áp dụng thi hành các quy định, tạo tâm lý e ngại, né trách nhiệm của cán bộ, công chức vì nguy cơ rủi ro trong thực thi nhiệm vụ. Cùng với đó, việc chưa kịp thời ban hành văn bản quy định chi tiết có thể dẫn tới tình trạng “luật treo”, nhiều chính sách dù đã được ban hành nhưng không thể đi vào cuộc sống vì chưa có hướng dẫn cụ thể, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào các chính sách được ban hành.

Trước yêu cầu về tăng trưởng 2 con số, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế là yêu cầu rất quan trọng. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Tư pháp có trách nhiệm khẳng định rõ hồ sơ trình có đủ điều kiện trình hay chưa; kiên quyết không trình Chính phủ các hồ sơ chưa đủ điều kiện, không có các dự thảo văn bản quy định chi tiết kèm theo. Đặc biệt, cùng với kiểm soát tiến độ, phải bảo đảm chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật; thời gian ngắn nên cần áp dụng khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, có cơ chế mời chuyên gia thẩm định, đánh giá độc lập, đặc biệt là các đối tượng chịu tác động, cầu thị lắng nghe các ý kiến, phản biện, xem quy định có đúng, có trúng, có khả thi trên thực tế, có áp dụng được không…

Để bảo đảm tiến độ, chất lượng văn bản quy định chi tiết đòi hỏi nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Theo đó, người đứng đầu bộ, ngành phải trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng văn bản quy định chi tiết. Đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm chứ không chỉ là công việc chuyên môn của đơn vị pháp chế. Cùng với đó, gắn trách nhiệm cá nhân với tiến độ và chất lượng văn bản. Trường hợp để xảy ra chậm ban hành, nợ đọng kéo dài hoặc văn bản kém chất lượng phải xem xét trách nhiệm cụ thể, tránh tình trạng không ai chịu trách nhiệm cuối cùng. Tuân thủ nghiêm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng văn bản hướng dẫn song song với quá trình làm luật. Cơ chế dõi tiến độ theo thời gian thực, công khai danh mục văn bản chậm ban hành là điều rất cần thiết để tăng tính minh bạch và áp lực trách nhiệm. Đẩy mạnh việc số hóa toàn bộ quy trình xây dựng văn bản cũng giúp tăng tính minh bạch, dễ theo dõi tiến độ và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan.

Đặc biệt, cần kiên quyết “bác” những dự án luật, nghị quyết chưa đủ điều kiện, chưa đúng quy định, chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng. Muốn vậy, phải nâng cao hơn vai trò của cơ quan “gác cổng” của Bộ Tư pháp trong khâu thẩm định, vai trò thẩm tra, của các cơ quan của Quốc hội, giám sát chặt chẽ việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật. Khi siết chặt được kỷ luật xây dựng pháp luật, tình trạng luật “chờ” nghị định, nghị định “chờ” thông tư sẽ được khắc phục. Làm tốt điều này, sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng pháp luật, và thể chế thật sự đi trước và mở đường cho phát triển.

Song Hà

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/noi-khong-voi-du-thao-luat-trinh-khong-du-dieu-kien-theo-quy-dinh-10417373.html