Nới quy định tiền gửi Kho bạc giúp khơi thông thanh khoản ngân hàng

3 giờ trướcBài gốc

Ngân hàng Nhà nước hiện đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN nhằm quy định các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Động thái này không chỉ nhằm cập nhật các chuẩn mực quản trị rủi ro hiện đại mà còn cho thấy sự cầu thị của cơ quan quản lý trước những kiến nghị thực tế từ các ngân hàng thương mại.

Một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước sẽ được tính vào huy động vốn các ngân hàng sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản.

Một trong những thay đổi căn bản nhất là việc chuyển đổi từ chỉ tiêu tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) sang tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR).

Điểm nhấn quan trọng nhất trong dự thảo lần này nằm ở phương pháp xác định cấu phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước trong rổ nguồn vốn huy động. Theo quy định tại Thông tư 22 trước đây, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động phải giảm dần theo lộ trình và tiến tới loại bỏ hoàn toàn vào năm 2026.

Tuy nhiên, dự thảo mới đã điều chỉnh theo hướng tích cực hơn khi cho phép 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tiếp tục tính vào nguồn vốn huy động của ngân hàng. Đây được xem là một bước đi cần thiết nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong bối cảnh nguồn lực từ Kho bạc Nhà nước thường xuyên duy trì ở mức rất lớn, có thời điểm lên tới nửa triệu tỷ đồng.

Sự điều chỉnh này mang lại lợi ích trực tiếp và rõ rệt cho các ngân hàng thương mại, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh vốn là nơi lưu giữ phần lớn tiền gửi của Kho bạc. Việc nới lỏng quy định giúp các nhà băng cải thiện đáng kể tỷ lệ an toàn vốn, đồng thời giảm bớt áp lực phải chạy đua tăng lãi suất huy động từ khu vực dân cư để bù đắp khoảng trống thanh khoản.

Các chuyên gia phân tích đánh giá rằng quy định mới sẽ đóng vai trò như một "mỏ neo" giúp định hướng mặt bằng lãi suất ổn định hơn, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức tín dụng mở rộng quy mô cấp tín dụng cho nền kinh tế.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 của nhóm ngân hàng có vốn nhà nước chi phối gồm: Vietcombank, VietinBank và BIDV, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng này đã tăng gần 11% so với cuối năm 2024. Đây là nguồn vốn có quy mô rất lớn, đóng vai trò quan trọng trong cân đối thanh khoản của hệ thống ngân hàng quốc doanh.

Cụ thể, tại Vietinbank, tính đến cuối quý IV, Kho bạc Nhà nước đang gửi 134.625 tỷ đồng tiền gửi thanh toán, giảm khoảng 7% so với cuối năm 2024. Dù sụt giảm nhẹ, đây vẫn là một trong những khoản tiền gửi tổ chức có quy mô lớn nhất tại ngân hàng này.

Tại BIDV, số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đạt 135.865 tỷ đồng, giảm khoảng 6,5% so với cuối năm 2024. Vietcombank là hơn 136.000 tỷ đồng, con số này gấp 1,8 lần so với đầu năm.

Song hành với việc điều chỉnh tỷ lệ huy động, dự thảo cũng làm rõ khái niệm cấp tín dụng bằng cách bao gồm cả dư nợ đối với cá nhân và tổ chức cùng với các khoản đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp hay các khoản ủy thác cấp tín dụng. Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên trì định hướng duy trì tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn ở mức tối đa 85% nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống.

Bên cạnh đó, để nâng cao năng lực chống chịu rủi ro, dự thảo đã bổ sung thêm các chỉ tiêu mới theo chuẩn mực Basel III bao gồm tỷ lệ đòn bẩy cùng với tỷ lệ khả năng chi trả và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng.

Trong đó, tỷ lệ đòn bẩy được kỳ vọng sẽ trở thành lớp bảo vệ thứ hai giúp hạn chế sự tích tụ vay nợ quá mức, nhất là trong những trường hợp các yêu cầu về vốn dựa trên rủi ro có thể bị sai lệch. Đối với các tỷ lệ như khả năng chi trả và nguồn vốn ổn định ròng, Ngân hàng Nhà nước đưa ra lộ trình áp dụng đầy đủ bắt đầu từ ngày 01/01/2028.

Quy định này yêu cầu các ngân hàng phải duy trì lượng tài sản thanh khoản cao đủ để bù đắp dòng tiền ra ròng trong ngắn hạn và đảm bảo nguồn vốn trung và dài hạn luôn ở mức an toàn để tài trợ cho các tài sản rủi ro.

Nhằm khuyến khích các tổ chức tín dụng tiên phong trong quản trị rủi ro, dự thảo cũng mở ra cơ chế cho phép áp dụng sớm các tiêu chuẩn Basel III. Các ngân hàng có thể đăng ký thực hiện các tỷ lệ mới ngay khi Thông tư có hiệu lực với điều kiện phải tuân thủ mức tối thiểu 100% và có sự xác nhận từ tổ chức kiểm toán độc lập.

Song song với đó, hệ thống quản lý rủi ro thanh khoản cũng được yêu cầu kiện toàn thông qua các bước nhận diện và đo lường chặt chẽ, tạo thành một khung pháp lý hoàn chỉnh để bảo vệ hệ thống ngân hàng trước những biến động bất ngờ của thị trường tài chính quốc tế và trong nước.

Thanh Hoa

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/noi-quy-dinh-tien-gui-kho-bac-giup-khoi-thong-thanh-khoan-ngan-hang.html