Lớp bùn khô nứt nẻ phủ kín một trang trại ở Waialua, Hawaii. Ảnh: AP
Lớp bùn đỏ nâu phủ kín trang trại ở Hawaii của ông Bok Kongphan nay đã khô cứng dưới nắng nhiệt đới. Gia đình ông đang phải đối mặt với tình trạng mất mùa các loại rau xanh như cải thìa, khổ qua và cà chua. Lá của những cây chuối, dừa và xoài vừa mới trồng đã ngả vàng, nhiều khả năng khó sống sót.
Trên khắp bờ Bắc đảo Oahu, khu vực nổi tiếng với những con sóng lớn thu hút dân lướt sóng, các trang trại nhỏ cung cấp lương thực cho đảo đang gặp khó khăn sau hai trận bão liên tiếp vào tháng 3, gây ra trận lũ lụt tồi tệ nhất trong hai thập kỷ qua. Giới chức kêu gọi nông dân không bỏ cuộc, nhấn mạnh rằng nông nghiệp địa phương rất quan trọng đối với quần đảo biệt lập này.
“Trong một số trường hợp, toàn bộ trang trại đã bị phá hủy. Đây là những nông dân chỉ còn vài ngày hoặc vài tuần nữa là thu hoạch nhưng giờ họ phải bắt đầu lại từ đầu”, Brian Miyamoto, Giám đốc điều hành Hiệp hội Nông trại Hawaii, cho biết.
Theo dữ liệu do các nhóm vận động nông nghiệp thu thập, hơn 600 trong số 6.500 trang trại của Hawaii đã báo cáo thiệt hại gần 40 triệu USD, bao gồm tổn thất về mùa màng, gia súc và máy móc.
Tuy nhiên, ông Miyamoto cho biết hiệp hội nông trại ước tính mức độ thiệt hại thực tế còn lớn hơn, với khoảng 50 triệu USD tại gần 2.000 trang trại.
Một loại hình nông nghiệp đặc thù
Vào cuối thế kỷ 19 và thế kỷ 20, nông nghiệp đồn điền phát triển mạnh tại Hawaii. Các hoạt động này thu hút một lượng lớn lao động nhập cư, chủ yếu từ châu Á và Bồ Đào Nha.
Nhưng mô hình độc canh quy mô lớn này dần suy giảm vào những năm 1990 do cạnh tranh quốc tế. Giới chức bắt đầu thúc đẩy các trang trại nhỏ hơn, với nhiều loại cây trồng hơn để bán cho các cửa hàng tạp hóa địa phương hoặc tại chợ nông sản.
Những gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu trong đại dịch Covid-19 đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn lương thực địa phương tại Hawaii, thúc đẩy bang này tăng cường hỗ trợ cho các trang trại trong những năm gần đây.
Các hỗ trợ bao gồm tiền đầu tư cơ sở hạ tầng, chương trình “từ nông trại đến trường học” và các khoản vay cho những người bị ngân hàng từ chối tín dụng.
Tuy nhiên, họ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Không giống như nhiều nông trại ở đất liền Mỹ, các trang trại ở Hawaii thường quá nhỏ và đa dạng hóa cây trồng đến mức không đủ khả năng chi trả hoặc không đủ điều kiện để mua bảo hiểm cây trồng.
Nhiều nông dân là người nhập cư phải chật vật kiếm sống ngay cả trước khi các cơn bão xảy ra.
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), phần lớn các trang trại ở Hawaii báo cáo doanh thu hằng năm dưới 10.000USD. Trận lũ lụt, cùng với gió mạnh và mất điện, đã khiến gia súc chết hoặc bị suy kiệt, đồng thời phá hủy thiết bị, phương tiện và cơ sở hạ tầng.
Nông dân trong tuyệt vọng
Không có bảo hiểm, ông Kongphan, một người nhập cư từ Thái Lan, đang cố gắng xin hỗ trợ của chính phủ và tìm cách san phẳng lớp đất bị dòng nước lũ cuốn trôi.
Các khoản hỗ trợ hiện có bao gồm cứu trợ thiên tai liên bang, khoản trợ cấp khẩn cấp một lần 1.500USD và các khoản vay dài hạn từ bang, cùng một quỹ từ thiện đã gây quỹ khoảng 850.000USD trong những tuần sau lũ. Nhiều nông dân cũng lập trang gây quỹ trực tuyến.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Kongphan gọi trận lũ là “rất tàn khốc”, nhưng ông sẽ tiếp tục làm việc trên mảnh đất thuê 5 mẫu Anh (2ha) trong 5 năm qua, trồng rau để bán tại các chợ nông sản, chợ trời và các cửa hàng, quầy hàng ở khu Chinatown của Honolulu.
Ông Kongphan chỉ vào một vệt mờ cao đến đùi trên tấm ván ép trong nhà, đánh dấu mực nước đã dâng lên bên trong căn nhà do ông tự xây từ một container vận chuyển.
Balanay, người học nghề nông từ mẹ sau khi gia đình nhập cư đến Hawaii, không chắc liệu mình có muốn tiếp tục gắn bó với nghề nông hay không. Bà nhớ lại dòng nước lũ dâng lên tới ngang eo chỉ trong vài giây và cuốn trôi toàn bộ mùa màng của mình giữa đêm.
DUY HOÀNG