Nông nghiệp quý I/2026: Kim ngạch xuất khẩu 16,69 tỷ USD và áp lực chuyển đổi giá trị

3 giờ trướcBài gốc

Trong quý I/2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế Việt Nam với mức tăng trưởng 3,58%, đóng góp 5,60% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, GDP toàn nền kinh tế quý I ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành nông nghiệp không chỉ giữ nhịp ổn định mà còn được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới với mục tiêu xuất khẩu đạt 100 tỷ USD vào năm 2030.

Nhiều điểm sáng trong sản xuất và xuất khẩu nông sản

Sản xuất nông nghiệp trong ba tháng đầu năm ghi nhận sự tăng trưởng khá tại nhiều phân khúc. Nhóm cây lâu năm đạt kết quả tích cực với sản lượng sầu riêng tăng khoảng 15%, mít tăng 12,8% và thanh long tăng 3,1%. Ngành chăn nuôi cũng duy trì đà phục hồi khi tổng đàn lợn tăng 2,9%, đàn gia cầm tăng 3,3%; riêng sản lượng thịt lợn hơi đạt 1,44 triệu tấn, tăng 4,9%.

Về hoạt động ngoại thương, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản quý I/2026 đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, chỉ trong hai tháng đầu năm, kim ngạch đã vượt ngưỡng 11 tỷ USD nhờ nhu cầu tăng mạnh từ thị trường Trung Quốc. Thặng dư thương mại toàn ngành đạt 4,78 tỷ USD.

Rau quả là điểm sáng nổi bật nhất với kim ngạch đạt 1,54 tỷ USD, tăng 32,1%. Bên cạnh đó, các mặt hàng như hạt tiêu, gỗ và sản phẩm gỗ, cà phê, tôm tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu xuất khẩu. Ngành thủy sản cũng duy trì được đà tăng trưởng ổn định trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động.

Nghịch lý tăng sản lượng nhưng giảm giá trị

Dù các con số tổng quan khá tích cực, ngành nông nghiệp đang đối mặt với áp lực lớn về giá trị xuất khẩu. Thực tế ghi nhận một nghịch lý: nhiều mặt hàng chủ lực tăng trưởng về khối lượng nhưng kim ngạch lại sụt giảm. Cụ thể, xuất khẩu cà phê tăng 12,6% về lượng nhưng kim ngạch giảm 6,4% do giá bình quân giảm sâu. Tương tự, mặt hàng gạo dù sản lượng ổn định nhưng kim ngạch giảm 7,8%.

Bên cạnh áp lực về giá, thị trường xuất khẩu cũng ghi nhận những tín hiệu khó khăn tại các khu vực truyền thống. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 5,2%, phản ánh tác động từ cạnh tranh thương mại và các rào cản kỹ thuật khắt khe. Ngành tôm nói riêng và thủy sản nói chung đang phải đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại từ các quốc gia nhập khẩu lớn.

Nâng cao chế biến giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và đưa nông sản xuất khẩu được nhiều hơn - Ảnh: VGP/Đỗ Hương

Chiến lược chuyển đổi từ sản lượng sang giá trị

Để giải quyết các điểm nghẽn, ngành nông nghiệp đang triển khai các đề án chiến lược nhằm nâng cao chất lượng và tính bền vững. Trọng tâm là Đề án phát triển 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh, đây là bước ngoặt trong tái cơ cấu ngành lúa gạo, vừa giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa thực hiện cam kết quốc tế về trung hòa carbon.

Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế sinh thái, tuần hoàn và tăng cường truy xuất nguồn gốc được xác định là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, thách thức hiện hữu là chi phí đầu vào tăng cao và tốc độ chuyển đổi số còn chậm, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Mục tiêu và thách thức trong các quý tiếp theo

Năm 2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt từ 73–74 tỷ USD, tăng khoảng 3,7–4% so với năm trước. Trong đó, nhóm hàng nông sản được kỳ vọng đóng góp khoảng 40 tỷ USD, riêng rau quả hướng tới mốc 9–10 tỷ USD thông qua việc đẩy mạnh chế biến sâu.

Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, ngành phải đối mặt với nhiều rủi ro lớn:

Biến đổi khí hậu: Hiện tượng El Ninõ gây nguy cơ thiếu nước sản xuất.
Rào cản quốc tế: Vấn đề khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU) khi làm việc với Ủy ban châu Âu.
Chi phí sản xuất: Giá vật tư đầu vào tăng gây áp lực lên lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, trong quý II và thời gian tới, nhiệm vụ trọng tâm của ngành là hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành. Định hướng cơ cấu lại sẽ tập trung vào ba trục sản phẩm chính gắn với chỉ dẫn địa lý và liên kết chuỗi giá trị. Ngành nông nghiệp phấn đấu đạt mức tăng trưởng khoảng 3,6% trong quý II, tiếp tục giữ vững vai trò nền tảng kinh tế quốc gia.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/nong-nghiep-quy-i2026-kim-ngach-xuat-khau-1669-ty-usd-va-ap-luc-chuyen-doi-gia-tri-3334240.html