Ô nhiễm ánh sáng ở sa mạc Atacama đe dọa hoạt động các đài quan sát

3 giờ trướcBài gốc

Nằm ở Chile, sa mạc Atacama từng được xem là nơi có bầu trời đêm tối và trong nhất hành tinh, rất thích hợp cho việc quan sát bầu trời, các hiện tượng thiên văn. Tuy nhiên, nơi đây đang đối mặt nguy cơ ô nhiễm ánh sáng ngày càng gia tăng.

Quá trình mở rộng đô thị, khai thác tài nguyên và các dự án năng lượng khiến ánh sáng nhân tạo lan tới cả những khu vực vốn biệt lập ở sa mạc Atacama. Đối với các kính thiên văn cực nhạy, chỉ một nguồn sáng nhỏ cũng đủ làm giảm đi đáng kể chất lượng quan sát.

Trong số các đài quan sát hàng tỷ USD được đặt ở sa mạc Atacama, Đài quan sát Nam Âu đang xây dựng kính thiên văn Extremely Large Telescope, dự kiến hoàn thành vào năm 2030, với kỳ vọng phát hiện các hành tinh giống Trái đất, giúp giải mã bí ẩn về sự sống ngoài vũ trụ.

Đài quan sát Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ở sa mạc Atacama, Chile. Ảnh: ESO/C. Malin (christophmalin.com).

Theo các nhà khoa học, môi trường quan sát lý tưởng của Atacama hiện không chỉ bị đe dọa bởi ánh sáng mà còn bởi bụi, rung chấn vi mô và nhiễu loạn khí quyển từ các hoạt động công nghiệp. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của các thiết bị đắt đỏ có giá trị lên tới hàng tỷ USD.

Một dự án năng lượng từng được đề xuất gần khu vực Đài quan sát Paranal, cách khoảng 10 km, đã vấp phải phản ứng mạnh từ giới khoa học và cuối cùng bị hủy bỏ. Sự việc cho thấy sa mạc Atacama đang đứng trước áp lực phát triển.

Một số chuyên gia cảnh báo nếu giới chức trách không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ có thể lặp lại sự việc từng xảy ra trước đây khi một đài quan sát quốc tế tại Chile từng phải đóng cửa vì ô nhiễm do hoạt động khai thác mỏ.