Ông Trump: Mỹ vượt xa Trung Quốc về AI, Intel đáng ra đã là công ty lớn nhất

một giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông lẽ ra nên yêu cầu sở hữu nhiều cổ phần hơn ở Intel trong quá trình đàm phán với Giám đốc điều hành Lip-Bu Tan hồi tháng 8/2025. Thời điểm đó, chính phủ Mỹ đạt được thỏa thuận nắm giữ gần 10% cổ phần Intel.

Với ông Trump, việc chính phủ can thiệp vào một doanh nghiệp Mỹ đang gặp khó khăn dường như phụ thuộc vào hai yếu tố: cơ hội kiếm lợi và khả năng lãnh đạo công ty đó tạo được thiện cảm cá nhân với ông.

Ví dụ điển hình nhất cho chiến lược mua cổ phần của chính phủ Mỹ là Intel. Mùa hè năm ngoái, ông Trump đã đàm phán để chính phủ Mỹ nắm 9,9% cổ phần Intel, trị giá khoảng 10 tỉ USD. Hãng chip này khi đó đang lao đao vì mất dần thị phần và gánh khoản nợ đáng lo ngại.

“CEO Intel là Lip-Bu Tan đến gặp tôi. Tôi thích ông ấy. Tôi thấy ông ấy rất giỏi”, Tổng thống Trump kể lại.

Ông Trump lúc đó cũng có lợi thế trong tay: các khoản trợ cấp liên bang dành cho sản xuất chip đã được phê duyệt cho Intel nhưng chưa giải ngân.

“Tôi nói: Hãy cho nước Mỹ 10% cổ phần Intel miễn phí. Lip-Bu Tan nói: Đồng ý. Tôi liền nghĩ: Chết tiệt, lẽ ra tôi nên đòi nhiều hơn”, ông Trump nhớ lại.

Các khoản trợ cấp cho Intel sau đó được chuyển đổi thành cổ phần vào tháng 8/2025.

Khi ông Trump kể câu chuyện này, một trợ lý mang tới bản in biểu đồ giá cổ phiếu Intel và đưa cho phóng viên Fortune xem. Theo ông Trump, chỉ trong 8 tháng, phần cổ phần Intel mà chính phủ Mỹ nắm giữ đã tăng giá trị lên hơn 50 tỉ USD.

“Tôi có được ghi công cho chuyện đó không? Có ai biết chính tôi làm điều này không?”, Tổng thống Trump đặt câu hỏi.

Khi được hỏi chiến lược thoái vốn của chính phủ Mỹ sẽ là gì, ông Trump tỏ ra không quá lo lắng. Tổng thống Mỹ cho rằng ông có thể bán dần số cổ phiếu theo thời gian mà không làm Intel sụp đổ, miễn là thông báo rõ kế hoạch với thị trường từ trước.

Ông Trump nói về Intel và cuộc đua AI với Trung Quốc trong cuộc phỏng vấn với Fortune mới đây. Ảnh: SV

Ông Trump: Intel đáng ra đã là công ty lớn nhất thế giới

Intel là ví dụ điển hình cho cách Mỹ cần bảo vệ doanh nghiệp công nghệ trước cạnh tranh nước ngoài.

“Lẽ ra Intel giờ phải là công ty lớn nhất thế giới. Nếu tôi là Tổng thống Mỹ vào thời điểm các công ty bắt đầu nhập chip từ Trung Quốc, tôi đã áp thuế để bảo vệ Intel”, ông Trump tuyên bố.

Nhắc đến TSMC, ông Trump nói thêm: “Intel đáng ra đã giành toàn bộ hoạt động kinh doanh đó và Đài Loan sẽ không có vị thế như hiện nay”. TSMC là hãng sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới hiện nay của Đài Loan.

Nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ đầu tiên của ông Trump diễn ra từ năm 2017 đến 2021.

Hiện TSMC có vốn hóa thị trường khoảng 1.840 tỉ USD, trong khi Intel ở mức khoảng 547 tỉ USD.

Tháng 8/2025, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick thông báo chính phủ Mỹ đã mua cổ phần Intel sau nhiều năm giá cổ phiếu hãng lao dốc. Khoản hỗ trợ 5,7 tỉ USD từ Đạo luật CHIPS trước đó được chuyển thành cổ phần, cùng với 3,2 tỉ USD từ các chương trình hỗ trợ khác của chính phủ Mỹ.

Điều đáng chú ý là chính phủ Mỹ đã trở thành cổ đông lớn nhất của Intel. Kể từ đó, cổ phiếu Intel đã tăng hơn 300%.

Intel nhận cú hích từ Apple và Tesla

Hôm 8/5, trang WSJ đưa tin Intel đã đạt thỏa thuận sơ bộ với Apple để sản xuất một số chip cho thiết bị của gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Đây được xem là cú hích tiềm năng cho mảng sản xuất chip theo hợp đồng của Intel cũng như nỗ lực của chính quyền Trump nhằm củng cố hoạt động sản xuất chip tại Mỹ.

Theo nguồn tin am hiểu vấn đề, hai công ty đã tham gia các cuộc đàm phán chuyên sâu suốt hơn một năm và xây dựng thỏa thuận chính thức vài tháng gần đây.

Cổ phiếu Intel tăng gần 14% sau thông tin này.

Việc giành được hợp đồng từ Apple sẽ mang lại cho Intel nguồn nhu cầu ổn định từ một trong những hãng điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới, giúp củng cố cả danh tiếng lẫn mảng sản xuất chip đã tụt lại phía sau TSMC những năm gần đây.

WSJ cho biết chính phủ Mỹ đã đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Apple vào bàn đàm phán.

Một quan chức chính quyền Mỹ nói ông không thể bình luận trực tiếp về thỏa thuận sơ bộ giữa Apple và Intel, nhưng xác nhận chính phủ nói chung đang cố gắng hỗ trợ Intel.

“Nhìn chung, chúng tôi muốn và đã hỗ trợ Intel”, vị quan chức nói, đồng thời cho biết nỗ lực này không phải vì khoản sở hữu cổ phần tại Intel mà vì đây là hãng sản xuất chip quan trọng của Mỹ.

“Chúng tôi đang cố gắng mang thêm hoạt động kinh doanh đến cho Intel”, ông nhấn mạnh.

Thỏa thuận trên cũng sẽ thúc đẩy mục tiêu của chính quyền Trump trong việc đưa nhiều hoạt động sản xuất chip trở lại Mỹ và tăng cường năng lực sản xuất nội địa.

Hiện chưa rõ Intel sẽ sản xuất chip cho những sản phẩm nào của Apple. Cả Intel lẫn Apple đều từ chối bình luận.

Thương vụ này cũng đánh dấu sự tái hợp giữa hai công ty sau nhiều năm Apple từ bỏ bộ xử lý do Intel thiết kế cho máy Mac để chuyển sang dùng chip tự phát triển.

Ngoài chính phủ Mỹ, Intel trong năm 2025 đã ký thỏa thuận nhận đầu tư từ SoftBank và Nvidia khi Lip-Bu Tan thúc đẩy kế hoạch vực dậy công ty.

Theo WSJ, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã nhiều lần gặp các lãnh đạo cấp cao của Apple, gồm cả Tim Cook, cũng như Elon Musk (Giám đốc điều hành SpaceX) và Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) để khuyến khích họ hợp tác với Intel.

Với Apple, hợp tác với Intel có thể giúp đa dạng hóa nguồn cung khi công ty cần thêm năng lực sản xuất chip tiên tiến. Apple hiện phụ thuộc lớn vào TSMC, trong khi các dây chuyền sản xuất chip tiên tiến của tập đoàn Đài Loan cũng đang có nhu cầu rất cao từ Nvidia và AMD.

Với Intel, việc tìm kiếm khách hàng bên ngoài cho mảng sản xuất chip theo hợp đồng là một phần quan trọng trong kế hoạch phục hồi dưới thời Lip-Bu Tan. Công ty vẫn đang ở giai đoạn đầu trong nỗ lực thu hút khách hàng cho mảng gia công chip sau nhiều lần khởi đầu chưa thành công trước đó.

Cuối tháng 4, Elon Musk tiết lộ Tesla dự định dùng tiến trình 14A của Intel để sản xuất chip trong dự án Terafab ở thành phố Austin, bang Texas.

14A là tiến trình sản xuất chip thế hệ mới của Intel, tương đương khoảng 1,4 nanomet, giúp tạo ra chip nhỏ hơn, nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn. Dự kiến 14A được Intel triển khai vào năm 2027.

Tesla đang lên kế hoạch xây dựng hai nhà máy sản xuất chip tiên tiến tại Austin, hợp tác cùng SpaceX. Trong đó, một nhà máy sản xuất chip cho xe và robot hình người Optimus, còn một cơ sở khác để sản xuất chip sử dụng trong các trung tâm dữ liệu trong không gian.

Nếu được Tesla ký kết, đây sẽ là hợp đồng lớn đầu tiên của Intel cho công nghệ 14A, đánh dấu bước đột phá với hãng chip đang gặp khó khăn trong việc xây dựng mảng gia công chip nhằm cạnh tranh với TSMC.

Hôm 7/4, Intel thông báo sẽ tham gia dự án Terafab cùng SpaceX và Tesla. “Khả năng thiết kế, sản xuất và đóng gói các chip hiệu năng siêu cao ở quy mô lớn của chúng tôi sẽ giúp đẩy nhanh mục tiêu của Terafab là tạo ra 1 terawatt năng lực tính toán mỗi năm để thúc đẩy những bước tiến trong AI và robot trong tương lai”, Intel cho biết.

Tháng 4 vừa qua là tháng giao dịch tốt nhất của Intel trong 55 năm niêm yết trên sàn Nasdaq, khi giá cổ phiếu tăng hơn gấp đôi. Đà tăng cổ phiếu Intel diễn ra cùng lúc nhu cầu với CPU của hãng phục hồi mạnh.

Bank of America dự đoán thị trường CPU có thể tăng hơn gấp đôi vào năm 2030. Hồi tháng 3, Nvidia nói với kênh CNBC rằng “CPU đang trở thành nút thắt cổ chai của AI”.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vào tháng 4, Lip-Bu Tan nói rằng “CPU đang trở lại thành nền tảng không thể thiếu ở kỷ nguyên AI”, đồng thời cho biết nhu cầu CPU cho trung tâm dữ liệu hiện vượt quá khả năng cung ứng của Intel.

Ông Trump: Mỹ đang vượt xa Trung Quốc về AI

Phần lớn người Mỹ không lạc quan về AI như giới đầu tư trên thị trường tài chính.

Các nghiên cứu cho thấy nhiều người Mỹ lo ngại AI sẽ gây mất việc và làm xã hội biến động mạnh hơn. Vì thế, họ bi quan về AI hơn nhiều so với người dân Trung Quốc. Một số cố vấn AI của Tổng thống Trump, gồm cả nhà đầu tư mạo hiểm David Sacks, lo rằng tâm lý đó có thể khiến Mỹ thua trong cuộc đua AI.

Khi được Fortune hỏi về nỗi lo này, Tổng thống Trump không đề cập trực tiếp đến nguy cơ mất việc làm. Ông chỉ nói rằng AI là công nghệ có thể mang lại cả lợi ích lẫn rủi ro nên cần được sử dụng cẩn trọng.

“AI có thể mang lại điều tốt đẹp. Riêng trong y học, tôi đã thấy điều đó rồi”, ông Trump chia sẻ.

Ông chủ Nhà Trắng nói thỏa thuận mà ông tự hào nhất liên quan đến AI là giúp các hãng công nghệ như Meta, Microsoft xây dựng các nhà máy phát điện riêng để đáp ứng nhu cầu tính toán.

“Họ cần lượng điện gấp đôi những gì chúng ta hiện có. Chúng ta đang vượt xa Trung Quốc về AI vì tôi đã cho phép xây các nhà máy này. Các công ty giờ tự xây hệ thống phát điện riêng, hoàn toàn không dùng lưới điện quốc gia. Nếu không làm vậy, chúng ta đã không thể cạnh tranh được… Điều quan trọng là chúng ta phải chiến thắng”, ông Trump nhấn mạnh.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ong-trump-my-vuot-xa-trung-quoc-ve-ai-intel-dang-ra-da-la-cong-ty-lon-nhat-251857.html