Ông Trump nói về Greenland tại Davos, đồng minh châu Âu dè dặt phản ứng

5 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Tư tuyên bố ông sẽ không sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland, song tiếp tục khẳng định mong muốn Mỹ nắm giữ hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch. Phát biểu tại cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, ông Trump kêu gọi đàm phán ngay lập tức về việc Mỹ mua lại Greenland và đưa ra những cảnh báo nếu kế hoạch này không được chấp thuận.

“Mọi người cho rằng tôi sẽ dùng vũ lực, nhưng điều đó là không cần thiết. Tôi không muốn và cũng sẽ không sử dụng vũ lực,” ông Trump nói trước các đại biểu dự hội nghị tại khu nghỉ dưỡng vùng núi Alps. Ông không đề cập trực tiếp tới các biện pháp thuế quan từng được nêu trước đó, nhưng nhấn mạnh rằng Đan Mạch và Greenland vẫn “có sự lựa chọn” trong vấn đề này.

Theo Tổng thống Mỹ, nếu đề xuất được chấp thuận, Washington sẽ bày tỏ sự biết ơn. Ngược lại, nếu bị từ chối, Mỹ “sẽ ghi nhớ điều đó”. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh châu Âu đã bày tỏ quan ngại trước những động thái gần đây của Washington liên quan tới Greenland.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. Ảnh: The Guardian

Sau bài phát biểu, thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận sự phục hồi nhẹ. Chỉ số S&P 500 tăng khoảng 1%, sau khi trước đó trải qua đợt bán tháo mạnh nhất trong ba tháng. Ông Trump cho rằng biến động của thị trường xuất phát từ những bình luận của ông về Greenland.

Tại Davos, thay vì tập trung vào các thông điệp kinh tế vốn được các trợ lý hé lộ trước hội nghị, ông Trump dành phần lớn thời gian để đề cập tới Greenland và chỉ trích nhiều quốc gia châu Âu. Ông nêu hàng loạt vấn đề, từ chính sách môi trường, năng lượng gió, nhập cư cho tới địa chính trị, đồng thời khẳng định vai trò của Mỹ trong việc bảo vệ các lợi ích chiến lược của phương Tây.

Mặc dù khẳng định không sử dụng vũ lực, Tổng thống Mỹ vẫn nhấn mạnh sức mạnh quân sự của Washington. Ông dẫn chứng một số chiến dịch gần đây của Mỹ ở nước ngoài để minh họa cho năng lực quốc phòng của nước này. Theo ông Trump, Greenland có vị trí then chốt đối với hệ thống phòng thủ tên lửa mà ông gọi là “Mái vòm vàng”.

“Không một quốc gia hay nhóm quốc gia nào có khả năng bảo đảm an ninh cho Greenland ngoài Mỹ,” ông Trump nói, trong khi nhiều lần nhầm lẫn Greenland với Iceland, một quốc gia thành viên khác của NATO.

Trong bài phát biểu, ông Trump nói Đan Mạch chưa thể hiện đủ thiện chí và cho rằng tranh chấp về Greenland không lớn, khi gọi hòn đảo này chỉ là “một mảnh băng”. Ông cũng cho rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland sẽ không làm suy yếu NATO, liên minh quân sự mà cả Mỹ và Đan Mạch đều là thành viên.

Phản ứng từ Copenhagen được đưa ra ngay sau đó. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết việc Tổng thống Mỹ loại trừ khả năng sử dụng vũ lực là một tín hiệu tích cực, nhưng khẳng định điều này không làm thay đổi bản chất của vấn đề Greenland. Theo ông, các phát biểu tại Davos cho thấy yêu sách của Washington vẫn được giữ nguyên.

Tại châu Âu, các nhà lãnh đạo NATO tiếp tục theo dõi sát những tuyên bố của ông Trump. Đan Mạch và chính quyền Greenland đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự và kinh tế của Mỹ trên hòn đảo Bắc Cực này, nơi có dân số khoảng 57.000 người, song vẫn khẳng định chủ quyền lãnh thổ không phải là nội dung để đàm phán.

Trước đó, ông Trump đã đe dọa áp đặt các mức thuế ngày càng tăng đối với tám quốc gia châu Âu, bao gồm cả các đồng minh NATO, nếu họ không ủng hộ kế hoạch Mỹ mua lại Greenland. Những tuyên bố này đã khiến các chính trị gia châu Âu lo ngại và góp phần làm thị trường tài chính biến động.

Nghị viện châu Âu hiện tạm dừng các công việc liên quan tới một thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu và Mỹ, trong bối cảnh tranh cãi về Greenland tiếp diễn. Động thái này được xem là phản ứng chính trị trước các yêu sách của Washington.

Tại Davos, bài phát biểu của ông Trump thu hút sự chú ý, nhưng không ghi nhận nhiều phản ứng công khai. Một số phát biểu khiến khán phòng xuất hiện tiếng cười nhẹ và những phản ứng khác nhau, trong khi phần lớn các đại biểu giữ im lặng. Nhiều người theo dõi bài phát biểu qua màn hình lớn hoặc trên thiết bị di động tại khu vực sảnh hội nghị.

Ngoài vấn đề Greenland, Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích Anh vì sản lượng khai thác dầu ở Biển Bắc, Thụy Sĩ vì thặng dư thương mại với Mỹ, Pháp về chính sách dược phẩm, Canada về quan hệ song phương và NATO về việc chưa sẵn sàng nhượng bộ theo các ưu tiên của Washington.

Bài phát biểu của ông Trump hầu như không đề cập tới các vấn đề chính trị trong nước, trong đó có những lo ngại liên quan tới chi phí sinh hoạt tại Mỹ. Chỉ gần cuối, ông mới nhắc tới các sáng kiến nhằm giảm chi phí nhà ở.

Một số quan chức châu Âu có mặt tại Davos từ chối bình luận về phát biểu của Tổng thống Mỹ. Phó Thủ tướng Thụy Điển Ebba Busch cho biết những nội dung được nêu không gây bất ngờ và nhấn mạnh Liên minh châu Âu cần giữ vững lập trường của mình trước các vấn đề liên quan tới chủ quyền và lợi ích chung.

Tùng Lâm (Theo CNN, The New York Times)

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/ong-trump-noi-ve-greenland-tai-davos-dong-minh-chau-au-de-dat-phan-ung.967240.html