OPEC và nước đi dầu mỏ của ông Trump tại Venezuela

6 giờ trướcBài gốc

Nếu Washington giành được quyền tiếp cận trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela, vị thế địa chính trị của Mỹ sẽ được củng cố đáng kể. Khi được gộp vào sản lượng hiện có của Mỹ và Canada, nguồn dầu từ quốc gia Mỹ Latinh này sẽ đưa gần 40% nguồn cung toàn cầu vào quỹ đạo chiến lược của Mỹ.

Và nếu kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhằm đặt sản lượng dầu của Tây Bán Cầu dưới ảnh hưởng của Mỹ thành công, Washington có thể giám sát lượng dầu thô còn nhiều hơn cả Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), theo tờ The New Arab.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

Kế hoạch của Mỹ đối với dầu mỏ Venezuela

Trước mắt, Mỹ dự kiến bán 50 triệu thùng dầu Venezuela đang chịu lệnh trừng phạt với giá trị khoảng 2,5 tỉ USD.

Dù các nhà phân tích cho rằng có thể phải mất vài tháng thị trường mới cảm nhận được tác động từ nguồn cung này, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định lượng dầu nói trên sẽ cập bến “rất sớm”.

Theo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright, sau khi số dầu thô hiện đang lưu kho được bán hết, Washington có kế hoạch bán dầu Venezuela “vô thời hạn”, để dòng dầu này lưu thông “khắp thế giới nhằm cải thiện nguồn cung”. Với khoảng 303 tỉ thùng trữ lượng dầu đã được chứng minh, Venezuela nắm giữ gần 17% tổng trữ lượng toàn cầu, nhiều hơn cả Saudi Arabia với 267 tỉ thùng.

Hiện đang diễn ra các cuộc thảo luận chuyên sâu với những tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ như Chevron, Exxon Mobil và ConocoPhillips về việc mở rộng giấy phép hoạt động, cũng như tăng cường lọc hóa và xuất khẩu từ Venezuela.

Đầu tháng này, các lãnh đạo hàng đầu trong ngành năng lượng đã được mời tới Nhà Trắng. Tuy nhiên, dù đa số bày tỏ sự quan tâm, họ vẫn yêu cầu những bảo đảm nghiêm túc trước khi tham gia vào Venezuela.

Các tập đoàn lớn như Exxon Mobil và ConocoPhillips vẫn mắc kẹt trong các tranh chấp khoan dầu từ trước tại Venezuela. Vì vậy, Giám đốc điều hành Exxon Mobil - ông Darren Woods nhận định Venezuela là một thị trường “không thể đầu tư”. Ngược lại, Chevron – công ty Mỹ cuối cùng còn đang hoạt động tại Venezuela – sẵn sàng nâng sản lượng, khi hiện nay hãng đã khai thác gần 240.000 thùng/ngày thông qua hợp tác với phía Venezuela.

Dù vẫn còn nhiều rào cản đối với các “ông lớn” dầu khí Mỹ, thị trường nhìn chung tỏ ra lạc quan. Theo ông Tony Franjie, trưởng bộ phận phân tích nền tảng năng lượng tại SynMax Intelligence, sự can thiệp của Mỹ có thể “thay đổi căn bản” thị trường dầu mỏ, khi các công ty Mỹ có thể đẩy nhanh sản lượng tại Venezuela, mở đường cho mức giá dầu WTI giảm xuống “dưới 50 USD”.

Đáng chú ý, phần lớn các nhà máy lọc dầu của Mỹ ven Vịnh Mexico ban đầu được xây dựng để xử lý dầu thô “nặng” – đúng loại dầu của Venezuela – nên nguồn dầu này vẫn phù hợp với hệ thống lọc dầu của Mỹ.

Trước khi Tổng thống Hugo Chavez lên nắm quyền năm 1998, Washington có quan hệ tốt với Caracas. Mỹ khi đó là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Venezuela và cũng là nhà đầu tư quan trọng trong ngành dầu mỏ nước này. Trong thập niên 1990, Venezuela sản xuất khoảng 3,7 triệu thùng/ngày và còn có kế hoạch tăng mạnh sản lượng, trước khi ngành dầu khí của nước này bị đặt dưới các lệnh trừng phạt của Mỹ vào năm 2019.

OPEC và nước đi dầu mỏ của ông Trump tại Venezuela. Ảnh: LATIN AMERICAN POST

Rủi ro với OPEC

Dù dầu mỏ Venezuela có thể trở thành một yếu tố làm thay đổi cục diện địa chính trị, giúp tháo gỡ các ràng buộc năng lượng trong chính sách đối ngoại của Mỹ và mở ra những cơ hội kinh tế mới cho Washington, nhưng trước mắt, OPEC chưa phải đối mặt với rủi ro tức thì.

Hiện nay, khả năng Washington giành quyền kiểm soát thị trường dầu mỏ vẫn rất hạn chế, khi giá dầu trung bình chỉ giảm khoảng 0,6% sau vụ tấn công và việc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bị bắt giữ. Vì vậy, OPEC+ gần đây đã ra tuyên bố khẳng định rằng các diễn biến tại Venezuela sẽ không làm thay đổi kế hoạch duy trì nguồn cung dầu thô ổn định cho đến tháng 4-2027.

Tuy nhiên, về dài hạn, những hệ lụy đối với các thành viên OPEC ở vùng Vịnh là rất đáng kể, khiến các kế hoạch đa dạng hóa kinh tế vốn đã được triển khai nay càng trở nên cấp bách hơn.

Theo TS Shokri, nếu sản lượng dầu của Venezuela thực sự phục hồi ở quy mô đáng kể, điều này sẽ bổ sung thêm nguồn cung cho một thị trường toàn cầu vốn đã dư dả, từ đó gây áp lực giảm giá, đặc biệt đối với các loại dầu thô nặng.

Theo ông, kịch bản này sẽ làm phức tạp nỗ lực điều tiết thị trường của OPEC+ và có thể buộc các nhà sản xuất Ả Rập như Saudi Arabia, UAE, Iraq và Kuwait phải kéo dài hoặc tăng mức cắt giảm sản lượng để bảo vệ giá dầu, qua đó gây sức ép lớn lên các ngân sách phụ thuộc vào dầu mỏ.

Trong ngắn hạn, TS Shokri cho rằng “bất ổn chính trị có thể gây ra biến động, nhưng trong trung hạn, Venezuela giống một lực cản mang tính cấu trúc hơn là một cú sốc”.

Ông nói thêm rằng diễn biến này “càng củng cố lý do vì sao các nhà sản xuất vùng Vịnh đang đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa, thay vì đặt cược vào kịch bản giá dầu cao được duy trì lâu dài”.

Đưa nguồn cung dầu mỏ Venezuela trở lại quỹ đạo: Cần thời gian và đầu tư

Nếu sản lượng được nâng lên mức 2–3 triệu thùng/ngày, Washington trên thực tế sẽ làm loãng đáng kể sự chi phối của OPEC đối với nguồn cung dầu mỏ. Hiện nay, Venezuela chỉ sản xuất khoảng 1 triệu thùng/ngày. Tháng 11-2025, Caracas chỉ đóng góp chưa đến 1% nhu cầu toàn cầu, tương đương 934.000 thùng/ngày.

Việc nới lỏng các lệnh trừng phạt sẽ là bước đầu tiên quan trọng nhằm khắc phục những ách tắc về thương mại và hậu cần. Tuy nhiên, việc khôi phục hạ tầng đã xuống cấp nghiêm trọng và tập hợp lại đội ngũ nhân lực kỹ thuật có thể mất nhiều năm, ngay cả khi tình hình Venezuela ổn định trở lại.

Theo một nghiên cứu gần đây của công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie, để quay lại mức sản lượng 3 triệu thùng/ngày như năm 1997, Venezuela cần từ 85 đến 130 tỉ USD đầu tư trong vòng 10 năm. TS Umud Shokri, chiến lược gia năng lượng và giảng viên tại ĐH George Mason (Mỹ), nói với The New Arab rằng ngành dầu mỏ Venezuela đang ở lằn ranh giữa phục hồi chậm và trì trệ kéo dài.

Sản lượng duy trì ở mức thấp do nhiều năm quản lý yếu kém, các lệnh trừng phạt và hạ tầng xuống cấp.

“Ngay cả trong kịch bản ổn định và được nới lỏng trừng phạt một phần, mức tăng sản lượng nhiều khả năng sẽ diễn ra từ từ, chứ không mang tính đột phá. Việc trở lại ngưỡng 1,3–1,5 triệu thùng/ngày có thể mất vài năm và đòi hỏi đầu tư rất lớn; còn để phục hồi hoàn toàn về mức lịch sử thì phải mất một thập niên hoặc hơn” - TS Shokri nhận định.

Ông Torek Farhadi, nhà phân tích thị trường cao cấp làm việc tại Geneva (Thụy Sĩ), cũng cho rằng “ngành dầu mỏ Venezuela cần những khoản đầu tư hạ tầng rất lớn để nâng sản lượng khai thác hằng ngày từ mức hiện tại, và đây là một quá trình tốn nhiều thời gian”.

Vì vậy, theo ông, đa số chuyên gia “chỉ đặt kỳ vọng vào việc sản lượng Venezuela tăng cao sau khoảng ba năm nữa, nếu tình hình an ninh của nước này vẫn ổn định. Trước mắt, kỳ vọng thì lớn, nhưng trên thực tế, những biến động mạnh của thị trường dầu mỏ sẽ còn phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu quốc tế và năng lực lọc dầu, thay vì nguồn cung bổ sung từ Venezuela”.

THẢO VY

Nguồn PLO : https://plo.vn/opec-va-nuoc-di-dau-mo-cua-ong-trump-tai-venezuela-post892409.html