Nhiều hiện vật bằng vàng và gốm được phát hiện khi khai quật ngôi mộ. Ảnh: phys.org
Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ Latinh, Giám đốc dự án khảo cổ và Chủ tịch Quỹ El Canõ, bà Julia Mayo cho biết ngôi mộ phát lộ tại huyện Natá, cách Thành phố Panama khoảng 200 km về phía Tây Nam. Các nhà khoa học đã tiến hành khai quật liên tục địa điểm này gần 2 thập kỷ qua và từng ghi nhận nhiều dấu tích các văn hóa cổ tiền Colombo.
Hài cốt trong mộ được chôn cùng với bình gốm trang trí họa tiết truyền thống và các vật phẩm như vòng tay, khuyên tai, miếng đeo ngực bằng vàng có hình dơi và cá sấu. Đây là những biểu tượng quan trọng trong hệ thống tín ngưỡng bản địa, qua đó phản ánh người được chôn cất có vai trò, địa vị cao và quyền uy nổi bật trong cộng đồng. Chuyên gia Julia Mayo nhận định ngôi mộ được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 800 - 1.000 sau Công nguyên.
Khu khảo cổ El Canõ là một trong những nghĩa địa tiền Colombo quan trọng nhất khu vực, gắn với các cộng đồng cư trú tại các tỉnh miền Trung Panama trong giai đoạn từ thế kỷ VIII đến XI. Theo bà Julia Mayo, đến nay các nhà khoa học đã khai quật 9 ngôi mộ khác có đặc điểm tương tự. Đợt khai quật mới nhất cho thấy đây là một khu mộ hợp táng, trong đó nhân vật trung tâm được đặt ở tư thế duỗi thẳng, xung quanh là nhiều đồ tùy táng có giá trị, thể hiện vị thế cao trong hệ thống thứ bậc xã hội chính trị đương thời. Hoạt động khai quật do Bộ Văn hóa Panama tài trợ và phối hợp thực hiện với Quỹ El Canõ.
Thông cáo của Bộ Văn hóa Panama nhấn mạnh các phát hiện mới trên có ý nghĩa lớn đối với nghiên cứu xã hội và con người tiền Colombo tại khu vực, giúp làm sáng tỏ thế giới quan và tín ngưỡng của cư dân cổ. Chính phủ Panama hiện thúc đẩy kế hoạch phát triển Bảo tàng El Canõ thành trung tâm nghiên cứu và giáo dục về nguồn gốc lịch sử quốc gia, phục vụ người dân và du khách.
Các nhà nghiên cứu nhận định những dấu tích mới phản ánh một xã hội phức hợp. Đồ tùy táng tại các ngôi mộ có nhiều điểm tương đồng, cho thấy khả năng đây là các nhóm cùng huyết thống, tồn tại hệ thống phân cấp rõ rệt. Sự khác biệt trong nghi thức an táng giữa các cá nhân thể hiện vị trí không đồng đều trong cộng đồng. Đối với các nền văn hóa này, cái chết không phải là sự kết thúc mà là sự chuyển tiếp sang một giai đoạn khác, trong đó địa vị xã hội vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng.
Phát hiện mới được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm thông tin về tổ chức xã hội, quyền lực chính trị, mạng lưới trao đổi và các thực hành nghi lễ của cư dân cổ xưa tại khu vực này.
Phương Lan (TTXVN)