Phóng viên Hànôịmới đã có cuộc đối thoại cùng PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, đại biểu Quốc hội, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội về tầm nhìn và những dự án mang tính đột phá đang định hình diện mạo y tế Hà Nội.
Tầm nhìn chiến lược và khát vọng Thủ đô
- Thưa PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, ông nhìn nhận thế nào về sứ mệnh của ngành Y tế Thủ đô trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô Hà Nội "Văn minh, hiện đại, hạnh phúc" mà Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội đã đề ra?
- Y tế Thủ đô sở hữu bề dày lịch sử lâu đời bậc nhất Việt Nam, với những trường đại học và bệnh viện có tuổi đời trên một thế kỷ. Đây là lợi thế rất lớn để phát triển y tế Thủ đô theo hướng hiện đại và bền vững. Tôi đánh giá rất cao sự quyết liệt của lãnh đạo thành phố trong thời gian qua khi tập trung đầu tư cho y tế không chỉ về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại mà còn có định hướng phát triển con người với tầm nhìn dài hạn. Đây là cơ hội lớn để y tế Thủ đô đột phá và phát triển bền vững.
- Là một đại biểu Quốc hội, ông kỳ vọng gì vào việc thành phố chú trọng phát triển trở thành trung tâm hàng đầu về y tế trong nhiệm kỳ mới?
- Y tế là một trụ cột an sinh xã hội quan trọng. Đến nay, các mục tiêu trên giấy tờ đã dần được chuyển hóa thành thực tiễn. Nhiều địa phương đã mạnh dạn đầu tư cho y tế với các bệnh viện quy mô lớn và chính sách đãi ngộ nhân viên rõ ràng.
Đặc biệt, hệ thống y tế tư nhân đang phát triển mạnh mẽ, đóng góp lớn vào tốc độ phát triển chung. Tuy nhiên, mục tiêu cao nhất vẫn là làm sao để người dân giảm bớt chi phí tiền túi khi đi chữa bệnh (hiện vẫn còn khoảng hơn 40%). Cùng với sự nỗ lực của thành phố Hà Nội, Trung ương cũng cần có những chính sách phù hợp để người dân được thụ hưởng dịch vụ tốt nhất mà không phải lo lắng quá nhiều về tài chính.
- Dự án Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai (Hà Nội) với quy mô hơn 16.000 tỷ đồng vừa khởi công ngày 17-1-2026. Đây được coi là một trong các "tác phẩm" cụ thể nhất cho tinh thần nói đi đôi với làm. Ông có thể chia sẻ tầm nhìn về mô hình hợp nhất "Bệnh viện - Trường đại học - Viện nghiên cứu" và cách mô hình này giải quyết bài toán nhân lực và chất lượng điều trị?
- Đây là dự án với tầm nhìn 100 năm của Hà Nội. Trên thế giới, các bệnh viện lớn nhất đều là bệnh viện đại học. Việc xây dựng khu phức hợp rộng 16ha, quy mô 10.000 sinh viên, 3 viện nghiên cứu và bệnh viện 2.600 giường là xu hướng tất yếu và đúng hướng.
Với cấu trúc này, dự án tạo nền tảng để chuẩn hóa đào tạo y khoa theo chuẩn quốc tế, đẩy mạnh nghiên cứu dịch tễ, lâm sàng, công nghệ y sinh, tăng tốc chuyển giao kỹ thuật cao và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số vào quản trị và chăm sóc người bệnh. Việc tích hợp hệ thống bệnh viện quy mô lớn với trung tâm nghiên cứu và không gian đào tạo sẽ giúp Việt Nam thu hút chuyên gia, nhà khoa học, các chương trình hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực thử nghiệm lâm sàng, phát triển sản phẩm y sinh và hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh. Đồng thời, dự án góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đại học Y Hà Nội trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia, vươn tầm khu vực và thế giới, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tạo lập một “đầu tàu” đổi mới sáng tạo của ngành y trong kỷ nguyên số.
Điểm đặc biệt của khu phức hợp còn phải kể đến mô hình "dưỡng cư". Người dân vẫn sống trong ngôi nhà của mình nhưng được chăm sóc sức khỏe ngay tại chỗ bởi hệ thống y tế hiện đại tích hợp công nghệ AI. Chúng tôi thiết kế các căn hộ chuyên biệt cho từng đối tượng, từ người cần hồi sức tại gia (ICU tại nhà), người bị tai biến, Alzheimer đến các hộ gia đình thông thường. Công nghệ sẽ theo dõi từ dáng đi, nhịp thở đến các chỉ số sinh học để phát hiện bệnh và can thiệp ngay từ sớm.
Y tế cơ sở và chuyển đổi số - chìa khóa của sự công bằng
Phối cảnh Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai. Ảnh: Handico
- Theo ông, cần làm thế nào để người dân vùng ngoại thành tin tưởng chọn trạm y tế làm nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu?
- Chúng ta nên nhân rộng triển khai mô hình Phòng khám chuyên khoa tại trạm y tế xã. Khi người dân được gặp trực tiếp các bác sĩ giỏi tại địa phương, họ sẽ yên tâm hơn. Cùng với đó, thông qua việc kết nối, hướng dẫn khám chữa bệnh từ xa, các nhân viên y tế tại trạm cũng được đào tạo, tiếp cận với các phác đồ và thuốc mới nhất thông qua sự hỗ trợ của cơ sở y tế tuyến trên.
- Ông đánh giá thế nào về việc Hà Nội đạt mục tiêu 97% dân số có hồ sơ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID?
- Đây là bước tiến rất quan trọng, nhưng công nghệ thay đổi rất nhanh nên chúng ta cần xây dựng một nền tảng lõi ổn định. Hồ sơ điện tử giúp bác sĩ biết được lịch sử bệnh lý, các xét nghiệm, điện tâm đồ trước đó của bệnh nhân để đưa ra kết luận chính xác nhất. Tuy nhiên, cần tránh tình trạng lạm dụng công nghệ hoặc quá phụ thuộc vào các công ty phần mềm mà không đạt được mục tiêu thực tế trong khám chữa bệnh.
- Từ năm 2026, thành phố Hà Nội tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội sẽ đồng hành thế nào để việc này hiệu quả, tránh hình thức?
- Khám sức khỏe phải đi vào thực chất. Không thể chỉ nghe tim phổi qua loa mà phải có siêu âm, X-quang, xét nghiệm sinh hóa theo tiêu chuẩn. Chúng ta cần khám theo đối tượng, người cao huyết áp khám gì, người tiểu đường khám gì. Đến nay, Hà Nội đã phủ sóng khám sức khỏe học đường và cơ quan, chúng ta cần tập trung thêm vào nhóm người già, người nghèo và đối tượng yếu thế để không ai bị bỏ lại phía sau.
- Xây dựng "Thương hiệu y tế Thủ đô" gắn với du lịch y tế là một hướng đi mới. Theo ông, chúng ta cần "cú hích" gì?
- Hiện tại, khách quốc tế của chúng ta chủ yếu là Việt kiều về nước hoặc các ca cấp cứu tại chỗ. Để thực sự cạnh tranh với khu vực, chúng ta cần đầu tư vào các bệnh viện cao cấp tại các vùng du lịch như Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc… Tại Hà Nội, cần có chiến lược thu hút các bác sĩ giỏi thế giới về làm việc để tạo tiếng vang. Chúng tôi cũng đang tiên phong mở rộng thị trường sang các nước láng giềng như Myanmar, đưa bệnh nhân của họ về Việt Nam thay vì Thái Lan nhờ chất lượng bác sĩ giỏi và giá cả cạnh tranh.
- Nhân dịp Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2 sắp tới, ông có thông điệp gì gửi đến đồng nghiệp và cử tri?
- Điều tôi mong muốn nhất cho đội ngũ y tế là sự bình an và hạnh phúc. Khi có được sự bình an, các y bác sĩ mới có thể yên tâm phát huy hết năng lực chuyên môn để chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt nhất.
Kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam, những người thầy thuốc như chúng tôi luôn mong muốn thúc đẩy các giải pháp đột phá về chuyển đổi số y tế nhằm xóa bỏ khoảng cách địa lý bằng khám chữa bệnh từ xa (Telehealth), giúp người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận chuyên gia đầu ngành ngay tại địa phương. Đồng thời, tiếp tục kiến nghị tháo gỡ nút thắt về đấu thầu thuốc, trang thiết bị và giá dịch vụ y tế, bảo đảm nhân viên y tế yên tâm cống hiến. Đặc biệt, nỗ lực tập trung nguồn lực nâng cao năng lực tuyến dưới, chuyển từ "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe chủ động". Một khi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, mọi quyết sách lấy người bệnh làm trung tâm, chúng ta có thể hoàn toàn tự tin hướng tới nền y tế công bằng, chất lượng và nhân văn.
- Trân trọng cảm ơn và chúc mừng PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cùng các thầy thuốc nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2!
Mai Hoa thực hiện