PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Xăng E10 thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc theo Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển nhiên liệu sạch, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn - Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh (HUIT) về tác động của xăng sinh học E10 đối với môi trường, nền kinh tế, thói quen tiêu dùng cũng như những yêu cầu đặt ra để triển khai hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn - Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thanh Minh.

Bước chuyển quan trọng trong lộ trình năng lượng xanh

- Thưa PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, việc triển khai bán đại trà xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6 theo Thông tư 50/2025/TT-BCT sẽ tác động như thế nào đến môi trường, thói quen tiêu dùng và lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam?

PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng đại trà trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách năng lượng sạch của Việt Nam.

Trước hết, về môi trường, xăng E10 với 10% ethanol sinh học giúp giảm phát thải CO₂ và các khí độc hại, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Việc mở rộng sản xuất, bảo đảm nguồn cung ethanol ổn định cũng tạo động lực phát triển nông nghiệp năng lượng và chuỗi giá trị xanh trong nước tại thời điểm hiện nay.

Về thói quen tiêu dùng, người dân sẽ chuyển dần từ xăng khoáng truyền thống sang loại nhiên liệu sinh học mới. Mặc dù xăng E10 đã được chứng minh an toàn cho hầu hết các động cơ và ảnh hưởng hiệu suất không đáng kể, quá trình chuyển đổi vẫn đòi hỏi truyền thông minh bạch để giảm tâm lý e ngại, đặc biệt với xe đời cũ hoặc nhóm người sử dụng có thói quen cố hữu. Đây cũng là cơ hội để nâng cao nhận thức cộng đồng về tiêu dùng xanh và trách nhiệm môi trường.

Ở góc độ lộ trình năng lượng xanh, E10 là bước triển khai có tính bản lề, phù hợp chiến lược giảm phát thải, thực hiện cam kết quốc tế và thúc đẩy chuyển dịch hệ thống năng lượng theo hướng bền vững.

Việc áp dụng đại trà E10 tạo nền tảng để nghiên cứu mở rộng sang các tỷ lệ pha trộn cao hơn, phát triển nhiên liệu sinh học cho cả động cơ diesel. Đồng thời, hỗ trợ mục tiêu dài hạn về giảm phát thải trong giao thông, lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Về tổng thể, chính sách xăng E10 không chỉ là thay đổi một loại nhiên liệu, mà là bước chuyển quan trọng thúc đẩy kinh tế xanh, tiêu dùng xanh và an ninh năng lượng trong tương lai.

Từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ bắt buộc pha trộn thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Ảnh: Thanh Minh.

E10 mang lại lợi ích kép về kinh tế và môi trường

- Xăng sinh học E10 được đánh giá có khả năng giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu. PGS.TS có thể phân tích rõ hơn về hiệu quả cũng như lợi ích kinh tế mà loại nhiên liệu này mang lại cho người dân và doanh nghiệp?

PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Việc đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 đang mở ra những lợi ích thiết thực cả về hiệu quả năng lượng lẫn giá trị kinh tế, xã hội.

Trước hết, xăng E10 với 10% ethanol có khả năng cháy sạch hơn nhờ hàm lượng oxy cao, giúp giảm đáng kể phát thải CO₂, CO và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Điều này không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn mà còn giảm hình thành muội than, hạn chế cặn bám trong động cơ và nâng cao độ bền của hệ thống phun nhiên liệu, bugi, buồng đốt. Nhờ đó, quá trình vận hành của xe trở nên ổn định hơn, hiệu suất cháy được cải thiện và chi phí bảo trì dài hạn giảm xuống.

Về góc độ kinh tế đối với người dân, giá bán xăng E10 thường ở mức thấp hơn so với xăng khoáng truyền thống, qua đó giúp giảm chi phí nhiên liệu hàng tháng. Mặc dù mức tiêu hao có thể tăng nhẹ trong một số điều kiện vận hành, phần chênh lệch giá vẫn đảm bảo hiệu quả chi phí mỗi kilomet tốt hơn. Quan trọng hơn, việc giảm hao mòn động cơ và hạn chế phải bảo trì lớn cũng mang lại tiết kiệm đáng kể cho người sử dụng phương tiện cá nhân lẫn phương tiện phục vụ sản xuất.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị vận tải, logistics, dịch vụ giao hàng hoặc doanh nghiệp sở hữu đội xe lớn, lợi ích kinh tế của xăng E10 còn rõ rệt hơn. Giá nhiên liệu thấp hơn, tuổi thọ động cơ cao hơn và chi phí bảo dưỡng giảm giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, từ đó nâng cao sức cạnh tranh. Đồng thời, việc sử dụng nhiên liệu sinh học còn đem lại giá trị về uy tín thương hiệu, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị, vốn ngày càng được các đối tác và thị trường quốc tế coi trọng.

Ở tầm vĩ mô, mở rộng thị trường xăng E10 cũng tạo động lực quan trọng cho ngành công nghiệp sinh học và nông nghiệp trong nước. Việc tăng nhu cầu ethanol sẽ giúp nâng cao giá trị nông sản như sắn, mía; thúc đẩy đầu tư vào chế biến sâu; tạo thêm việc làm và phát triển chuỗi cung ứng xanh. Đây chính là một trong những mảnh ghép quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng sạch, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và thực hiện cam kết giảm phát thải của Việt Nam.

Có thể nói, xăng sinh học E10 mang lại lợi ích kép: vừa cải thiện hiệu quả sử dụng nhiên liệu và chi phí cho người dân, doanh nghiệp; vừa đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững và kinh tế xanh của quốc gia. Đây sẽ là hướng đi phù hợp và lâu dài trong quá trình chuyển đổi năng lượng mà Việt Nam đang theo đuổi.

Cần chuẩn bị đồng bộ từ nguồn cung đến truyền thông

- Để việc triển khai xăng sinh học E10 diễn ra đồng bộ, hiệu quả trên toàn quốc, theo PGS.TS, các doanh nghiệp đầu mối, hệ thống phân phối và cơ quan quản lý cần chuẩn bị ra sao về nguồn cung ethanol, hạ tầng tồn trữ, logistics và công tác truyền thông?

PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Để việc triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp đầu mối, hệ thống phân phối và cơ quan quản lý nhà nước.

Trước hết, về nguồn cung ethanol, các doanh nghiệp sản xuất phải bảo đảm công suất ổn định, chất lượng đạt chuẩn và có khả năng mở rộng theo nhu cầu thị trường.

Cần đào tạo nhân viên bán hàng nắm vững kiến thức về đặc tính nhiên liệu. Ảnh: Thanh Minh

Song song đó, cần chú trọng phát triển vùng nguyên liệu bền vững cho cây sắn, mía và các loại cây phục vụ sản xuất ethanol. Việc tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối sẽ sẽ giúp tránh tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc biến động giá.

Về hạ tầng tồn trữ và phối trộn, các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu cần đầu tư hệ thống bồn chứa, trạm phối trộn ethanol, rà soát quy trình an toàn cháy nổ, chuẩn hóa thiết bị đo lường và vận hành.

Những kho xăng dầu lớn phải nâng cấp để đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, bảo quản ethanol có tính hút ẩm cao hơn, bảo đảm chất lượng xăng E10 luôn ổn định trước khi đưa ra thị trường. Song song đó, logistics nhiên liệu cũng cần được tối ưu: năng lực vận chuyển ethanol chuyên dụng, kết nối kho cảng - nhà máy - cửa hàng bán lẻ và áp dụng giải pháp số hóa để theo dõi lộ trình, chất lượng và sản lượng phối trộn theo thời gian thực.

Đối với hệ thống phân phối, các cửa hàng xăng dầu phải chuẩn hóa quy trình nhập - tồn - xuất xăng E10, bảo đảm không lẫn tạp chất, nâng cấp biển hiệu, cột bơm, nhãn mác rõ ràng để người tiêu dùng dễ nhận biết. Đồng thời cần đào tạo nhân viên bán hàng nắm vững kiến thức về đặc tính nhiên liệu, khả năng tương thích với các loại động cơ và hướng dẫn đúng khi khách hàng còn băn khoăn.

Cuối cùng, tôi cho rằng công tác truyền thông sẽ đóng vai trò quyết định trong việc tạo dựng niềm tin xã hội đối với xăng E10. Do đó, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần triển khai thông tin minh bạch về chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật, lợi ích môi trường, kinh tế của xăng E10. Đồng thời, phản hồi kịp thời các lo ngại về độ bền động cơ; công bố dữ liệu đo kiểm độc lập và kết quả sử dụng thực tế.

Truyền thông phải đi trước một bước, sử dụng đa kênh từ báo chí, mạng xã hội đến hội thảo với chuyên gia, kết hợp với các chiến dịch khuyến khích người dân trải nghiệm.

Khi nguồn cung ethanol ổn định - hạ tầng phối trộn sẵn sàng - logistics thông suốt - truyền thông minh bạch, việc triển khai xăng E10 sẽ diễn ra đồng bộ, tạo được sự đồng thuận xã hội và góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Xin cảm ơn PGS.TS!

Thanh Minh (thực hiện)

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/pgs-ts-nguyen-xuan-hoan-xang-e10-thuc-day-chuyen-doi-nang-luong-ben-vung-458239.html