Phân cấp mạnh việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm cho địa phương

6 giờ trướcBài gốc

Tập trung tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn về an toàn thực phẩm

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu.

Phát biểu tại Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, qua hơn 12 năm triển khai Luật An toàn thực phẩm, quá trình thực hiện tại các địa phương, doanh nghiệp và trong thực tiễn đời sống người dân đã bộc lộ nhiều bất cập, cả về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện và phối hợp liên ngành.

Trên cơ sở tổng kết, đánh giá toàn diện, Bộ Y tế đã báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2025. Tuy nhiên, để bảo đảm đánh giá tác động đầy đủ, tổng kết toàn diện 15 năm thực hiện luật, Chính phủ đã chỉ đạo lùi thời điểm trình dự án luật sang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dự kiến vào tháng 4/2026.

Như vậy, thời gian hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội chỉ còn hơn hai tháng, đòi hỏi các bộ, ngành phải khẩn trương, nghiêm túc chuẩn bị.Trong thời gian chờ sửa luật, nhằm tháo gỡ các bất cập trước mắt, theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đã tham mưu việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Nghị định số 15/2018/NĐ-CP thông qua việc ban hành Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66 của Chính phủ.

Quá trình xây dựng các văn bản này được thực hiện đúng quy trình, đúng thẩm quyền, có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và các bộ, ngành liên quan; đồng thời lấy ý kiến đầy đủ các thành viên Chính phủ trước khi ban hành.

Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì hội nghị ở điểm cầu Bộ Y tế.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, Nghị định 46 có nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung và quy định mới so với Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì vậy trong quá trình triển khai thực hiện, một số địa phương, cơ quan, đơn vị còn lúng túng là điều khó tránh khỏi. Bộ Y tế đã tiếp nhận các phản ánh từ địa phương và cơ quan báo chí, khẩn trương tổ chức các cuộc họp rà soát, làm rõ vướng mắc, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thống nhất phương án hướng dẫn thực hiện.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, đến thời điểm hiện nay, vướng mắc lớn nhất tập trung vào nội dung kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là nhóm nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống. Đây là nội dung chủ yếu thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 46, cần được hướng dẫn cụ thể, thống nhất để bảo đảm triển khai thông suốt trên thực tế.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, hội nghị được tổ chức nhằm mục tiêu phổ biến, quán triệt các nội dung cốt lõi của Nghị định 46 và Nghị quyết 66, đồng thời lắng nghe khó khăn, vướng mắc từ địa phương để kịp thời tháo gỡ.

Việc tập trung hiện nay không phải là sửa đổi nội dung Nghị định, mà là tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả, thống nhất, đúng quy định pháp luật.

Trên cơ sở ý kiến tổng hợp, Bộ Y tế – với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về an toàn thực phẩm – sẽ phối hợp các bộ, ngành ban hành hướng dẫn chung và các văn bản hướng dẫn chuyên ngành, bảo đảm Nghị định 46 được thực hiện thông suốt, đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Phân cấp mạnh việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm cho địa phương

TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm phát biểu.

Tại hội nghị, TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho hay, thời gian đầu khi các quy định mới có hiệu lực, một số cửa khẩu, đặc biệt là đối với hàng nông sản nhập khẩu đã xảy ra tình trạng ách tắc do các bên chưa kịp thích nghi với quy trình kiểm tra mới.

Để tháo gỡ, các đơn vị đã nhanh chóng ban hành hướng dẫn cho phép chuyển đổi linh hoạt phương thức kiểm tra, từ kiểm tra thông thường sang kiểm tra giảm đối với các lô hàng đủ điều kiện. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa hải quan, cơ quan kiểm tra nhà nước tại địa phương và các đơn vị kỹ thuật. Đến nay, theo đánh giá của các cơ quan liên quan, các vướng mắc cơ bản tại cảng và kho hàng đã được giải tỏa, quá trình thông quan dần ổn định trở lại.

Liên quan đến quy định kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu, tại hội nghị, Quyền Cục trưởng Chu Quốc Thịnh cho hay việc đổi mới công tác kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế và công thương đang được triển khai theo hướng phân cấp mạnh về địa phương, nhằm tăng tính chủ động, giảm ách tắc nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng hàng hóa.

TS Thịnh nêu rõ theo kế hoạch, từ nay đến ngày 31/3 tới đây, các địa phương phải hoàn tất việc rà soát, báo cáo năng lực và phương án tổ chức thực hiện. Thời gian từ khi quy định có hiệu lực cho đến ngày 31/3, các đơn vị do Bộ chỉ định thực hiện kiểm tra theo cơ chế cũ (quy định tại Nghị định 15) sẽ tiếp tục hoạt động.

Từ 1/4, cơ quan quản lý nhà nước được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc UBND tỉnh sẽ chịu trách nhiệm chính trong kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. Các viện, trung tâm kiểm nghiệm của trung ương cũng như các đơn vị tư nhân đủ điều kiện sẽ phối hợp với địa phương trong việc lấy mẫu, kiểm nghiệm theo phân công.

"Sau thời điểm phân cấp từ ngày 1/4, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương và các viện, trung tâm kiểm nghiệm (thuộc bộ hoặc tư nhân được chỉ định) sẽ là yếu tố then chốt để bảo đảm quy trình kiểm tra vận hành thông suốt, không gây gián đoạn hoạt động nhập khẩu"- TS Thịnh nhấn mạnh.

Các điểm cầu trực tuyến.

Theo Cục An toàn thực phẩm, Nghị định và nghị quyết mới đã có điều khoản chuyển tiếp rõ ràng. Cụ thể, các sản phẩm trước đây thực hiện tự công bố được gia hạn 12 tháng để chuyển sang quy định mới. Các sản phẩm đã đăng ký bản công bố được gia hạn tối đa 24 tháng để hoàn tất việc chuyển đổi. Trong thời gian chuyển tiếp, hồ sơ tự công bố cũ vẫn được chấp nhận, hàng hóa vẫn được thông quan bình thường, không bị dừng đột ngột.

Nhiều địa phương băn khoăn về việc một số cơ quan kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm không nhận mẫu, hồ sơ kiểm nghiệm khiến nhiều đơn vị gặp khó. Thời gian lưu kho đợi kết quả khiến doanh nghiệp phải chi 6.000 USD/ngày.

Trả lời về nội dung này, TS Thịnh cho hay hiện nay cả nước có 34 cơ sở được chỉ định kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp có thể gửi mẫu đến các đơn vị gần khu vực để được kiểm nghiệm. Đồng thời, các bộ ngành cũng chỉ đạo đơn vị kiểm nghiệm tăng cường, phối hợp, thực hiện kiểm nghiệm để tránh gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp.