Phân cấp, ủy quyền tạo đột phá trong hoạt động chính quyền hai cấp ở Thủ đô

3 giờ trướcBài gốc

Đây là cơ sở quan trọng để thành phố nâng cao năng lực điều hành, phát huy vai trò của chính quyền hai cấp, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại điểm cầu Hà Nội trong hội nghị tổng kết của Chính phủ. Ảnh: Đình Hiệp

Mở rộng mạnh mẽ thẩm quyền cho cơ sở

Năm 2025 là năm bản lề trong tiến trình đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền của thành phố Hà Nội khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025. Với tinh thần “rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền”, thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều quyết sách quan trọng, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức và hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp.

Việc phân cấp, ủy quyền không chỉ góp phần rút ngắn quy trình, giảm chi phí xã hội mà còn trực tiếp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Trong đó, thành phố đã lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp tổ chức đơn vị hành chính cấp xã, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm. Cùng với đó, nhiều nhiệm vụ trước đây tập trung ở cấp thành phố đã được mạnh dạn giao về cho cơ sở, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

Từ ngày 1-7-2025 đến 7-1-2026, thành phố đã phân cấp, ủy quyền 80 nhiệm vụ quản lý nhà nước từ cấp thành phố cho cấp xã, nâng tổng số nhiệm vụ của cấp xã lên 848 nhiệm vụ. Đối với thủ tục hành chính, toàn thành phố hiện có 2.138 thủ tục, trong đó cấp xã đang trực tiếp giải quyết 357 thủ tục, tăng thêm 16 thủ tục được phân cấp, ủy quyền trong nửa cuối năm 2025.

Việc chuyển giao nhiệm vụ được thực hiện theo lộ trình, gắn với điều kiện bảo đảm về nhân lực, hạ tầng và chuyển đổi số, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết, giảm khâu trung gian, nâng cao chất lượng phục vụ.

Nhờ đó, bộ máy hành chính các cấp của Hà Nội vận hành thông suốt, linh hoạt hơn, hạn chế tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm. Không khí làm việc tại các xã, phường sau sáp nhập thể hiện rõ tinh thần đổi mới, lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo. Đồng thời, phân cấp không chỉ là giao việc mà còn là trao quyền gắn với trách nhiệm, tạo điều kiện để cơ sở chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Hiệu quả của phân cấp, ủy quyền thể hiện rõ trong kết quả phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Năm 2025, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, Hà Nội vẫn đạt mức tăng trưởng 8,16%, vượt mục tiêu đề ra. Kết quả này không chỉ phản ánh sự điều hành quyết liệt, linh hoạt của Hà Nội, mà còn cho thấy những chuyển biến rõ nét trong tư duy phát triển, từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo.

Đáng chú ý, phân cấp mạnh trong quản lý đầu tư công và giải phóng mặt bằng đã góp phần thúc đẩy tiến độ các dự án trọng điểm. Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài được tháo gỡ; các công trình hạ tầng chiến lược được đẩy nhanh tiến độ. Đặc biệt, ngày 19-12-2025, thành phố đã đồng loạt khởi công 7 dự án quy mô lớn, trong đó có Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng và Khu đô thị thể thao Olympic, mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô trong trung và dài hạn.

Cùng với phân cấp trong đầu tư, cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được Hà Nội triển khai toàn diện. Thành phố giữ vững vị thế dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số, nhất là trong các lĩnh vực nhận thức số, thể chế số, kinh tế số và xã hội số. Nhiều hệ thống, nền tảng số quan trọng được đưa vào vận hành, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia, giúp quá trình phân cấp, ủy quyền được thực hiện minh bạch, có kiểm soát, giảm phụ thuộc vào thủ tục hành chính truyền thống.

Không chỉ trong điều hành kinh tế - xã hội, phân cấp, ủy quyền còn được thực hiện đồng bộ trong công tác xây dựng Đảng. Thành phố chú trọng phân cấp gắn với siết chặt kỷ luật, kỷ cương; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi nhiệm vụ được giao, nhất là đối với người đứng đầu. Qua đó, vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp ngày càng được khẳng định, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Phát huy mạnh mẽ vai trò của chính quyền các cấp

Bước sang năm 2026 là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, thành phố cam kết sẽ hành động quyết liệt, chủ động ngay từ ngày đầu, tháng đầu, đúng theo tinh thần chỉ đạo mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh đối với Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội: “Đã làm là làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng”.

Hiệu quả của phân cấp, ủy quyền cần được đo bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Ảnh: Hiền Thu

Vì thế, thành phố xác định tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phân cấp, ủy quyền, bảo đảm phù hợp với quy định của Trung ương và đặc thù của Thủ đô. Trọng tâm là làm rõ ranh giới thẩm quyền, khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, “vừa phân cấp vừa giữ quyền”. Việc phân cấp phải đi liền với phân định trách nhiệm, chế tài xử lý vi phạm rõ ràng, qua đó tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các cấp chính quyền yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Thực tiễn năm 2025 cho thấy, nếu không đi kèm nguồn lực tương xứng, phân cấp rất dễ rơi vào hình thức. Vì vậy, năm 2026, thành phố tiếp tục điều chỉnh cơ chế phân bổ ngân sách, biên chế, đầu tư hạ tầng theo hướng cấp nào được giao nhiều việc hơn thì phải được bảo đảm điều kiện thực hiện. Đồng thời, tăng cường trao quyền tự chủ về tài chính cho chính quyền cơ sở, đi đôi với kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng ngân sách, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm và đúng mục đích.

Xác định con người là khâu then chốt quyết định thành công của phân cấp, ủy quyền, năm 2026 Hà Nội cần tiếp tục đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng chuyên nghiệp, có tư duy quản trị hiện đại, am hiểu pháp luật và thành thạo kỹ năng số. Cùng với đó là cơ chế đánh giá cán bộ dựa trên kết quả đầu ra, lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, kiên quyết thay thế những cán bộ không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Cùng với đó, thành phố Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm; đẩy mạnh thanh tra công vụ, thanh tra trách nhiệm người đứng đầu. Trong đó, trách nhiệm giải trình phải trở thành yêu cầu bắt buộc, thường xuyên, gắn với từng quyết định cụ thể, qua đó phòng ngừa sai phạm, tiêu cực và bảo đảm quyền lực được thực thi đúng mục đích.

Đặc biệt, chuyển đổi số là công cụ hữu hiệu để nâng cao hiệu quả phân cấp, ủy quyền. Trong đó, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu trong năm 2026 tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, liên thông giữa các cấp chính quyền; mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình; ứng dụng công nghệ để theo dõi, đánh giá tiến độ và chất lượng giải quyết công việc theo thời gian thực.

Hiệu quả của phân cấp, ủy quyền cần được đo bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Đây không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực để các cấp chính quyền không ngừng đổi mới phương thức phục vụ, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, vì dân và vì sự phát triển của Thủ đô.

Theo rà soát, năm 2026 thành phố dự kiến tiếp tục phân cấp, ủy quyền thêm 88 nhiệm vụ quản lý nhà nước cho cấp xã, trong đó 19 nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền từ UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố; 69 nhiệm vụ được phân cấp từ các sở, ngành. Sau khi hoàn tất, tổng số nhiệm vụ quản lý nhà nước của cấp xã dự kiến đạt 936 nhiệm vụ, mở rộng đáng kể không gian chủ động cho cơ sở trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Trong lĩnh vực thủ tục hành chính, theo phương án đã được phê duyệt, giai đoạn 2026-2028, thành phố sẽ tiếp tục phân cấp, ủy quyền 53 thủ tục cho cấp xã, trong đó có 45 thủ tục ủy quyền và 8 thủ tục phân cấp. Như vậy, tổng số thủ tục hành chính cấp xã dự kiến đạt 410 thủ tục trong năm 2026, đáp ứng tốt hơn nhu cầu giải quyết công việc của người dân ngay tại cơ sở.

Cùng với mở rộng phân cấp, thành phố yêu cầu các sở, ngành tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm phân cấp đúng thẩm quyền, đúng điều kiện, tránh hình thức, dàn trải. Một số lĩnh vực đã hoàn thành phân cấp trong năm 2025 như tổ chức bộ máy, biên chế, xây dựng… sẽ không tiếp tục đề xuất trong năm 2026 nhằm bảo đảm tính ổn định và tập trung nâng cao chất lượng thực thi.

Song song với đó, Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm phân cấp gắn với trách nhiệm, không buông lỏng quản lý. Công tác hướng dẫn, tập huấn cho cấp xã tiếp tục được đẩy mạnh, nhất là trong các lĩnh vực mới được phân cấp, ủy quyền.

Với lộ trình rõ ràng, cách làm bài bản và quyết tâm chính trị cao, việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo chuyển biến rõ nét, góp phần xây dựng chính quyền Thủ đô tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. “Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, vận hành thông suốt theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Đình Hiệp

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/phan-cap-uy-quyen-tao-dot-pha-trong-hoat-dong-chinh-quyen-hai-cap-o-thu-do-731992.html